Page 223 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

ET NiK VE GÖCM EN AZINLİKLARIN
DiL MoBiLizrİsYON süREçLERi ARAşTIRMA RAPORu

Jochcı, BıJ,S'HKE

Kültürel azlnllklar, etnik mobilizasyon ve dil siyaseti olgulan birbjriyLe yaklndan ilişkilidir,
kültürel azlnllkıann siyasi mobilizasyonüJnda-veya etnikleşmelerinde-azlnllk dilleri rol oy-
nar. A2lnllk dilleri kültürrl azlnllklann toplumla bütünleşmesi açlslndan önemlidir; aksi tak-
dirde onlann toplumdan dlşlanmaslnda rol oynarlar, Avrupa Birliği Araştlrma Programl'nln
soıyoekonomik Bilgi Bankas nl iyileştirmede Ki|\l Fy|em tKey Actjon |nproving the socio
ecanomic Knowledıe Base of the European lJnion ReiEarch Pro7lammel çerceveslnde yürütü-
len bu karşllaştlrmalı araştlrma projesinde etnik ve göçmen azlnlıklann mobilizasyon süreçle
rinde dillerin rolü incelenmiştir. Dil siyaseti, seçilen beş Avrupa devletinde, yani Almanya,
ita ya, Fransa, ingiltere ve ispanya'da 9erek bölgesel 9erekse göçmen azlnllklaİ açrslndan ta
rif J€ analiz edilmiştir.
konularda içsörü kazanmaktı| 0il siyaseti ile ilq]li tartlşmalar ve kuruluş-
Pİojenin amacl şu
lar, ulus deVlet 9elişmeleri ile kültür€l azlnlük oluşı]mu araslndaki ilişkiler ve a2lnllk dillerinin
kolunmasl, geliştirilmesi ve te§vik edilmesinin biçimlendirilmesinde payl olan politikalann ku-
rumsal çerçevesi, Kar§llaştrmall toplumsal araştlrma çizgisinde yürütülen projede beş Avrupa
aevıetinoeki tııtırel azınllklar ele allnd1, Her devlett€ vaka ı,ıcelemeleri için bölge veya ülke
çapında bir au lnllk ]le bir göçmen grubu seçildi,
Projenin özündeki hedef, Avrupa'da azlnlık dilleİinin korunması, siyaseti, öğretjlmesi v€ 9€liş,
tirilmesinidahaiyianlamaktl.Öz€llikleazlnllkdillerininpolitikalannlnveprogramlarrnln
çeİçevesi açıslndan, bu di1 siyasetleri ile ilgili uluslararasl, ullsüstü, !ılusal ve bölges€l qüçler
inceıenı;. e.uç, dilin politjzasyonunun ardlndaki süreci, ait olduğı] toplumsal ve s]yasi bağ,
lanılar içinde a;lamaktl. Burada, dil siyaseti ]le Avrupa'daki kültürel azünllklarln etnikleşmesj
arasındaıiııişıininanaıiziönemlidir.Azlnlükdillerininsiyaseti,sosyalvesiyasiçerçevedahi.
linde dil çoğulluğuna ne dğrece izin verildiği meselesinden ibar€t değildir, DiI siyaseti aynl za-
mandakültıretazınlıklarlnsiyas€tiiçindey€lallr.Buanlamda,kiltürela2lnllklannyerIeşik
ullsal veya bölqes€l gruplar ml, yoksa oraya yeni gelmiş göçmenler mi olduklan fark etmez,
Başka bi; deyişle, dil siyasetinin etnikleşmesi hem g€leneks€l kültürel azlnllklaİda hem de ye-
ni göqmen topluluklannda vüku bulabilecek bir süreçtir,

Yukandakihedeflerinyanlslra,pİojeüzerindekiçallşmalarageriplandakjikihipotezyolgö5.
teldi:
. Bilinci hipotez bizzat aıınllklar ile ilgil]ydi, Azlnllklar esas olarak, maruz kaldükları top-
lumsal dlşlanma ve aynmclllk üzeinden tanlmlanmaktadlr, Bunlarln 1kisi de slnlr oluşt!r-
maya yörlelik araçlaraır. "Dlşlanma" terimi daha ziyad€ slnırlann yaplsal oluşumuna işa-