Page 81 - Diyarbakır Barosu Herkes İçin Adalet Projesi Hukukun Üstünlüğü Seminerleri

bu noktaya bırakılmışlık varsa ve orada bırakmak gibi bir ısrar varsa, o zaman belki de
tabi ben de Ahmet Hocaya yüzde yüz katllacağlm Ve konuşmamln da sonunda Kürt
kardeşlerime aman dikkat edin diyeceğim. Ermenilere de diyeceğim. Başka çaremiz
yok bizim. Bu sorun, esas sorun çok daha çetrefilli, daha çok sorunun odaklandığı
noktaya bakmak belki bizim temel sorumluluğuzdur diye düşünüyorum.

Aslında ben bugün buraya ifade özgürlüğü üzerine konuşacağım diye gelmiştim, bu
ara beni böyle şeyler için çağlrlyorlar. Ama bu konu olduğu zaman oradaki bilgilerimi
buraya aktararak sürdürmek istiyorum. Türkiye'de tek tip insan modelini yaratmaya
çallşanlar bilinçli şekilde farkllllkları görmemeye çalüşlyorlar. Şimdi burada bunun

örnekleriyle Vakit kaybetmek istemiyorum ama bunu niçin yapıyorlar? Ulus devlet, tek
tip insan yaratmak için, sorunlar olmasln, bölünme parçalanma, tehlikeler olmasın,
toprak kaybl olmasln diye. Böyle bir şeyi sağlamak mümkündü. Böyle bir şeyi
sağlamak bu topraklarda çok daha mümkündü. Hala da mümkün. Ama tutturulamlyor
işte. Tektipleştirme yönlemiyle olmuyor, o yanlüşla aynllaştlrmaya çallşıldl,
benzeştirilmeye çallşlldl insanlar Ve bunu yaparken de farkll zenginlikleri yok saylp tek
bir kimlikle on|arl sentezlemeye çallştllar. Vaka bu, gerçek bu. bugüne kadar bu

topraklarda yaşanan gerginliklerin bu noktaya gelişinin temel nedeni bu.
Son zamanlara baktlğlmız zaman Türkiye'de yaratllmaya ça|ışılan Türk islam
sentezi, benim iıade ettiğim o tek tipIeştirme modeli asllnda kendi içinde
çatlrdamaya
baş|amlştl. Bakarsanız son 20 yll içerisinde milliyetçilikle dindarlık arasında bir
ayrlşma, yani kimlikte de bir aynşma söz konusu. Bugün siyasi yanslmalarda Ve siyasi
partilerde de gördüğümüz üzere en hlslm partiler dini bir eksende hareket eden bir parti
ile çok milliyetçi diğeri. Ama bu ayrışma aslında gerçek bir ayrlşma ml yoksa her an
tekrar birleşip belki de çok daha şiddetli bir noktaya varabilecek bir bütünleşme mi?
şunu söylemeye çallşlyorum, bu gidişle, milliyetçilik çok daha dindarlaşabilir, dindarllk
da çok daha milliyetçileşebilir mi?

Şu ara yurt dlşlndan gelen siyasetçiler bas|n mensuplarl sürekli bize şu soruyu
soruyorlar? Ne oluyor Türkiye'de? Baklyorlar, milIiyetçilik yükseliyoı soruyorlar ne Var?
onlar için basit örnekler var, kurtlar vadisi, Çllgln türkler'in kitab|, şunlar bunlar. Ne
oluyor, yani ben de onlara sadece zikrettiğim örneği veriyorum "milliyetçilik ve dindarIlk
birbirinden ayrlş|yor gibi gözükse de bun|ar üzerinden siyaset üretilen bir ülkede çok
çabuk tekfar kenetlenebilir Ve birbİrlerini daha lazla şiddetlendirebilirlea'.
yaşadlklartm|z da esas olarak özetle bu. son zamanlarda özellikle de suni olarak
yaratllmaya çalışılan bir artan milliyetçilik olduğunu düşünüyorum. peki bu nedir diye
sorarsanlz, bir kanaatim var. Ben Türkiye'de milliyetçiliğin çok derin bir noktadan her
zaman kontroI edilebıldiğini düşünüyorum. Derin deVlet diye bir kavramdan
bahsediyoruz. Derin devlet kavram|nl ne çok somut, ne de çok teknik, ne birbirinden
çok ayrlşlk net tanlmlamalarla izah edemiyoruz. Ama hepimiz seziyoruz, var bir şey ve
arada bir gözüküyor. Arada bir su yüzüne çıkıyor. Ve aslında o su yüzüne ç|ktüğı zaman
ortama bir bakln. Etraf i|liyetçilik kaynlyoı. Ama bir de şu var, bölgesel ve coğrafi şartlar,