Page 244 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

viline yöneliktiİ. 8u madde uyannca, l) isviçre Konfedeİasyonu'nun resrni dilleri Almanca,
Frannzc4 italyanca'dır. Romanş da, konfederasyonun Romanş dilli yurttaşlaİla sürdürdüğü
ilişkiler için resmi dildir. 2) Kantonlar resmi dilleİini belirlerler. Dıl5€l topIuluklaİ araslnda
uyumu korumak için, dilıerin geleneksel topraksal dağılımlna djkkat ed€rl€r ve yeİli dil§el
azlnllklan dikkate allrlar. 3) Konfederasyon ve kantonlar dilsel topluluklar arasındaki anlaylş
ve karş,llkll ilışkileri teşvik ederler. 4) Konfed€rasyon, çokdilla kantonlan özel görevl€rinin
ifannda destekleİ. 5) Konfed€rasyon, Grisons ve Tessin l€ntonlarl taraflndan Romanş v€ jtal
yancayl korumak Ve teşvık etmek için allnan önlemlerı destekler,9 windisch in d€ belirttiği gi_
bi, 5öz konusu maddenin klsallğl ve sadeliği, isviçrenin djl politıkaslnln temelde pragmatik ve
somut deneyimlerden hareketle sablrla oluşturulan uzun bir eİformel uygulamalar geleneğinin
sonucu olduğunıJ ortaya koymaİtadlr.ıo söz konDsu pragmatizmi kolaylaştlran en önernli e!
ken, hiç kuşkıJsuz, isviçre'nin siyasal bırliğinin dil temelinde kurulmamıfolmaından, başka
bir anlatlmla isvaçre federalizmınin arka pianlnda bıJlunan tarihsel zorun]ulukıaraun ı<aynat_
lanmaktadür, Dolaylslyla dil (ya da dillere) i]işkin sorunlar, birkaç istısna dlşlnda (Jura Ve Gri
son) hı(bir laman b€lirleyi(j bir rol oynamam,ltir, ote yandan dils€l dinse, ğo.
'arllllaşmanln
lünmeyle örtüşmemesı de isviçrede topluluklar arasl sorunlann çözümünü kolaylaşt]rmlşt r.ıı
Topraksalllk ilkesinjn uygulannarndaki temel amaç, dil sınırlannın değişmesini engelLmek
Ve farklüdilsel bölgeıerin homojenliğini korumaktlr. Ancak sör konusu ilkenin uygulanmasü, iç
göçmenler içjn açlk bir entegrasyon, hatta asimilasyon politikasl anlamlnl taşlmaktadlr. B;
bağlanda sözgelimi Franslzca konuşulan bölgeye yeİleşen Almanca dılli bir isviçrelı, ülkenin
çokdilliolduğu g€retçesiyle çocuİlan için Almanca eğitim talep edem€z. Bununıa olrıiıte top-

raksalllk ilkesı/ her djls€l bölgede diğ€r ulusal dillerin öğrenimini engellemez.ı'
kişisellik ;lıesi ise, bireye bağll bir haktlr. Başka bir anlatlmla bireyin dilinj, özellıkle de ana-
dilini ya da İesmi bir dili kullanma özgürlüğünü tanlma esaslna dayaildır. Bu ilke doğrult!_
sunda kamusal alanda, dili s€çme özgürlüğü yasa taraflndan b€jirli bazl bağlam|arda (devlet
hizmetleİi, mahkemeler, okoIlaı vb.) givence altina allnmaktadlr, söu konusu bireysel hak,
h€r yurttaşa tercih ettiği bir resmi dilde (mutlaka anadili olmasü gerekmez) kamu kurumıaıy,

]a ilişkiye girme imkanı tanlmaİtadır. Ancak bu hakkln güvence altlna allnabjlmesl ıçin, dev_
let ve kuİıJmıann.n iki ya da
çokdilli olmasl gerekmektediİ. Kişi5ellik ilkesine d"r"nulı o"u_
let, belirlı bir bölgede yoğun olmayan ama yayg n bir yerleşim gösteren toplulukiarın bireyseı
dil haklarınl korumak müdahale etmektedir.ı]
'çin
KüLTOREL HA(LARr l(nİriK EşiĞİl A]üAoiLDE EĞiTi.,

Kültürel haklaİın talebi ve tanlnmasl söz konusu olduğunda anadilde eğitim ya da anadil öğre.
timi g€nelde en sorunlı] ve ç6zümü en 9üç olan alanlardan birini oıuştuEnaktadlr. zira;ği_
tim/öğretim, dilde yetkinlik Ve kımliğin ku§aklarara, aktarlm nda kritik bir lol oynamanln

9 l]tl!]/^rw.admin.fu.M/rvıoır4d.ı.hh|,
ı0 Uliwindisch,.Multi.utulali9m..1pl!lli9uisme:..i!jukn,,/ta.onefti!d|]LapolitiqL.d.Babe'çind.,i2352r6.
ı1 w. h., E,, "L.9 nnifuiion1.1 la d]€6]la .uütuEll.," P&yol64
İ2 wind *h, trirulli.ultun ift,"s.2]6
Ü Loubier"'Po riquğlinqldiqu.s."