Page 213 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

ğta]onya ve diğer Katalan ülk€]eli özgül bil halk olarak har€ket etrnenin tüm haklan.a ghip
bir ulu5 oluştı]rurlar t...] Ba§kr altünda olmayan tüm halklann okıJl]an kendi diilelindedil t...]
(alalonya'da okullarda eğitim Katalanğ olmalldlr,]o
Teorik olarak oEc Kastilya ispanyolcaslna eğitim dili olarak yer olmadığlna inanlyordu. An-
caİ pratikte, DEc "Katalancalaştlrma"ya giden biİ hlzll bır de yavaş yolun birlikte vaİ olma
sünl ön9örüyoİdu. Hlzll yolda, münha9ran Katalanca eğitim Ver€n "escoles.atalane!'|elden
ollşan bir çekirdek gİup yer almaktaydt. Yavaş yolda ise Katalanca dilinde verilen deݧlerin
ora.l tedricen anınlarak zaman içinde bÜtÜn deGler Katalancalaştlrllacak!. Yani, OEc'in
yaklaşlml klsa vad€d€ "yoğun," orta vadede ise hem "yoğun" hem de "kapsamlı" olarak dü
şünülebilirdj.
Her ne kadar Pujol'un parti5inin kamuoyu önünde savunduğu, Kastilya ispanyolcasl konu§an-
larln kendi dillerind€ eğitim görme haklarlna sonsuza kadar saygl göstermeyi vaat eden yoğun
bjr politika idiyse de, öz€lde Pujol'un "Kaıalancalaşürma"yl başlangıçtakj "esco|es catala-
ney' çekirdeğinden tedricen bütün okullara yayglnlaştlrma yolundakj DEc planlna gönül Ver
miş olduğu anlaşlImaktadlr. Pekı bu nereden anlaşllmaktadlr? Çünkü Pujol'un ilk eğitim ba-
kanl olan Per€ Pi i sunyer, Katalancanln okullarda yerleştirilmesinden sorumlu se/Vei d'En-
senranent del callakurumunun başna Joaquim Alenas'l getirmi§tir.

BunJnla birlikte, klsa Vadede Pujol faİkll dil modellerinin birarada varllklannl sİrdürm€leri-
ne i;in vermeye razlydı. Tüm okullarda kapsamll Ve bir 6rnek bir dil pol;tikaslndan daha a2l-
nln kabul edilemeyecek bir aynmclllk teşkil edeceğini savunan taraf soldu, 8aşlanglçta so] is-
tediklerinin tümünü elde edemedi, Madde 14.5. §ocuklarln dilyüzünd€n farkll m€rk€zler€ ay,
rllmamas]nl emrediyor. fakat ayn der§liklere ytİleştirilmelerine izin veriyordu. Yine de zaman
içind€ milljyetçi hükümet dilsel dalma pİogramlannl tedricen yayglnlaştlracak ve bütün okul-
larl "e§cole5 catalanes" haline getirecekti. 8u, çocuklar]n dii nedeniyle ayrl derslik]ere yerleş-
tiri]mesıuygulamaslnln da fiilen sonu demektı. Generalilat,b|J ledricı yayglnlaştlrma sürecjne
9erekçe olarak Rosa S€nsat'ln ana fikrini öne süldü. DEc'in "yoğun" v€ "kapsamlü'/ yaklaşl-
ml hakimiyetini sürdürdü, fakat "yoğunluğun" yeterli olmadığlnl gösterm€k için Rosa sen-
sat'ln argümanlanna başVurdu. Kastilya ispanyolcaslnln eğitim dili olmaktan nihayet çıkanl-
mas nln yolırnu sol işte böyle hazlıladl.
Eğitim sisteminin "Katalancalaştlilmasl" ep€y yoğun siyasi tartışmalara yol açtl. 8ır süreci
ele§tiİenler, "djls€l normalizasyon" hevesine kendini kap!ran Katalan yönetiminin, Kastilya
ispanyolcasl konu§anlann (nüfusun yaklaşlk yansı) tem€| haİlaİından olduğU iddia edilen,
kendi birinci dillerinde eğitin görme haklannl ihlal ettiğini ve böylece ı978 Anayasasl'nln
hem fuhuna hen de lafzlna aykln davrandlğlnl il.ri §ürdüler.
Ancak, Arallk l994'te ispanya Anayasa Mahkemesi (Tc), Katalan böıges€l yönetiminin eği,
tim 9istemindeki dil politjkaslnln anayasaya uygun olduğuna karar Verdi. TC, kaİarında (ilo:
337,'1994), ı978 Anayasasl'nın 3. maddesinin resmimakamlaia h€m Katalan h€m de Kastil-
ya djlinin bilinmesini teşvik etme yetkisi verdiğjni Ve €ğitim sistemjnd€ her iki dilin de öğretim

]o td6braİnda. nall.dilf,işrir, ror,, 53