Page 21 - Mahkeme Kararları Işığında Nafaka Araştırması

MAHKEME KARARLARI IŞIĞINDA NAFAKA ARAŞTIRMASI

A - Yoksulluk Nafakasına İlişkin Tartışmalar

Bilindiği üzere nafaka tartışmaları, ve araştırmaların mevcut olmadığı da yetkililer
kamuoyunun gündemine 2011 yılında Kestel tarafından kabul edilmektedir. Bir grup erkeğin
Asliye Hukuk Mahkemesi’nin nafakanın süresiz “mağdur erkekler” iddiası üzerinden yasal
olmasının Anayasa’ya aykırı olduğundan değişiklik talebi ve bunun tek başına gündem
bahisle Anayasa Mahkemesine yaptığı belirleyebilmesi son derece sakıncalıdır. Kaldı
başvuru ve bu başvurunun reddi, devamında ki sınırlı sayıda mağduriyetin varlığında bile,
2016 yılında Boşanma Komisyonu raporu cinsiyetçi politikalar ve her türlü eşitsizlik
ve bunun üzerinden “nafaka mağduru sonucu, hayatlarını yoksulluk ile sürdürmek
erkekler” olduğu iddiası ile getirilmiştir. Kısa zorunda kalan kadınların mağduriyeti ve
süren evlilikten kaynaklı süresiz nafakaya karar hak kayıpları göz ardı edilmektedir. Böylece
verilmesi veya toplumun geneline oranla çok erkeğin beyanı esas alınmakta ve “ekonomik
yüksek gelire sahip erkeklerin ödediği nafaka kaybı” ön plana çıkarılmaktadır. Nafakanın
miktarlarına yönelik tekil örnekler üzerinden kamuoyunda sansasyon yaratan birkaç dosya
gündeme getirilen “mağduriyetler” yasal üzerinden tartışılması konuyu özünden de
düzenleme talebinin dayanağı olarak ileri uzaklaştırmaktadır.
sürülmektedir. Oysa bu tartışmayı yürütenler,
erkeğin ekonomik gelirini dikkate almamakta, Sunulan Çizelge 4. ve Grafik 4.’te de
tarafların birlikteyken sürdürdükleri yaşam görüleceği üzere, çalışma kapsamında 2097
standartlarını göz ardı etmekte; nafaka dosyanın gerekçeli kararı üzerinde yapılan
incelemede, 1897 adet dosya türü “boşanma
dosyalarının hangi oranda bu durumda ve ferileri”, “nafaka”, “nafakanın artırılması”
olduğunu ve kaç kişinin bu şekilde nafaka
ödediğini sorgulamamaktadır. İleri sürülen ve “nafakanın azaltılması”na dairdir ve bu

mağduriyetlere ilişkin hiçbir bilimsel kriter, dosyalar arasından yalnızca 342’sinde kadın
22 | MAHKEME KARARLARI IŞIĞINDA NAFAKA ARAŞTIRMASI
araştırma veya veri sunulmazken; bu tür veri için yoksulluk nafakasına hükmedildiği tespit

edilmiştir..

Boşanma, Boşanma ve Ferileri 1636 78,0
Boşanma, Boşanma ve Ferileri
78,0
Nafaka 1636 8,5
179
Nafaka
8,5
Nafaka Artırılması 179 1,6
33
Nafaka Artırılması
Nafaka Azaltılması 3 33 0,1 1,6
Nafaka Azaltılması
Nafaka Kaldırılması 16 3 0,8 0,1
Nafaka Kaldırılması
Diğer (Aile Mahkemesinin Görev Alanına Giren Davalar) 16 0,8
230 Diğer (Aile Mahkemesinin Görev Alanına Giren Davalar)
230 11,0
11,0
Toplam 2097 100,0
Toplam 2097 100,0
Çizelge 4. Dava Türü
Çizelge 4. Dava Türü

Boşanma,
Boşanma ve
2500 Ferileri

Nafaka
2000

Nafaka
1500 Artırılması

Nafaka
1000 Azaltılması

Nafaka
500 Kaldırılması

Diğer
0
Çizelge 4. Dava Türü

Grafik 4. Dava Türü
19
Medeni Kanunda düzenlenen yoksulluk nafakası esasen süre-
siz değildir. Medeni Kanun’un 176. maddesi nafakanın kaldırılması
koşullarını düzenlemektedir. Kanunda belirtilen koşullar oluştuğunda,
çoğunlukla yargı tarafından geniş yorumlanarak yoksulluk nafakası
kaldırılmaktadır. Dolayısıyla yoksulluk nafakasının süresiz olduğu
iddiası gerçek dışıdır. Kaldı ki 2097 dosya üzerinden yaptığımız ince-
lemede; ‘nafakanın azaltılması” için 3 adet, ‘nafakanın kaldırılması’ için
ise 16 adet davanın açıldığı da görülmüştür.
Çocuklar yönünden verilen nafaka ise iştirak nafakasıdır; çocuk-
ların 18 yaşına gelmesine kadar devam eder ve velayet kendisine