Page 238 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

mel insan hak Ve öz9üİlüklerine, evrensel 6]çütler t€melinde saygllı biİ devlettir. 1978 Anaya-
5a5l, bu bağlamd4 ı0. maddesinin 2. flkraslnda, temel hak ve özgürlİkler konusunun, insan
Haklan Evr€nsel 8ildirisi'ne ve ispanya taraflndan onanmlş ulu5laralasl sö2le§me ve anlaş,
malara uygun olarak yorumlana.ağlnl hükme bağlamlştır. Anayasanün yürürlüğe 9irdiği tarih,
te ispanya, biJ alanda, 1948 tarihli insan Haklarl Bildjrisi dışlnda, 6nemli bi. uluslararasl
sözleşmeyi onaml§ değildir ama anllan madde, bundan sonra onanacak tüm anlaşma ve söz-
leşmeleri içere(ek ş€ı,lde laıeme al nmlştlr. Nitek m, ispanya,n.n kısa 5üre iç.nde, birçoı

uluslararası anlaşma Ve sözleşmeyi onadlğlnl Ve bunlar arasında Avrupa insan Hakları ve Te_
mel 0zgürlükler sözleşmesa'nin (onama taİjhi 3o Ha2iran l98ı) bülundırğünu görüyoruz.

insan hakları ve tenel ö29ürlİkler alanlnda uiuslararasl normlarl, iç hukuk kurallannın üs,
tünde tutan biİ anlay]ş hiç kuşku yok ki demokratiktir. Bu anlaylşla hareket eden anayasa ya_
plcı, doğal olarak, bu alandakı düzenlemelerini klsa tutarak, kendine göİe istisnalar yaral
maktan ö.enle kaçlnara*, ileride onayacağü uluslararası normlarla
çelişm€lerinin önüne 9eç_
mi§tiİ, Bu yaklaşlrİı, 1978 Anayasasl'nda açlkça görülmektedir, Temel hak ve özgürlükler
alanlnda temel ilkel€r sayülmış, istisnai dUrumlar metne ya hiç dahil edilmemiş ya da değişti
İilmesi daha kolay olan yasalara blİaklimıştlr. Şimdı bu alandaki hak ve iizgüİlükleİı daha
aynntıll bjçimde el€ alalım.

Yasalar önünde e§itlik ve aynm yapmarna han discrimination) ilkesini, ı4, maddede görüyo_
ruz. Klasik olan, herkesin lrk, din ve dil ayr ml yapllmaksl2ln yasalar önünde eşitliğidir. Bi]in,
diği gibi, Avrüpa Anayasasl'nln tem€l hak Ve ö2gürlüklerle il9ıli bölümündeki aynm yapmama
maddesinde {Temel Haklar Şartl'nın 2l. maddesi), btı üç unsuta/ etnik Veya sosyal köken, ka_
lltlmsal özelliİler, €insiyet veya cin5€l eği]im gjbi birçok unsur daha eklenmi§tjr. ispanyol
Anayasa§l'nın 14. maddesine baktlğlmlzd4 daha o zaman klasik ı]nsurlala ilav€t n, kadln er
kek eşitliği açıslndan önem taşlyan cinsiyet ayi|ml yapllmaman ilkesine yer verilmiş oiduğunu
qörüyoruz,

Aynl demokratikleşme iradesini, yaşam hakkln] vs bedens€l bütünlüğü güVence altlna alan ı5.
maddede de bıılmaktayl.. Madde bu vesileyie, (k€nceyi, kötü ve aşağ]laylcl muameleyi yasak,
lamaktadlr, Anayasa yapltlnln qozünde h€p Franco rejiminin kötü uygulamala.l olduğundan/
konuya hep devletin uygulamalaİi açrslndan yaklaşmakta ve maddenin ıkinci tümcesıyıe, savaş
hali dlşlnda, ölüm c€zaslnl da kaldlrmaktadlr. oysa l978 ylıl sonu itibanyla d€mokrasinjn
be-
şiği Fransa'da üı9ar'de kaldın|mlştlr) ölüm cezasl hala yürürlükt€dır.
D€mokrasinin temel ölçütlerinın başlnda, kuşkusıJz, ifade özgürlüğü/ buna bağll olarak, top_
lan!, gösteri ve örgütlenm€ haklan gelmektedir. 8u hak Ve öz9ürlükler anaya5anin 20. v€ iz_
leyen maddelerinde düzenlenmiştir. Altınln
çizilmesi gereken husls, ispanya'nln terörle müca-
d€le etmekte olan bir ülke olarak bu hak Ve öugürlükleri evrensel ölçütlerin dlşlnda tlsltlama
mlş olmasld]r. ı978 Anayasası'nün bu öze]liği, anayasa yapıcln]n demokratikleşm€ iradesinin
ne denli yüksek old!ğunun somut göstergelerinden birini oluşturmaktad.r.

Anayasanln 20- maddesinin ı. fıkrası, herkesin düşüncelerini, fikirlerini v€ya göİüşlerini, söz
lü Ve yazüll olarak dile getirmesini Ve iletişim yollan dahil herhangi bir yaymaslnl qü,
şekılde
vence altlna almakta, 2. flkrasl da, bu haklann kullanlmlnln sansür uyguıanaraı< ı<ısıtİanama_