Page 229 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

politikalaİı kültürel azlnllk kurumlan ile şu veya bu ölçüde ilişkiljdir. Bunlaİ çoğu kez siyasi
mücadel€leri kendı kazançla.l için etnikleştiİmey€ yönelik bir bakış açıslna sahiptir.

Bı] vaka incelem€lerinirı çoğunun gosterdiği gjbi, kültürel a2lnllk 9ruplannln toplumsal açldan
fark l olduğunun hesaba katllmasl önemlidir, 8u gruplarda oldukça karmaşlk d€mografik,
ekoıromik ve sosyal katmanlaşma kallplaı mevcuttur, Durum böyle olunca, kültürel azlnl!klar
araslnda menfaatlerin ifade ed;lmesi de hayli kaİma§l* bir iştir ve kültürel a2lnlıklann içinde
ve bunlara ait kDİüluşların bünyesinde slkllkla tartlşma konusudur. Dahasl, kğltürel a2lnllkla
r n birçoğunun kendi a2lnllk dillerinj Ve hatta kullandlklan şiveyi bilme seviyeleri araslnda bü
yük farklar Vardlİ. Yani azlnllk dilleİi siya§€tinin karmaşlklığl açlkt]r. Kaldl ki, kültülel azln-
llklaİln mensuDlarl ara5lnda bile dünya görüşl€ri baklmından büyük farklaİ mevcuttur. Azln-
llk az!nllk ili§kileri, a2lnlık,çoğunluk ilişkil€ri, 瀺itli kurumsal ör9ütlenm€, konseptler, vb.
açlsından da durum böyıedir. Kültürel azlnlükların mensuplarl arasünda mekansal ve ıaman
6lçeiiiyle ilgilı farklar da vaİd r. l98o'li ylllarln sonlarlndaki ve 1990'lardaki "etnik yeniden
doğu§" ve yeni "etnik" ve çokkültürlü polıtikalann oluşumu gibi yeni 9elişm€ler Avrupa dev-
let]erindeki a2lnllk dillerinin durumunu büy!k 6lçüde değiştirmjş ve dağlnlk hal€ getırmiştir.
0olaylsüyla, her türlü siyasetin ifade edilmesi gibi, dil siyasttinin ifade edilmesi oldukça kar
maık bir me5eledir. Nitekim, dil siyasetiyle il9ili faaliyetlerl€ kültürel azlnllk siyasetlerinjn
etnilaeşmesi aİasında mutlaka bağlanü olmaslnln g€rekmediği pekala ıleri sürülebilir,

Üçüncn çallşma hipotezi, devl€tleİin, azlnllk gruplarlnın ya§am ortamlanndaki 9€lişmelerle
pek ilgilenmedikleridir. Öıellikle milliyetçiljk ve uhs-devlet kavramlarlna yenid€n yönelişin
ardlndan, devletler kendi ulus-devlet 5lnlrlar içinde homojenliği 5ağlamayl şu veya bu ölçüde
amaç edinmişlerdir. 8u anlamda, ulus devletl€rin ulusal ve kültürel azlnl klan korumaya dö-
nük siyasi yüknmlülükleri, bu azlnllklara adil Ve açlk bir toplum sağlamaktan çok, kültüİel
yöneliktir,
azlnilklar ile devlet araslndaki ihtilafll siyasj durumlan çözümlemeye
Projenin açlk sonuçlanndan bir], ı]lırs-devlet ol!ş!mu geleneğinin açlkça kültürel homojenlik
kavlamlna dayandlğldlr. Farkll sömürgecilik qeçmişleri veya ulus-devlet inşa etme 5üreçleri
n€d€niyle bu kavram içinde de farklar elbette vardlr. Ulus-devlet inşa etme, Avrupa'da mutla-
kiye rejimleri döneminin sona ermesinin ardlndan yaratllan yeni devlet biçimleriyle i19ilidir
Ve o dönemın yeni fikjrleri olan halk egemenliği fikirlerine dayanmaktadlr, Bu fikirler ise esas

itibaİlyla anayasacıllğa dayalı bjr hukuki çerçevenin Ve cı]mhuriy€tçiliğe dayall bir siyasi çer,
çevenin oluştı]rulmasl ile ilişkjlidir. Modern uıUs devlet ay.ca yeni iletişım biçimlerinin 9€ıiş
tirilınesine araç teşkil eden Ve bölgeler araslnda ortak bir dili gerekli kllan sanayileşme 5üreç
|eri le d€ bağlanlllidlr. lJlus,devlet inşa etmeye veya ulus-devlet€ istikrar kazandrrmaya yöne
lik clmayan bir ulus oluşı]munun mevcut olmadlğl anlaşülmaktadır, Ulus inşa etme il€ devlet
inşa etmenin yan yana gelmesi, ancak milliyetçilik fikrinin "devlet" t€riminden ayrüldlğl hal-
lerde anlam ifade eder. Fakat, bir ulusa ait olmanln toplumsa| bilinci yayqln bir bjlinç olup
d€vlet kavramlndan kolay kolay soyutlanamaz, 0olayl5lyla/ ulus kavraml/ devlet ınşa etme sü-
reçlerinin çerçevesi jçinde hakiff biçimde kurlmsallaşmüştlr.
Açlktlr ki, bu kavramlann tümü bir diğerine aittir v€ bilimsel gozlemcil€rle siyasi eylemcjlere
çeşitli baklş açlları sunaİlar, Ulus ınşa etme bakış açlsl, kültürel homoj€nliği analjzinin ön