Page 17 - Mahkeme Kararları Işığında Nafaka Araştırması

MAHKEME KARARLARI IŞIĞINDA NAFAKA ARAŞTIRMASI

yürürlüğe girmesinden önce ihtilafların ve Bu maddeye göre;
uyuşmazlıkların çözümünde Mecelle-i Ahkamı
Adliye hükümleri uygulanmaktaydı. Ancak, “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek
Mecelle’de nafakaya ilişkin herhangi bir taraf kusuru daha ağır olmamak koşuluyla
hüküm mevcut olmadığından bu konudaki geçimi için diğer taraftan mali gücü
oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir.
uyuşmazlıklarda 1917 yılına kadar fıkıh
prensiplerine göre çözümler bulunmaktaydı. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.”.
1917 yılında ise nafakaya ilişkin dava ve Görüldüğü üzere nafaka hususunun kendi
ihtilaflarda uygulanmak üzere “Kitabül Nafakat” başına köklü bir tarihi bulunmaktadır ve
hazırlatılmış ve İsviçre’den iktisap edilen Medeni kadına nafaka hakkının tanınması öncelikle
Kanunu 1926 yılında yürürlüğe girene kadar kadının bir hak süjesi, bir birey olarak kabulünü
nafakaya dair ihtilaflarda bu hükümlere göre gerektirmiştir.
karar verilmiştir.4
Türkiye’deki Güncel
1926 Tarihli Medeni Kanun’un 144. Maddesi
hükmüne göre; Tartışmalar :
“Kabahatsiz olan karı yahut koca, boşanma Süresiz nafaka tartışmaları, ilk olarak
neticesinde büyük bir yoksulluğa düşerse, Bursa Kestel Asliye Hukuk Mahkemesi’nin
diğeri boşanmaya sebebiyet vermemiş (Aile Mahkemesi sıfatıyla) 2011 yılında
olsa dahi, kudreti ile mütenasip bir surette Anayasa Mahkemesine yaptığı başvuru ile
1 sene müddetle nafaka itasına mahkum gündemimize gelmiştir. Kestel Asliye Hukuk
edilebilir.”. Mahkemesi, Türk Medeni Kanununda yer alan
Bununla birlikte söz konusu maddede yer “süresiz olarak” ibaresinin Anayasa’nın 2, 10 ve
alan 1 yıllık sürenin büyük mağduriyetlere 41. maddelerine aykırılığı iddiası ile Anayasa
yol açması nedeniyle, madde 04.05.1988 Mahkemesi’ne başvuruda bulunmuştur.
tarihinde yapılan değişiklikle: Anayasa Mahkemesi’ne başvuruya konu
edilen dosyadaki nafaka miktarı ise 250 TL’dir.
“Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek Anayasa Mahkemesi bu başvuru üzerine 2012
olan eş, kusuru daha ağır olmamak yılında verdiği kararda; “Yoksulluk nafakasının
koşuluyla geçimi için diğer eşten, mali gücü amacı nafaka alacaklısını zenginleştirmek
oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir, değildir. Yoksulluk nafakasıyla, boşanma
ancak erkeğin kadından yoksulluk nafakası sonucunda yoksulluk içine düşen eşin
isteyebilmesi için kadının hali refahta asgari yaşam gereksinimlerinin karşılanması
olması gerekir. Nafaka yükümlüsünün düşünülmüştür’’ diyerek, yoksulluk nafakasını
kusuru aranmaz.” evlilik birliğinde eşler arasında geçerli olan
halini almış ve yoksulluk nafakası süresiz hale dayanışma ve yardımlaşma yükümlülüğünün
getirilmiştir. Sonrasında 22.11.2001 tarihinde devamı olarak nitelendirmiş ve Anayasa’ya
kabul edilerek 01.01.2002 tarihinde yürürlüğe uygun bulmuştur.5
giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda 2016 yılında TBMM bünyesinde kurulan ve
nafaka, kadın-erkek eşitliği esas alınarak tam adı “Aile Bütünlüğünü Olumsuz Etkileyen
TMK 175. Madde de yine süresiz olarak Unsurlar ile Boşanma Olaylarının Araştırılması ve
düzenlenmiştir: Aile Kurumunun Güçlendirilmesi İçin Alınması
Gereken Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla

4 - (İsmail Doğanay, Nazari ve Tatbiki Muhtelif Nafaka Davaları, s. 8) akt. Hatice Perktaş, Boşanmada Yoksulluk Nafakası Yüksek Lisans Tezi (Ankara:
Çankaya Üniversitesi, 2008).
5 - 26.06.2012 tarihli Resmî Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesi Kararı, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/06/20120626-25.htm.

15