Page 225 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

den geçirmektedirler. Uluslararasl politikalar ve AB politikalan a2ınlık dillerinin korun-
masüna y6nelik dil siyasetinden ve kültürel azlnllkIara karşj en k6tü aynmcllıklan önl'me
düşüncesinden uzaklaşmlştlr. Bunlarln yerine şjmdi revaçta olan, pİoaktif önlemlerdir, An-
cak bu değişim esas olarak "9eleneksel" a2lnllk qİuplannl ve onlann dill€rini etkilemekte-
dir. Göçmen azlnllklarda jse son zamanlardaki bütünleşme kavramlan çoğunlukla neomil
liyetçi ve asimilasyoncu yaklaşmlar üzerjne inşa edilmiş olırp, bu durum göçmen azlnllklar
için dil siya5€tinde benz€r bir dönüşümü epey zorlaştlrmaktadlr,
. uçüncü bulgu, incelenen her ülkede bu ülkenin sıyasi ve toplumsal çerçevelerinde ve a2ln-
llk dilleri mesel€sinde y€r alan kurum ve kı]rulırşlarda mevcut çeşitli yapllarla ilgilidir, 8ü-
tün olarak baküldığlnda, azlflllk dillerinin eğitimind€ ve yayglnlaş!İılmaslnda rol oynayan
geleneksel ufak ölçekl] kurumlar, yani okullar ve dernekler o kadar değişmiştir ki, dilin
topllmsal alanlarünln temeli neredeyse yok olmuştur, Bunlann yerine yenj kuİumsal çerçe,
veler geli§tirilmiştir, 8unlar uluslararasl, A8 ve ulus-devl€t dü2eyl€,inde v€ daha da önem-
lisi, yerel ve azlnllk toplulDklarlnün slradan halk düzeyl€rinde yer bu muştur, Bu kurumla-
rln birçoğu ,on zamanlardaki yaygın siyasi değişikliklerden etkilenmiş olup, aralaİ ndaki
işbiniği bjrçok baklmdan slnırlltllr- Bunlann bir klsml devlet kı]İumlan tarafından, bil

klsml ise siv]l toplum kırruluşlar] ve hİkl]met dtşl kurulüJşlar (/v6Olar) taraflndan baslatl,
m|ştr. Bazl diğelleri ]se azlnllk topluluklannın kend] çerç€v€lerinden ortaya çrkm ştlr, Bu
ku;umlann bazıları tamamen dile, bazllarl is€ daha ziyade genel olarak azlnhk gruplan-
nln toplumsal Ve siyasi katlllmlna yöneliktir-
.erojedekidöİdüncübulgu,kültürelazrnllklannsiyasimobilizasyonuiIea,lnlıkdillerjnin
siyaseti araslndaki bağlantlyla jlgilidir. Bu ikisi arasında güçlü bır bağlan!nln kural olma-
dığl anlaşllmaktad r. Tabiidir ki, "ulusal" veya bölgesel v€ göçmen a2lnlıklarln siyasi ıno
!iLi?asyo;u dılin politizasyonu vasrtaslyla gerçekleşmektedirj fakat tek faktÖr bU değildir,
Aksine, mobılizasyonun azlnlık dilleriyle il9ili mes€leleİden çok, topllmsal, ekonomik ve
bağlamlarda daha köklü bir yere sahip old!ğu açlkça görülmektedir, sö2 konu§u
'iyasi
)lan ister 9€leneksel azlnllklar isterse göçmen gruplar olsun, a2lnllk dillerinln siyaset]ne
lair söylemler aynı zamanda kültürel azlnllk oluşumlarlnln güncel durumuna oldukça ba,
ğ]mlldlr. Bunlar ayrlca kültürel azlnlük nü'uslannln halihazlrdakj dünya görüşlerinde bi-
;ınci dillerjn oynadlğl çeş;tli rollere Ve göç dönqülerj, istihdam s€viyeleri, Vb, genel top
lumsal gelişmeIere de bağlmlldır.
A2lnllk dilleri politikaslna ilişkin faaliyetler 1990'll ylllardan bu yana uluslararasl Ve devletle,
rötesifaaliyetler€giderekdahafazlaentegreedilmektedir'AvrupaKonseyi,AvrlpaBirliğive
diğer uluslararası kuruluşlar bu alanda uluslararası bir ç€rçeve olu§t!ırulmaslnda faaliyet giis-
termişlerdir. Devletler araslndaki ikili anlaşmalar ve çeşitli azlnllk ileti§im ağlan da kültürel
azünllklaraveonlaründillerin€yönelikproaktifsiyasetv€politikalardakiyenigelişmelerekat
kl sağlamaktadır. Djğer taraftan, Avrupa'da sjyasetin yenidefı milliyetçi bir nitelik kaza,masl
da qi;er€k daha belirgin hale gelmektedir, 8u trendi takip eden çeşitli ulus-devletl€İ öz€llikle
göçmen azınlıklara karşı slnlrlayl€l dil politikalarl uygulamakta ve böylec€ birinci dil eğitimi-
nin oneml ve tuna tenzer tiğeİ meselel€r 9öz ardı edilmekledir, Yine de, kurüJmsallaşma gele-