Page 214 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler
P. 214
aracl olarak kullanllmas nln, bunu yapmanrn etkin bir yolu olduğıJnun aşikar bulunduğunu ifa-
de etii. Tc'y€ göre, bu hedefi slnlrlamak için, varlığl iddia edılen, ''sadece ve münhasıran Kas
tilya djlinde eğitım giirme" hakkl gerekçe göst€İilemezdi çünkü böyle bir hak mevcut değildi.
Tc böylece, bOyle bar hakkln, ebeveynlerin çocuklarınln ne tür eğitim göreceğine karaİ Verme
hakklndan çlkarsama yoluyla varsayılabi]eceği iddiaslnl reddetmiş oluyordu. Tc bunüJn yerine
eğitim görme hakklnr. kendisin€ odaklanlyol ve bu hakkln, ders pİogramlaanl, müfredatl, zo
runlu dersleİı, vb. belirl€yen yetkili makamlann sürekli düzenlemelerine tabi olduğunda rsrar
ediyord!. Mahkemeye göre, "ılİ eğitim dönemi"nden §onraki diI eğitimiain belirlenmesi de bu
olağan düzenlemelerden biİiydi ve hiçbir şekilde eğitim göİme tenel hakklna engel diye yo_
Nitekım mahkeme daha da ileri 9iderek, resmi makamlarn Katalancanin eğitim sisteminde
eğjtim dili olarak kUllanllması kurallnı koymalannln pekala yasalara uygun olduğunu savuİ_
makla kalmayıp, resmi makamların Katalancanln bu si5temjn ''ağlrllk merkezi''nde yer alma,
slnl kural olarak koymalaİınln bile (Kastilya ispanyolcasl tamamen dlşlanmadlğl sürece) yasal
olduğunu savı.]ndu.8unun iki 9elekçesi Vardl] Birincisi/.'dils€l biraradallk'' modelinin.'bü
tünleşme" Ve "toplumsal bağlan sikllaştlrma'' 9ibi yüce hedefl€re ulaşmaya yönelik olmasj
ikincisi i§e, b! mod€lin iki dil araslndaki ''tarihten miras kalan dengesizlikleİin'' düzeltilmesi_
ne imlan vermesiydi.
K^TALAİ{ DiLi vE KATALA l(üLTüRÜ
"Katalan kültürü" ile '.Kataıanca kültür'' ara§ ndaki eşitlik Katalonya'da gerek sağdaki 9e_
rekse soldakj liderler ve aydlnlar taraflndan uıun 5ür€dir zlmnen Varsayllmlştlr. t960/lann
sonlannda ve l970'liylllann başlannda 50ldaİi aydi.1ar 1tkültı]rel emperyalizm'' ve .'yeni sö-
murgecilik" soylemlerini benimsemiş Ve bunlai Kastilya ispanyolcasının oradaki varllğ..a
tatbik etmişlerdir. Bu durum, Kasiilya ispanyolcasünln sadece Franco rejjminin lisanlolmakla
kalmaylp, ayn .amanda benzeri daha önce 9örülmemiş bu €konomik büyüm€ döneminde 9ü_
neyden akln aıln Kalalonya'ya 9elen işçi 5 nlflnln büyük bir çoğunluğunun konı]ştuğu dil olma-
5lna rağmen ortaya çlkmlşnr. Kastilya ispanyoicasl konüşan işçil€rin sayı5l arttlkça, yerli orta
slnıflar araslnda dil militanllğ] allp yürümüştür. 8u militanilİ ortaml hiçbjr y€rde demokrasi_
ye 9eçiş döneminde entelektüel çeVrelerde yay lan, ''Kata]an kültürü''ne ili§kin tartlşmalarda_
ki kadar beliİ9ın olmamrşt r. 1976'da yapllan konu ile ilgili bir \.kongre''de muhalif eylemci_
l€r Katalonya'da ''heİ tünn sömürgecilik eyleminin ortadan kaldlnlmasl''nl talep etrİişler
dir.rı sanat aleminde bu ne gibi son!çlar doğuracakt]? ''Katalan dilinde ve Katalan içerikli
bir edebiyat" (ne demekse) ve ''Katalan topraklaİ]nda Katalancanın yegane sanatsal ifade dili
olmasl." Peki, yazllannl Kastılya ispanyolcaslyla yazan Katalanlara ne olacaktl? Bunlar ne
sayllacaktl? Yazar Manuel de Pedroıo, saygın sol kanat dergısi de canvı'de Katalan ay
'arla
dınla, aİannda yaygln olan bir 9örğşü dile ğ€tiİıyordu:
Kendi halllnln dili.de ya2mayan Katalan yazarl ülkesinin koltürün€ ıizofre.ik bir unsur 9k-
maktan suçludul. Bunu bilinçsi2ce yaplyorsa, o.a pek itibaİ €dilemez çünkü bir aydln otalak
eleştkel qölevıvadlİ ve kendisini sür€kli olarak sorgulamaya ha2rlllklı olmak zorundadlİ t...]
crüq*r.uürTarüfu IB.EloD curi.l, ı97aı, ?lll
'l
2u

