Page 212 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

yaptl fakat son karar.n aından Generalitafn Katalancayl tüm ilkokullarda öğretim dili ola
rak ilan ettiği 1992 ylllna kadar her merkezin kendisine blraküldl. 8u karaİ mecliste onaylan-
dl ve r998 tarihli LPL'nin .'Ünıversit€ dlşl eğjtirnde eğitim dili olarak normal şartlarda Kata_
lanca kullanllmalldlr" ş€klindeki 2 ı.l. maddesiyle kapsaml ortaokullara genişletildi.

Demokrasiye 9eçiş döneminde miiliyetçiler Kastilya ispanyolcaı konuşanlann bü] dild€ eğitam
görm€lerine iıin verilmesi düşüncesine karşl ç,kmadllar. Bunlain savl Katalanca konuşanla_
rln Katalanca eğitim 9örme hakklna sahip 0lduklaı idi. Bu hakkl Katalanca konuşanlar iç;n
talep edince, Kastilya ispanyolcasl konuşanlan aynü haktan mahrum blrakmalaİl 9üç olacaktl.
1978'd€ KurıJcu M€cliste yapılan mü2akereleİde Katalan milliyetçi Minoria cata|a,
^lit€kim,
na temsilcisi Ram6n Trias Faİgas bu hakkın varllğünl hararetle savunmuş ve lsrarla şunlan di
le g€tirmiştii

8ence anadiltde eğilim] hakklnü. bir insan hakk Ve en ün dğzeyde bi. pedagojik zoru.lu]uk ol-
duğunu söylemek yan § olmaz. Bi2ler çocukken k€ndimizi ve çevlemizi anadilimiz alaclllğ yla
fark€deriz. (ü]tarel çer§demizi ancak anadilimi2e hakim olarak içs€lleşti.ebili.i2. Bu.un t 6i
de aynen geçellidil. Kendi kr]türel çelçevemiz] ancak anadilimize hakiın olalak irade edebil].
liz. Ve dolay]§lyla, çocuklukla dil değişrimek bil çoc!ğun tarif Ve ifade y€teieğini olağanüstü
d€rccede ö6eI€r. Bu iyi bilinen bir gerçektir !e istatistik*l olarak da ortaya konulmuştur. Bu
erken 9navl birçok çocuk kaldliamaz; ifade yete.ekleri kesinlikle 2arar q6rül Ve h€l halükalda
öğr€nme kapasit€]€ri aza l-r3

Milliyetçi'er bu düşünceleri savunurken bir yandan da Dilstı Normalizasyon Yasasl/nın ayrln_
trlannl hazlrllyorlard, convergancia i Uni6, Esquerra Republicana ile okulIar için ''yoğun''
bir lisan politıkaslnl savundı]. Bu politikaya göre, halkın bir kl5ml tüm eğitimini Katalanca,
diğer klsml ise Kastilya dilinde 9ör€c€kti- 8u çerçeveye sosyalistl€r ve komİİistıer itiraz etti-
0kullar için bunun yerine halkln tümünü eşit derecede etkiteyecek '.kapsamlı'' bjr ]isan politi_
kaslnr savundı]lar. BU tutumlan neye dayan]yordu? sosyalıst pedagog Marta Mala bunu şöyle
izah €diyordu:
8iz Kaialancanln §adece halkln b l bölümüne değil, h€lekese ait o|duğu.a inan|yoru2. Bu yü2
den çocuklaı. aynhamaslni, çocuklann b rliğini ve çocuklar ararlnda temas] öngör€n, aylrma
karşt bir pre.sip ial.p ediyor!z.29

Mata, milliyetçi em€lleİj pedagojik yenilenmeyle bir]eştjrmeyı amaç edinen ilerici öğİetmenler
har€k€ti RoJa sensatln baş olaİak ı96o'lada tanlnmlştl. Rosa S€nnt .'kapsamll'' bir dil
modeli öngörüyordu: Her iki dil de aynl derslikte bütün çocuklara öğİetilm€li, fa*at başlanglç_
ta her çocuğa kendi biri,ıci dilinde hitap edilmeliydi. sosyalistler ve komünistl€İ Rosa Sen_
sat'ln göİݧünü benimsediler. Nitekim, Mata Psc'den mecli5! 9iİdi ve onun dil polit'kaslnln
sözcülüğünü yaDt|,
sponsorluğunu omnium cullu.al\n, liderliğ ini i5! Joaquim Arenas'ln yaptğ| bir başka miıli
yetçi pedagoglar grubu olan Delegaci' d'Ensenyanent del caıala (DEc), Rosa sensat;ln yakla_
§lmlna karşl çlktl. Bunlar a priori olarak milliyetçi bir kabulden hareketle şunu savundular:

23 J.!Üi Prieto d. P.dE taral nd,n nallıdl fril';n, Trll,, ffilid.d.o.sllıkionrlllo: ?, ]9ja.5.76.
29 Vd6 b,annd.. Ell.dilnirrn, erv. d.l2ll.n ü, |.54-59.
210