Page 218 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler
P. 218

iş adamları  bu tedbiri  sineye  çekmek  zorunda  kaldılar,  fakat hazmetmeleri  kolay olmadl.  Bar-
        selona Tjcaret  0da5ı  yönetim  kurulu üyel€rinden  biri  kısa bir sürE önce  şöyle  homuİdanlyordu:
        "Katalan  yönetimi  ekonomik  verimliljk  kriterlerini  pek  slk  gözardl  edıyor  t...] ve'kendi  ken-
        dini  yönetme'96rİntisünü  cilalamaktan  başka bır ışe yaramayan  tal€pl€r   ıcaı  ediyor. Dil  Po_
        ljtiİasl  Yasasl'na  dayanllarak   çlkanlan  Katalanca  etiket  karamamesi  buna biİ 6rn€ktar.''47

        Görğldİğü  gibi,  dilsel  dÜzenleneİeİ  kamu  yön€timinin  dışlna taşlp  Katalan  iş adamlarlnl  doğ_
        rüdan  etıi|em€ye  başlaylnca,  jş  adamlannln  büı dİzenlemelere  Verdjkleri  destek  ekonomik  ve_
        rimlilik  ıaygllarl  nedenjyle  kesiliyordu.  Öyl€  kj, Josep  Ramoneda  bu itira.larln_yani  ekono_
        mjk verimlillk  kriterine  dayanan  itirarlarln_milliyetçilik  plojesi  için  Kastilya  ispanyolcasl
        konuşanlarln  yaptığl  itirazlardan  daha  ciddi  bir  sorun  oluşturduğU,ıu  savı]nuyor  ve  şu  gerekçe
        l€rj  ilerisüroyordu:
           MilliyeÇılik  günümğzde  ıayıfliyor   çünkü  toplumsal  dayanaklarlnln  vatans€verlik  lnsuru.§ki
           coşku§rnu  yjtirdi.  Blgün  bil ideolojjnin  başlna  gelebi]ecek  en ıö$  ş.y  etkisiz  gödnmesi,9e,
           r.ksiz  nasral  rarJtlyor  iılenımini  vem€si.  Hallln Kan.lya  ispanyolcall  konuşan  kesimi  etıislz
           hal.  g€tirilmişlik  d0rumunu  kab!llendi.  Bunlar  kendi kİ]tüEl  alanlaınl  yarattllar  v. hatta  Ka,
           talancayı  [...]  €n  azlndan  kendilelin€   çlkal  sağladlğ  sür.ce bil $atn lisanl elarak kabu]  €ttilel
           t,..]  Fakat  milliyetçilik  9Üç  kayb€diyoİ  t.,.] b!nun en  bijyÜk  §€bebi  de rnilliyetçiliğin  dayattığ
           külfetlerjn  Katalan  toplum!n!n  büyük  bil  bölümünce  gereksiı   9örülm€si,ls

        Mjlliyetçileİ  bu meydan  okumaya  Katala,ıca  etiketlemenin  ekonomak  açldan  verimsi2  olduğır
        fikrini  soİgulamak  suİetiyle  karşlllk  verdiler,  Katalan  Kültür  8akanllğl ı988 Ve ı995  yüIla-
        nnda  '\K;talan  Tüketicilerin  Katalancan  n Ticari Kullanlmlna  ilişkin  Tutumlarl''  konusunda
        incelemeler  yapirdl.a9  8U ıncel€meleİd€n   birin€isinde  rastgele  seçil€n  bir  gİup  birey€
                                                                              çeşitli
        markalann  reklamlarlnln  farklı dilıerde  gösterildiği  bir deney  yer  almaktaydl.  incelemede   şu
        bul9uya  ulaşlldl:'

          Katalonya  vatandaşlannln  %60'l  için,  reklamln  hangi dilde  yaprldlğı,  muht€mel  ujk€tlcjnin
          ünin  s.çiminin  potansiyelso.ucunu  etk  lememektedir.  %2r'ü için, Katalanca  rck]amlar  ispa.
          yolca  reklamla.dan  daha iyi kabul  göm€ktedir.  %ı7'si  için,  ispanyolca  r.klamlar  Kalalanca
          Eklamlardan  daha  iyi kabul  9oİİektedil.
          Hel  ne  kadar  vakalain
                            çoğun]uğunda  mesajl.  etkinliği  kullanlian  dil€  baği bulunmamlşsa  da,
          şu  husus]aİl9ö2lemlem]ş  buiunuyoru2:  Katr lanlar  arasl nda Kaülana  reklamlar  duyqusalt€oki
          n.denıyle  daha  .tkindir.  Kalalan  olmayanIar  a.arlnda  ist  Kaulanca  .eİlamlann  etkinliği  a.aI_
          maktadır   çOnkü  bunlal  rn.sajl  anlayamamaıta  veya anlamak  ist.demekt€dirler.   son t hlilde
          katalanca  l.klamlann   çok  az bil larkla  daha  ağlr  banlği  q6rıilm€kt  dir.


       1995 yllındakı  incelemede  d€  berüzer sonuçlara  Vanldl.  Bu incelemede  markalann  farkll  dil_
       l€rde  etiİetlendiği  bir deneye  yer  verildi-  Elde edilen bulgu,  ampirik  kanıtlann  ..İrün
                                                                            etik€t'e_
       rinde Katalanca  kUllanllmaslnln  müşteİi  kayblna  yoı açacağl  endişsi''.i  doğfulamadlğıydl.

       ıu  €/  Pr,-,  23  Man 2ooo
       lt3  E/ P,4  . l{ irn  2ooo.
       a9 M.M.Aq!i|.1ı*J.M  Rmniiolila,   d.k .onrmido'  .ablrn,  dıvanı dı fr..Mtüaüırl  abü)l6ae  oM:
                                  ^cliı!d.
          DiE  i6 c4lal  d. Poiiljd  Lingüi5ti.a,  r995),
       216
   213   214   215   216   217   218   219   220   221   222   223