Page 104 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

bir "patrimoine"ı hed€f almaktan çok, yeni bir "patrimojne" oluştuİan nüfus haretetleriyıe iç
içe geçmiştir.

Nitekim Türkiye'deki "ulus oluşumu"nun temelınde de, l8]o'larda başlayan ve biteviye Ana-
dolu'ya doğru akan 150 yllllk bir Müslüman 9öçü 9örülür. cumhuriy€tin jlk yıllannda, yerle-
şik olan bir halk olan Kürtler (Ve klsm€n Araplar) dışlnda, Anadolır nüfusu önemli ölçüd€ 9öç_
men Müslümanlardan oluşmaktadlr.

Gaylimüslim nüfusun şu veya bu şekilde Anadolu'dan uzaklaştlnlmasl/ dinden hareketıe yapl
lan nüfus aylklanması, uluslaşma 5ürecind€ madalyonun diğer yüzünü oluşturur. Korkltarak
9öç ettirme, ekonomjk 9öçleİ, gönüllü qöçler, kat]iamlar, hatta soyklnmlar hem Anadolu'ya
kuz€yden ve batldan gel€n Mü5lümanlann, hem Anadolu'da mukim gayrimüslimlerin ortak
öykü9üdül.
Bu uluslaşma sürecinin, özellikıe toplUluklar açl§]ndan, travmalarla iç içe geçmiş sabit bir
bellek oluştuİacak kadar aclll, yüz, yü2 elli y la ya§lanan sürekli güç üstüne oturan bir süreç
olmasl üzerind€ önemle durmak gerekir. Kayb€diimiş mallar, Veriımiş canlar, blna karşlllk
gasp edilmiş mallar, allnml§ canlar üstüne oturan bu sürecin, kimlik kurucu bir yönü bUlUn
maktadlr.

Bu açldan bakt|ğlmlzda bugün Türk kimliği il€ (askeri) güvenlik fikri ve araylşl araslnda, di_
ğer bir ifadeyl€ güvenlik duygusuyla kimlikleşme araslnda yakln bir ilişki olduğunu düşünebili_
riz. Bu öykü, güvenlik kurumlaana Verilen aşkln ve aşln değerden millelordu anlayışlna, si-
yasetin devlete indirqenen al9lslna, devlet kuİumunun is€ temel olaİak asayiş ve 9üç fikri ü5
tüne oturtulmaslna kadar uzanan özellikler taşlr. oaha da ileriye 9iderek, bir djzi ''modernist
milliyetçi" ideolojiye, Türk-islam sentezi vurgusuna/ qündelik hayatl kuşatan militari5t söyle,
me/ en azlndan bunlann kimi boy0tlaİına büı noktalardan hareketle ulaşrnam12 mÜmkÜn o|abi,
Ii.

Kök ve kimlik mesel€si militarizo açl5]ndan önemli topıumsal bir yatak oluşturmaktadır. An-
cak i§levi sad€ce bundan ibaret değildır. Devl€t, zjhniyet/ militarirm ili§kjsi de b! noktada
öİemli bir yönüyle karşlmlza çlkar.
Müslümanlar Anadolu'ya gelirken, qayrimüslimler önemli ölçüde aylkİanlİken ve aylklandlk,
tan sonra gerek ittihat ve Terakki'nin, gerek cumhuriy€tin iki temel projesi olmuşluİ. 8unlar-
dan bir tanesi farkll etnik k6kenlerden 9elen Müslümanlan Türkleştirme projesidil. ikincisi
jse Müslümanlardan bir ulus yaratırken islaml ehlileştjrmek projesidir- Bu projeler otoriter
devletin, askeri vesayet modelinin, hatta bir yönijyl€ Kemalizmin temelinde de yatarlaİ. Her
iki proje de otoriter bir yaplyl/ merkezin çevreye, toplı]ma ve kişilere süratle, etkili, dayatmacü
biİ nürurunu kaçlnllma, hale getirmıştjr,

ordunıJn devlet içindeki rolünğn başlanglç noktalanndan birisı burasldır. imparatoıuı sonıı
koşullannda ulls oluşturmak aynı zamanda €iddj bir güVenlik mesel€sıolarak telakkj edilebi_
lir. Ulusu kurmak eğjtim, laiklik, birey,görev, hak, klllk, klyafet, yaşam biçimj qibibildik ci
hazlarla bjr standardizasyon yaratmak kadar, onu içeriden gel€cek tehlikel€İden süreklı Ve
düzenli bir ş€kilde bertaraf etmek anlaml taşmaktaydl, Aynl Batü'dan gelen t hlikenin Batlll

ı@