Page 208 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

Katalonya için kullandlğlrnl, ıkidilii toplum tanlmlna yapmamlz gereken tek ilave bu değildir,
Çünkü Katalonya sadece ikidil|i lbjlinguaD d€ğil, aynl zarnanda diglosiktir (dlglosslc),* Kata_
lan toplırmlnu bu terimlerl€ tan mlamaktan meramlmlz, insanlar n toplum içindeki fa
çeşitli
aljyet alanlarlnda kullandk]arl dil kodiarlnda 5istematik farklıl klalln var olduğudırr_ Gördü
ğümüz qibi/ zaman içinde Katalonya'nln yasal ve kurumsal çerçevesinde çok değişiklik olmuş
t!r; bu deği§iklikler ise oradaki diqlosya (diglossla) kallplarlnln deği§imine zemin haz rlamlş
tlr. Örneğin, demokras]ye qeçişien önce, Franco rejiminin Katalan dilini kamusal alanln dlş n
da tutma qayretleri, birinci dili Katalanca olan insanlann devlet makamlanyla olan işlerinde
Kastilya dili kullanmaya mecbur tltuld!klan diglos]k bir durum yaratmlştı. Ancak, demokrasi
ye geçişten beri bu dı]rum büyük ölçüde ''düze]tilmiştir,' Yine de, Franco'lu qeçmişten (ve da_
ha öncesindefl) devrallnan birtaklm di9losik normlar hala Varllğlnı sürdürmektedir. Üste]ik,
Generalitat\n Kata an dilini .'normalize etme'' çabalan eskilerinin yanlnda yeni diglosya bi
çimlerinin de ortaya çlkmaslna yol açmüştlr.

Demokrasiye geçilirken, ]978 Anayasasü'nl hazlrlayanlar taşranln mi]lıyetçi taleplerini en
a2lndan klsmen dikkate almlşlard]r. Bunlar 2.,3.2. ve 3.3, sayjlı maddelerde ispanya'nün dil
Ve milliyet açl9ndan sahip olduğu çoğulculuğu tanlmlşlar, 8ölüm VIII'de ise yetkilerin devre-
dilmesi Ve bölqesel '\örerklikler''in, yani kendi kendini yöneten topluluklaan kurulmas için
gerekli prosedürlerin mekanizmalarjnl ana hatlarlyla tarif etmişlerdir. Di ve milliyet
çoğ! cü]
lırğUn!n resmen tanlnmasl/ bö gesel Özerklik Yasa an'r n kabul edilmesiyle de deneklenmiş,
tir. SOnuç olarak, d]ğer alanlarln yanl s ra, kültür Ve eğitim konularlyla ilgili yetkilel Ge,era,
1iat de catalunya'ya de\redilmjşlil .
KAıılusAL ALAı{DA DiLıN D Ü z E ıü LEıü ıır E si

t9l8 lspd'lyo, Alaya9d5 n n ]. Tlooes've lclc \dla|ar dze+|it Yaras ..ln J.1. naddesi her
ik] dilin de eşit olarak resmj dil sayrlmas nl qüv€nce a]t na almlşt]r. Bundan anla§llacağı üzere,
Kastilya di]inın KatalOnya'da kamusa] a]anln d na çlkarl masl soz konusu 0lamayacakt r.ı6
ş
Anayasanln 3, maddesi aynntlll b]çimde hau lranma agmaslndayken bile Katalan milliyetçi
kesimlerinin desteği lemkin|iydi. Minoria caialara temsilcisi Ram6n Trias Faroas KUnl.!
lt4eclis'te şu itirafta bulunmuştu:
Dişündüm de, uzun lann kEasll Kaİalanca tek başına re,nl dll ohasaydl t...] qerçek şu ki, var
llğlnl süldürme şan, pek o]mau d t-..] Katalancanln kendi b6lgesinde re§miyet taş mas qerekti
ğine ina.lyoruz, fakat meclEte de belirttiğ]m qibi, b!n!n henüz zamanslz olduğunu söyledim t..-]
Aynca, arzu eitiğim noktaya varma zamanlnln gelmediğini de aillyorum; fakat bunun hede{imi2
o duğunu iLan etme zamail gelmEtil. Niha] hedefleıimiz] gD ediğ]m z sanlhas n; hedefimiz bu-
dur ve blnu bUlada ifade ed]toruz. Ne Var kj/ vaktin henüz 9e mediğ]n de anlamaktay z t...]t7

D,Bi^Jü] B İtoelrukt9mllik €
n!§!ld!ğ! durum. B kz. oxlo,' R.ldu,.a onlrre, 0 xlo rd l]n Ve6 ty Pl6s,2o s!ba12o0s, htı!r^nw.orfodrcl.En....om/
vieürENİRY.hhl?5ubvi*
- dodğ, to! fd, ıdn ,ao,1 , ).2. Tdodc !., ğof (prl,i an
.
dğerdilhIideatoldul]aİlEidikendinyi,n.kntopluuklardaotopluuğun*ri]sijne9drerem]dilü.ıi]r.,],3.nad&ştjy
l.dir: ljispanya'İ]n çd§itl dilerinnya6tğ,z.i9in kdzelğyq 9Ö5te.ile..kv.korunacakb]lk!lrrmirardl."
I7 Tomas Ram6n Fernandez talaf ndan M\ edi fr\fi, Ieoia , r.alrlaıl eobitucihal/ Na. 2, I9gs, s. 2L