Page 252 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

kiye işçi PanisiğiP) ib rğrkiye Kürdistanü Demokrat Pallisi 0 -KD|r, Inrk iye'deki Kİrtler
aç|slndan cumhurjyetin gidişatlna, baskl ve inkaİ polıtikalarlna karşl 9€li§tirilen ilk örgütlü
tepkiler oldular denebilir.
Küİtl€r, 12 Mart 197t ask€ridarb€§i, ö2ellikle l974 genelaffl §onraslna rastlaya. d6n.md€,
ağlrllkla illegal olarak kendi bağlmslz kimlik|eriy]e i'rgütlenmeye başladılar. AQlk alandakı
demokratik kıtle örgütleri, yaylnevleri, sendika]ar araclllğüyla ise etkin siyasal çallşmalar yü
rüttüler.

ı2 Eylül askeri darb€si, tüm toplum kesimlerine olduğu gibl Kürtlerin sjyasal 9üçlerine, kana,
at önderlerine, toplum yapllanmaına vb. yönelik etkiler de gösterdi. Kürt siyasal hareketi/
açlk alan mücadelesinden, d€mokratik mücadele yaintemlerinden tamanen geri ç€kıldj, Kü(
toplumu uzerinde ağll baskllar go.ülmeye başlandl. işkenceler, yok etmel€/ toplumu esir e(l.
PKK'nin ı984 Ağustos aylnda başlattlğl silahll mücadele bu dönemiı ürünüdür, Toplum ü2e,
rindeki faşizan baskl Kürtleri PKK ile bulu$urdu ve 9iderek kitlesel d€stek alan bir 5ilahll ha_
reket oluşmaya başladl.
sorunu anlamak için bunlara değ]nmek, belki de u2un uzadlya tahlil etmek gerekir. Çünkü bu_
gün devlet taraflndan sorunun temeli gibi gösterilen ve demokratik açlllmlann önünde enqel
olduklarl iddia edilen Kürt hareketlerinin, ağlrl]kla da PKK'nin, en fazla 30_35 yllllk bir geç_
mişleri Var. oysa Kürtlerjn, en azlndan Türkiye cumht]riyeti ile 8o-85 yllllk bir sorıJnlaİı var.
Yani üjz jtibarl jle buqün yaşananlar neden değil/ sonucun bizzat kendisidir.
Elbet, demokratik anlaylşln eqenen olmasl dıJrumunda bu çatlşmalar yaşanmazdl. YaPnsa
bile maljınal olmaktan öteye 9idemezdi. Kürt hareketinin silahil kanadlnln toplumdan kitlesel
d€stek almaslnın €n önemli nedeni, Kİrt toplumu üzerind€ki baskllar, Kürtlere y6nelik İed, in
kar ve asımilasyon politikalarıdlr.
ıaEDEt{LEninDELEtliRsEsoRu çÖzÜLÜn

Eğer sorı]nun sonuçlarlna bakllmakslzln nedenlerin€ baklllrsa, çatlşmall dönemlerde de siya_
sal sorunun bizzat kendisiveya siyasal solunla bağlant ll diğel kültürel kimlik sorunlan da çö-
zülebilir. istenir5e, çözümün öflünde tek bir engel yoktı]r. Yönetim erkinin Kürt İimliğ]ni tanl
masl, Kürt halklna yönelik red, inkar Ve asimilasyon siyasetine son Vermesi çözüme giden yol
daki ta§lan y€İli yerine oturtür.

Yüjnetim erki T8M M, yeni bir anayasa yaplml ile uğraıyor. Bunca ölüm ve baskl biİ daha ya_
şanmak istenmjyorsa, ınsanlann açllk ve zulnmle karşl karşıya kalmaslnln önüne geçilnek is_
teniyoİsa, yeni anayasada Kürt halklnln ve diğel etnik ve ulusal azi.ü|lklann varlığlnln kabul
edilmesi, yasal güvenceye allnmasr, sorunun çözümüne ve 9id€r€k ortadan kalkmasına neden

Şu çok açlk: Çatlşmanln bizzat kendisi sorun çö.ücü değil. §iddetin q€tireceği hjçbir çözüm
yoktur. 8una rağmen birileri şiddet kullanmaktan yana olabilir; şiddeti kutsayabilir. Ya da bı]
günkü şiddet yanlls] yap]lanmalar Ve 9örüşler ortadan kalksa bile 9elecekte şiddet kullanlmlnl
önemseyen, kutsayan yeni yapllanmalar Ve qörüşler ortaya çlkabilir, Bu durumda bile şiddeti

?*