Page 100 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

KüRİ IıİtLİYETçİLiĞi, uLusAL HAREKEİLERİ vE DEvLET
oLuşuİlUı{uıl KARşrsıı{oA GÜüuıiOzoE vAn 0LAı. vE GEçİtişTEı{
CELEİa GÜÇLÜKLER
Yuka/ldaki sözüml€ Kürt milliyetçiIiğinin amaç ve hedeflerinden bazılarlna ulaşllm|ş olduğu-
nu ve bunun onu Kürt milliyetçjliğinin "gelişim süreci" mücadelel€rinden aylrdlğü düşüncesini
ortaya atlyorum, Kürt milliyetçiliğine Ve Kürt ulüJsal har€k€tlerinin gelişimine bakmak ve^€ya
bunu Norveçliler, Bohemya Çekleri, Finler, Estonyalllar, L;tvanyalllar ve slovaklar başta ol
mak üz€re l9. yüzyll Avrupasl'ndakj ulus ve halklarlnkıyle ka§llaştırmak yararll olabilir.'5

Burada dikkatimizi ilk çeken hususlardan bir] bu llus Ve halklann çoğunun tek biİ egemen
.milletin tebaa9 olmalarl veya onun hakimiyeti albnda bulunmalandlr, Çekler Alrnanlarln,
Finl€r isveçlilerin, 8elçika Flamanlan Franslzlarln ve Hollandalllann, schıeswig Danimarka-
lılai ise Almaniann hakimiyeti altlndaydü. Bu halklardan ikisj iki§er "başka" yön€ten halkln
veya milletin idaresi veya hakimiyeti altlndaydü. 8unlar Polonyalılaİın v€ Rudann hakimiyeti
altlndaki Litvanyalllar ile Danimarkalllarln Ve i5veçlilerin hakimiy€ti altlndaki Norveçlileİdi.
Kürtler ise Hroch'ırn "ajitasyon" diye adland rdlğ ulusal seferberliklerinjfl ikjnci safhaslnda
Türlle., Araplar ve iran1,1ar olmak üzere ;ç yoneten Jlusun ve/veya haıkln ve Türl,iye, Iran.
Irak ve suriye olmak üzeİe dört yöneten ülkenin hakimiyeti altlnda id;ler. Bu durum Kürtlerin
ulusal s€ferberlikleİinin ıkinci safhasünl daha girift ve karmaşlk hale getiİirken Avrupa'daki
barl halklarln durumUyla benzerlik gösteriyol. Bı]nlardan biri schleswiq Danimarkalllafl Ve
8elçika Flamanlaİrdlr, Bu halklarln ulusal seferberlik mücadelesi Fran5r2 8elçikar'nda Ve
Hollanda'da zaten 9€lişmiş bir kapitalizmin mevcut oluşundan dolayl başarlsl2 kalmlştl- 8ir
diğ€ri i5€ schleswig Danimarkalllarldlr. Bunıann mücadelesi ise Holstein Alnıa.yasl Ve esas
Almanya'daki gelişmj§ kapjtalizm yü2ünden başansr2 olmuştu- Hroch bu iki ulusal azlnllk ha
reketinin güçsüzlüğünde Ve parçalanmaslnda bu faktörlerin pay olduğunu savunuyor, Hroch
bu kapitalist parçalayücl faktör nedeniyle schlesw]g Danimarkalılaınln Ve Flamanlarln ulusal
hareketterinj küçük Avrupa ı]luslannln milliyetçilik mücadeleleriyle aynl kategoriye koyma_
mayl tercih €diyor.'7
Schleswig Daninarkalllarlnl ve 8elçika Flamanlar nı hariç tutarsak 9eriye Norv€çliler, 8O,
hemya Çekleri, Finler, Estonyalllar, Litvanyalılaİ kallyoİ. Bu beş halk ve ullsal hareket ala
slndan sadece Norueçlilerde burjuva sünlfl (yani ticaret burjlvasl da dahil olmak üzere 9iri,
şimciler) h€m ullsal hareketin birinci safhasında (yani alimıerin ve entelektüellerjn safhasl)
hem de ikinci safha olan ı]lusal sef€İberlik safhaslnda yer almlılr. 0iğer hareketlerde (Bo_
hemya qeİleri, Finler, Estonyalllar, Litvanyalılar, slovaklar) burjuvalar ön€mlj bır roI oyna_
mamlşlardlr.

Yukaıda, Kürt milljyetçilik hareketinde burjlva slnlflnln ikinci safhada önemli bir rol oyna,
mlş olduğun! ve şimdi de üçüncü safha olan kitl€se] ulusa1 har€kette önemli rol oynamaktn ol
duğunu savı]ndum, Fakat aynl zamanda ş!nu da savundum: 8urjuva slnlfl kendi €tnik grubu-

26 Aşağ,dir bdlİıan.dayandlğ,mai.rya i laynağ | iro.h, so.,lPmo,dn,,ff.