Page 209 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

Belki d€ elit kesim tek başlna resmi dil olmayl savunmanln iamanlnln geldiğine inanmakt2dlr,
Bu ,önde blrtallm 9,rişimier olmuştur. Örn€ğin, t985 ylllnda cİida peİ l, sol,dalil,ı "jkidilli-
ğe haylr|" adll bir kampanyanın sponsorluğunu yapmlşb. Daha yakln zamanlardaise, Platafor,
na per la defensa de la liengüJa icu]tura catalana, Kala|anca^n "llengua oficial ünica" llek
resmi dil] olarak ilan €dilmesi önerisini savunmuştu. Her iki grup da (crida 1992'de kapan,
mlrll convergöncia'n/i ve daha yoğun biçimde Esquefta Republicana'rı.A yörüng€s]nde faali-
yet gösterme§ine rağmen, bu ikisi §öz konusu fikri savırnmamlştl, Yaptklarl/ Kastilya dilinin
ıanrnen taş,a,6, eş resmi dil statğsünü açıkça reddetmeksizin, Katalancanln kamusal alanda

fiilen kullanılmaslnl talep etmekti.
KatalancanlnkamusalaIandamünhaslİankı]llanılmaslnlsağlama€meliileanayasanlnemretti'
ği el resmi dil statüsü araslndaki uyum, bu anayasa emri uyannca yerine getirilmes] gereken yü-

r.ı.ııııı.ı.|,ınminimalistbirbiçimdeyorumlanmaslylasağlanmlştlr,Ge.çektend€,Katalanca
konuşan seçkinler Katalan ve Kastilya dilleİ]nin eş resmi dil olmalann 0, bu d1llere '\imetrik"
muameıe gosteriımesinl ger€ktirdiği dürüncesini şiddetle redd€tmektedirleİ, 8unlar bu İedd€diş-
leİini d€neklemek için, Katalancanln Katalonya/nın llenlua pröpia'g l"kendi esas dili") olduğu

fikrini ileİi süİm€ktedirler. Fakat Katalanca konuşn s€çkinlerin de hemen farkettikleri gibi, bu
bir fikirden ibaret değildir; çünkü bu ayüıl zamanda anayasal düzenin de bir parçasldır, Bu hu
sus 1979 Özerklik Yasasl'nın 3.1. maddesinde bu şekilde ]fade edilmektedir, Peki, bundan-şa-
;et çlkanlabilirs._ne 9ibi hukuknl sonuçlar çlkanlabilir? Katalanca konuşan seçkinler iki di,
;]n ;§ resmi dil statüsü taşlmasündan kaynaklanan yükümlülüklere ilişkin minimali5t yorum!annl
rataıuncan,n t"ı lraşna llengua plÖpia slAtüsü taşlmaslndan kaynaklanabilecek hukuksal so,
nuçiar ıonusunoa maısimalist bir yorumla tümlemektedirlel, Haljha2lrdaki dil politikası direk-
tö; Lluis Jou'ya göle bu asimetrik statü, KataIancanün "kamusal alanln dlşlnda tutulmas alıİ
kanlüğl"na cevaz veİm€ktedir. ı998 tarihli Dil Politikası Yasasl'nln (Llei de politica linqüistica
tLFL]) g€rekçesini de büyük 6lçüde bu yaklaşlm, yani Ö,erklik Yasasl'yla Katalancaya tanlnan
tercihli dil statüsünün içinin yasalyollardan doldurulmaslteşkil etmekteydi,
isp,rnya Anayasas'n,n ],t. maddesine göre oilinmes 9örev sny,lan dil yalnlz KastllyJ ispan
yoı-.,a,.. ın"y"." .tirrkerelerj 5lraslnda Minoia catalana terasilcilerj bu maddeye Kata
lonya'da ratalancanın bilinmesini zorunlu kllacak bir ilave yapmak istedjklerinde büJ 9irişim,
i"ri ,onarr. ı,r"ı,ı.şt,. Daha,onra 1986'da da Anayasa lvlahkemesi böyle bir yükümlülü-
ğün ilav; edilmesinin anayasal düzene aykln olduğuna kesin bir kararla hükmetmi§ti,r3 An-
."ı, o ."rnrna"n ı"ri -"yasal doktrin gel]ştı v€ "soyut yükümlülükler" ile "belirli yükümlü-
liik;r" birbirinden aylrt edilmeye başlandl: Bunun sonucunda i5€ katalanca bilmek bazı şart,
lanjabiryükümlülükolarakkonulabilirhalegeldi'Bununlabirlikte,hembutüryi]kümlr]]üt
ıerln ne zaman ıaouı eulıebilir olduğu, hem de ,e t'ryükümlülüklerin kabul edilebilir olduğu
hala hararetli yarglsaltartlşmalara kono olmaya devam etmektedir,

8u noktada, €ğltim sistemindeki kadrolara girebilmek için gereken dil şartlarl mesele§i ide
olojik açldan olmasa bile en a2lndan §iyasi açldan büyük ölçüde çözüml€nm§tir, Bı] meseh

r9;o'le;de çok tartlılmıştj, 19so Ka5ım ay!nda, eğitım ile ilgili yetkilerin Generalitala dev
ı3 s.nti.iad.lIr]buna] constituc]oE, No: ı02l36