Page 93 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

5l ulu§lararasl politikanln bir mikrokozmosudur.' oengelem€ devletler arasında olduğu kadar
devl€tler içindeki gruplar için de kritik önem taşlr. Güç dengesi teorilerinin aksine iç-dlş d€nge-
lema, Üçüncü Dünya devletlerinin hangi ürafı tutacaklanna, gerek iç 9erekse dlş tehditlere
kanı kendilerini en iyi nasll korıryacaklanna ili9kin algllamalanna göre karar verdikleri görü,
şün. yer veri..a iç-dl§ d€ng€lemenin bu çallşma açl5lndan örıelnli oldtrğu bir diğer nokta da üç
uluslararasl ili§kiler kuramlnl kapsayacak şekild€ yorumlanabilmesidir. 8u kuramla. "rasyo,
nel" oyuncu, "rasyonel olmayan" oyuncu ve "sermaye birikimci5i" kuİamlandür. Bu kuramlar

potansiyel olarak politikayl beljrleyen üç zlmni beka şartrnl temsil ederler ki bunlar da jeopoli,
tik iaktörlerin şekillendirdiği ulusal çlkar]ar ve dış tehditler, ülk€ içi siyaset Ve dahili ideolojik
me$ulaştlrma ihtiyaçlan Ve son olarak da ekonomik gereksinimlerdil. Ehteshami ve Hinne-
busch'un ifadesiyle, "Belli bir rejimde Ve b€lli bir zamanda, karar verme mekanizmalannln ba-
şlnda bulunanlann hesaplannda bunlaıdan heİhangi birine veya bir diğerine yönelik tehditler
ağlr basabiliİ, Fakat bunlaİdan herhangi birinın uzun vadede ihmal edilmesi İejimin ıstikrannl
tehlikeye sokar. iç-dlş dengeleme kavraml, rasyonalitenin {neorealist ekolün rasyonalitesinin)
anlamı, sadece güvenlik tehditlerinın (g€İek iç gereks€ dış) değil, sermaye birıkimi Ve rant elde
€tme gerekliliklerinin de çaresine bakma şeklinde tanlmlamakla da geniretilebilir. Dev]et olu-
şumuyla ilqili bu çeşit]i 9ereklilikler, jçind€ bu unulan duruma göre birbiriyle çatlşabileceğin-
den ve dolaylslyla büt[]n baklş açllanndan rasyoneı bulunabilecek t€k bir politika söz konusu
olamayacağından, en yüksek rasyonalite, bunlara makul ölçüde bir dizi karşlllkll taviz allşveli
şi yaptlrabiım€ kabiliyeti olabilir."5 Türkiy€'nin Irak ve Kürdistan-lrak ile ilişkilerinin ve Tür
kiye'deki Kürtlerin 2003'ten sonraki durı]mıJna baklldığlnda, Türkiye'nin ve 6zeılikle 2 Kaslm
2o02 tarihinde iktidara 9eld]kten sonra Adalet Ve Kalk nma Paılisi'nin (AKP) güç art rmak
iç]n semaye bilikimi Ve İant elde €tme ihtiyaçlarl ağlrllkll görünmektedir, 1 Mart 2003 tari-
hinde, Irak'a kaQl açtlklan savaşta Amerikalülara katılma karannın Türkiye Büyük Millet
Meclisi'nde reddedilmes] de AKP'njn AB'ye 9irme müzakeİelerini başlatmak için AB'den tar]h
alrrıa gayretleri kapsamlnda, sermaye koş!lunu yerine getimeyi bir ihtiyaç olarak al9llamasl
şeklinde 9örülebilir. ironik olarak, ı Mart karannln İeddi ve bunun sonuçlarl AKP hükümetini
aynl sermaye bir]kimi ve rant elde etme koşullarln Kürdistan-lrak dahil olınak üzere Irak'ta
v. bu politikala/ln bir uzantısl olarak Güneydoğu Anadolu'daki Kürtler başla olmak üzere Tüı
kiyğ'deki Kürtlere karşl yerine getirmeye sevk etmiştir.

Türk hükümetı sermaye birjkimj politikalan uygulamanln güV€nlik tehdjdine karşl en iyi cay-
dlrma olacağına karar verdi. Bu güvenlik tehdidi sadece Kürdistan-lrak'tan veya Irak'tan de

sçV.. R. o.vid, "EıplJ.ingİhird lrt.llulımanna9,i,lbak§iç]n,bl,,Rob,no,
K.onan,ed.,N.ortalifrandllscrlricl{NewYo*:coumbia!nv!6iryPE$,1936).Litlratürck9ve]gbğt bi.g.nd
bdkt\'n,ot,sı.Dh..V,ı^ıan'.,lntfulionJa.iaio.lo1.won

oaİ. dE.!ibk in.dmd., TÜ,kiy.v. ia1.193o'ı.d,.ç l99o'bda Kİn nillir.\iliğithlik.sinğ kar! içj,, d,i9,1,,
n.r balw,duklann| gwnmurlm, iait lim bJ iilt.l.r b.ı, iç,d,, d.4lm unsrİrnn, 0nnu6i!. ladar kuİİfro,hi|Ü"
dn.L*./,R.laıioür,h]l ,sr.i4lfr.l,a RBir, ]9o1 2ooo:11İ Kuldür^ and l|lrirı QE brs lcosğ lıa, cA:
Mdda Publiğlio.5, ?00ı. '
€h1..hmi n H iin.bu(h, srrlr ard rao . 5.7 E 5, ı9ı.