Page 107 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

Şimd] kök sorununa geri gelmek istiyorum. cumhı]riyet biraz önce sözünü ettiğim projelerde
ciddi bedellere rağmen, ön€mli ölçüde basarlll olmuştur. Ylllar ıçind€ Kürtler dlşlndaki [ilüs-
lümanlar Türkleşmi, Müslümanlann önemli bir klsml da ehlil€şmiştir- Ancak siyasi hassasi
yet keskin ve süreklidir. Sistem açlslndan t€mel siyasi soİunu hemen her zaman ehlileşmeyen
Müslümanlaİla, Türkleşmeyen [.4üslümanlar, yani Küİtler oluşturdular. Hala sorun olmayl
sürdürüyorlar; nitekim bugün Türkiye'ye hakim iki temel çatl a ğkseni bı]lunuyor: Laiklik

dindarllk çatışma ekseni ile Kürt mes€lesinin ürerine oturduğu çatlşma ekseni.., Bugün bu ça,
tlyrıa eks€nİerinin her ikisi de kaĞlml2a Türkiye'deki cumhuriyet projesinin bir anlamda tl-
kanmasl ve iflası olarak yeni biçimiyle çlkmaktadlİ. §öy|ei Bugün Türk askeri olmak üzer€
Tülİ devleti, mı]tlak bir ehlileştirme ve mutlak bır Türkleştjrmenin mümkün olmadlğrnln far-
klna varmlş duİumdadlr Ve bunu çeşitli biçim Ve vurgularla ifade etmektedir. Bundan böyle
t$üslümanlann tümünün pozitivizm hattrnda modernist gereçlerle, sistemin tanım ve b€klenti,
leri doğrultu§Jnda ehlileşmesj, Kürtlerjn de tüİk olmasl/ asker açıslndan dahi söz konusu de
ğildir. Bu durum, Türkiye'nin militarist yaplsl ve anlaylŞnda bir kİiz€ yol açmaktadür. V€ bu
kİiz, birçok krizde olduğu gibi, özellikl€ kriz yaşayan yaplnın bunu telafi etm€k için kendi5ini
yeniden Ve daha qüçlü bir biçımde üretmesi gayretl€riyle karşlmlza çıkmaktadlr.

Dunjmu şöyle ifade etmek daha doğru olur: Militarizmin yaşadlğl söylem ve tutarllllk krizi ye-
ni otoritarizm dalgasıyla iç içe girmiştir. Militarizmin yaşadlğt zaaflar, m€vcut yapldaki oto-
riterlik dozu artlİlarak telafjedilmeye çallşllmakta, bu çelçevede cumhuriyetin ikiliprojesin,
de herhangi bir düzeltm€ye ya da yenilemeye gitmeksizin militer baküş yeni koşullara adapte
edilmeldedir. Yeni koşı]llar ve yeni Veriler karşıslnda iflasa yaklaşmüş bil projenin lsrarla üze-
rind€ durulmasl açıktır ki, hem kurucu sistemin yaşadlğl krizin kaynağldlİ, hem militarizmin
yeni formlannln itici qücüdür.

Bu yeni formun maketini basit b]r şekilde şoyle açlklayabiliriz. sistem Kürt sor!nı]n! ciddi,
asayiş boyutunun ötesjnde, açlk bir §ekilde Kürt milliyetçiljğini kuşatan köklü bir mesele ola_
rak göİmektedir. Kürtlerin Tijrkleşmeyeceklelinin, Varllklarınl 9üçlü bir vurguyla sürdür€c€k,
lerinın ve kimliklerinden hareketle sıyasi tal€plerini ariracaklaİlnln farklndad]r. sistem için
bundan böyle mesele, bu varllğl ve talepleri sürekli olarak kontrol altlnda tutmaktlr. Kürt me
s.le§inin "sürekli bir kriz alanı" olarak tanlmlanmasl, bugünkü kürt politikaslnın resmi dild€-
ki ana çer(evesini oluşturur. sorunun vanlğlnı ve arzu edilen istikamette çözülemeyeceğini
kabul etm€k, sorunun patlamaya dönüşmeden sürekli denetimi üzerine kurulu bir politika
üretmek, asllnda bir tüİ 5ürekli kriz politikasınl doğal politik bir ha| olarak kabul etmektir,

Aynl mekanlzmayl bugun ''mahalle bas|.1sl" gibi Enlşmalar çe.çevesinde islam, aldna yöne
lik olarak da görüyoruz. Yok edilemeyen ve dönüştürülemeyen dindar kitlelerin Ve destek ver
dikleri siyasi gücün (siyasi jktidarın) sürekli kriz manİğl üzerinden sürekji baskı, baskl ü2e-
rinden i5e sürekli d€n€tim altlnda tutulmasl, askeısivil ili§kilerinin yeni dinamikl6rinden biri5i
olalak karşlmlzdadlr. BJgün buna dozu 5ürekli ayarlarıan kontrollü gerginlik politikasl adt ve_
rilm€ktedir,
sanlyorum bugün Tijrkiye'nin, en azlndan militari?min kendi içinde yaşadlğl klizl€l itibarlyla
qeldiği nokta budur. 8u sorun, ön€mli ölçüde Türkjye'nin o projesinin ayaklaİından, Kürt 50-