Page 224 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

ret edeİ. '.Ayrımcıllk'' terimi ise daha ziyade €yleme dönük biİ olu9mu düşündürür. Dlş-
lanma konusunda, külti]rel azlnllklarda dilin roıünü tahlil edebilmek için bU azlnllklann
oluşıJmunun yaplsal boyutuna bakmak önemliydi, Projede bu yaplllrken, azlnllk dillerinin
oluşıJmunda ulus-devlet ile onun kırrumlannln ve politikalaünln rolü Ve Avrupa Birliği'nin,
uluslararasl kı]ruluşlann, böl9e5el Ve yerel d€vlet kuruluşlannın, özerk görünümlü sTK'la
nn, sTK'lann, azlnllklann kendi örgütlenmel€rinin Ve diğer benzeri oluşum'ann rolleri in,
celendi.
.
Geri plandaki diğer hipotez son ylllarda vuku bularak azlnllk oluşumu sürecinde değişim
yaİatan kurumsal ve
çerçeve ile ilgilı yeni gelişmel€rın önemi ile ilgiliydi. Azlnl.k dilleri
me*lesin€ baİlldlğında bu durum özellikle ortaya
çlkmaktadlr. Daha önc€leri egemen
olan hümanjst koruma düşüncesı son yrllarda pozitif kültürel farklll]ğln Ve azlnlük d]llerin
d€ki faaliyetleİin teşvik edilmesini gözeten daha proaktif bir anlaylşa dönüşmü§tür. Yuka-
rlda b€linildiği 9ibi, göçmen azlnllklaan dilleri b! proaktif anlaylş ve programlann
çoğı]
kez dlşında tutulmaktadlr. Projede Avrırpa'daki dinamik toplumsal ortamlar ile azinllk
dillelinjn korunmas Ve teşVik edilmesine ilişkin değişen stratejiler ve tutumlar arasln.]aki
ilişki el€ allnmak suretiyl€ bu güncel gelişmeler hesaba katıldl. Dolayıslyla, incelenen ü ke-
lerde mevcut farklı s€Viyeleİdeki toplumnl biİ|eştirici 9üç v€ bütünleşme de bu proje
çer
çevesjnde aynnnll biçimde tahlil edilmiş oldu.
Azlnllk dlll€İi mes€l€sinin Avropa'daki küitürelazınllklann siyasimobiliıasyonu için ne der€,

ced€ bjr ivmeyi temsil ettiği belIi d€ğildir, Gerçekten de, bu tür mobilizasyon sıreçieri, saıece
dil meselesınin rolünü anaiiz etmek sur€tiyle, yani seçilmiş devletlerin kültüreı azınııııaıa ya-
n€lik genel sjyasi ve toplumsal
çerçeveleri ve politikalaİ] dikkate allnmadan anlaşııamaz, oo_
laylsıyla, bu projede a2lnlık dill€ri meselesi, bu meselenin kültüre'azlnllkların oluium sııecini
etkil€yen dlş faktörlerc Ve süre€in ıç olan bağımllllğlnln lş.ğında tahlil edildi.
'şleyışine
Projede başllca dört ana bulguya ulaşlldr:
. ilk olarak, kü|türel a2lnllklar ve dil siyaseti çerçeveleİinde beklenenden daha fazla
çeşitli
lik olduğu görüldİ. Kurumsal ve politika 9€liştirmeyle ilgili süreçlerin, lnceıenen tıeioııe
de kendine özgü olduğu görüldü. Ayrlca, bajlgesel azlnlıklar bağlamlndaİi dil siyaseti ile
göçmen azlnllklar bağlam]ndaki dil siyaseti aİasında büyük farklıllklar tespit edi|di.
.
ikinci bulgu, kültürel azınllkiann oluşUm!nda ve siyas€tl€rande
mjlliyetçilağin ve ulus-dev,
let o]ı]şumunun payınln büyüklüğüdür. BunıJn sebebi esas itibanyia bıJ tür ulus devlet olu-
şlmu süreçlerinin itici gücü olan kültürel homojenlik düşünc€sidir. Fakat ulus_devletin ar_
dlnda yatan tem€l milliyetçi dÜşünce ı960'lardaki ve ı97o'lerd€ki ''etnik yenıden do_
ğu§"tan bu ya.a büyük değişimler geçirmiştır. Etnisitenin (burada kiltüİel gİıjplann poli-
tizasyonu olarak tanımlanmaktadlr) bU yeniden doğu§ı]ndan beri yenı kültürel çeşitlilik ve
krltürel çoğırlculuk kavramlan geleneks€l üJlus_dev]et modelini köklü değ§imLrc uğrat-
nışlaİdır. 8ıJ dönüşüm, bıJ projede jncelenenlerin tümü lçın qeneı oıaraı qeçeıl ıs€ de, tıer
devletteki b€liİli gelişmel€İden büyük alçüde etkilenmektedir. Yıne de, ısgoıa.aan beri,
incelenen devletler Ve uluslaralasl kuruluşlar, yerli kdhüİel a2lnllklaĞ yönelik duruşlar nl,
dil siyasetine ilişkin yeni yaklaşlmlar da dahil olmak üzerc kapsamlı blçimae yeniaen goz-