Page 25 - Mahkeme Kararları Işığında Nafaka Araştırması
P. 25
MAHKEME KARARLARI IŞIĞINDA NAFAKA ARAŞTIRMASI
Ulaşılan istatistiksel veriler, her boşanma Manevî tazminatın irat biçiminde
davasında nafakanın bağlanmadığını ve ödenmesine karar verilemez. İrat biçiminde
nafaka miktarının kamuoyunda sansasyon ödenmesine karar verilen maddî tazminat
yaratan birkaç davadaki gibi yüksek olmadığını veya nafaka, alacaklı tarafın yeniden
açıkça göstermektedir. Diyarbakır Barosu evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü
KHDUM olarak aldığımız başvurularda, hâlinde kendiliğinden kalkar; alacaklı
mahkemelerin hükmettiği nafakayı tahsil tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş
aşamasında da kadınların farklı engellerle gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan
karşılaştığını tespit etmekteyiz. Kadınlar kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi
mahkemelerin lehlerine hükmettiği nafakayı hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılır.
tahsil için ya erkeğin şiddet ve tehdidinden Tarafların malî durumlarının değişmesi
korktukları için icra yoluna başvuramamakta ya veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde
da icraya başvurmak istediklerinde icra masraf iradın artırılması veya azaltılmasına karar
ve harçlarını ödemekte zorluk çekmektedirler. verilebilir.
Mahkemelerin kadınlar lehine hükmetmiş Hâkim, istem hâlinde, irat biçiminde
oldukları nafakaya kadınların ulaşabilmeleri
çoğu zaman çeşitli engellere takılmaktadır. ödenmesine karar verilen maddî tazminat
Bunlardan en bilineni erkeklerin hükmedilen veya nafakanın gelecek yıllarda tarafların
nafakayı ödemekten kaçınmaları, kendilerini sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne
sigortasız göstermeleri ya da malvarlıklarını miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.”.
üçüncü kişiler üzerlerine kaydetmeleridir. Bir Görüldüğü üzere kanunda yoksulluk nafakası,
diğer boyutu ise kadınların adalete erişim taraflardan birinin ölümü ile kendiliğinden
olanaklarından yoksun olmalarıdır. kalkar, nafaka alacaklısının evlenmesi, evlilik
olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması,
3 - Yoksulluk Nafakasında yoksulluğun ortadan kalkması ya da
Süre haysiyetsiz hayat sürmesi halinde mahkeme
kararıyla kaldırılır. Yani nafakanın kendiliğinden
Medeni Kanunda düzenlenen yoksulluk sona ermesi, azaltılması ve kaldırılması
nafakası, kamuoyuna yansıtıldığı gibi süresiz ve zaten düzenlenmiş olduğundan mutlak
sınırsız değildir. Koşullara göre kaldırılabileceği sınırsız/süresiz bir nafaka düzenlemesinden
gibi miktarı da düşürülebilir. Yoksulluk nafakası söz edilemez. Tarafların malî durumlarının
her talep edene verilmemektedir. Dahası değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği
çoğu zaman maruz kaldıkları sistematik şiddet hâllerde nafakanın artırılması veya azaltılması
nedeniyle ayrılmak isteyen kadınların, şiddet her zaman istenebilir. Bu konuda yasal
uygulayan kocadan kurtulabilmek için hiçbir bir engel bulunmamaktadır. Zira yapmış
talepte bulunmadıkları da bilinmektedir. olduğumuz istatistiksel çalışma sonucu
4721 sayılı Medeni Kanunun 175. Çizelge 4. ve Grafik 4.’te görüleceği üzere
maddesinde nafaka bağlama koşulları net evlilik birliğini ilgilendiren 1897 dava dosyası
olarak belirlenmiştir ve uygulamada yaşanan arasından sadece 33 adet nafakanın
sorunları da çözmeye yönelik düzenlemeler artırılması, 3 adet nafakanın azaltılması, 16
mevcuttur. Nafakanın kaldırılması koşulları adet ise nafakanın kaldırılmasına yönelik karar
ise Medeni Kanun’un 176. Maddesinde verilmiştir. Görüldüğü üzere nafaka ödemekten
“Tazminat ve nafakanın ödenme biçimi” ile şu muzdarip erkekler, nafakanın azaltılması veya
şekilde düzenlenmiştir: kaldırılması konusunda mevcut düzenleme ile
hak arama olanaklarına sahiptir. Talep halinde
“Maddî tazminat ve yoksulluk nafakasının ve koşulları oluştuğunda çoğunlukla yargı
toptan veya durumun gereklerine göre tarafından karar verilmektedir. Kamuoyunda
irat biçiminde ödenmesine karar verilebilir. dile getirilen mağduriyet iddiaları dahi mevcut
yasayla çözüme kavuşturulabilecek örneklerdir.
23

