Page 236 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

İS PAİİYOL ANAYASAL SİSTEMiNDE
KüLTüREL HAKLAR vE s iYAsi içERiK

Akı,,02çER

ispanya'da çevrcsel mill]yetler olarak adlandlnlan ulusal arlnllklannün kültürel taleplerıni,

özünde kültüİel olarak nıtelem€k mümkün değildir, Dünkü konuşmamda aktarmlş olduğum 9i_
bı, özallikle 8ask milliyetçiliğj açlslndan, tal€bin tümüyle siyasal bil içerik taşldığl ortadadlr.
Bask milliyetçiliğjnin kurucusu sabino Arana/nın temeJ hedefi, bağımı2 Euskal Herriadev|eli-
ni kurmaİtr. Bu hedefe giden yolda, her ş€y mubah ojduğı.r için, bağımslzllğa tekabül etmese
dahi örerkl;k de, reddedilmeyecek bir statü olarak kabul görm€ktedil. Nitekim Bask millıyetçi_
liğınin kuruc! pallisi PNv (Partido Nacionatista Vasco)l Iı. Cumhuriyet döneminde, Katalan
milliyetçilerle bjrlikt€, minimal olaİak nitelendiİdiği bir öz€rklik statüsüne ulaşmlş!r.
ispanyol çevresel milliyetlerinin kültürel haklaİ, 40 ylla yakın bır süre devam eden Franco

diktatöİlüğü dönemind€ gündeme gelmiştir. Baskçan n yasaklandlğl bu dönemde, EKIN qru_
bunıjn Bask Kilisesi'nin himayesind€ gi2lice örgütlendiği, ancak daha sonra kurıJlan ETA'nln
(Euskadi Ta Askatasuna), o dönem sürgünd€ bulunan PNV gibi, siyasal hedef€ yöneldiği

anlm5anacaktlr. 0 baklmdan, ulu5al a2lnllklanna veya farkl llklarl bulunan vatandaşlanna
kültürel ha*lar tanlmayl, her §eyden önc€, çağdaş demokratik hukuk devletinin yerin;getir,
mek dtlrumunda olduğıJ bir ödev olarak göİmek 9erekir. 8unu tersten okumak qerekirs€. ıJlu
sal azlnliklarlna Veya farkllllklan bırlunan Vatandaşlaİına kültürel haklarünl tanlyan
çağdaş
demoıratik hukuk d€vletinin, bunun ötesindekı siyasal talepleri yerin€ getirm€k gıbi bir zorun_
luluğu bulunmamaktadlr.
Geçen konuşmamda altlnl çizmiş olduğum 9ibi, otodeterminasyon hakkl ve toprak talebiyle
oİtaya çl}an 8asl nilliyetçiIerin bu t'epl€r;nin ispanyol devleıi taraflndan ıar!l|anmaslnl
beklem€nin, uluslaraİasl kuİallar çerçevesinde hakll bir yanl bulunmamaktadlr.

Bunlan belirttikten sonra, ispanyol Anayasasl'nın özellikerini ve kendi tanlmlyla
çevr€sel
milliy€tlere tanldığl haklan daha yaklndan incelemekte yaİar olduğunu düşünüyorum.
isPAİüYoL A TEİ|EL öZELLiKLERi
^YAsAsIirı{
G.na, Toplun..l t{utab.k t

ispanyoiAnayasasl'nln temel özeıliklerınden bili, azami ölçüde toplıJmsal mutabakata, başka
bir deyişle geniş bir ''konsensüs''e dayanmasıdlr. O baİlmdan bu anayasa, ispanya'aa ''ıon_
sensüs anayasasl'' olaİak adlandlrllmaktadir. Anlmsanacağı gibi, Adolfo suireı'ln başbakan
llk göİevini ğstlenmesinden itibaren ispanya, Franco rejiminin m€şrı] kurum|arlndan haİeket,
le, kademeli bir denokratikleşme dön€mine
9irmiştir. Kral Don Juan carIos'un desteğini ar_
kaslna alan Adolfo suaİez, toplumsal mutabakatln olmazsa olrnaz koşulu olaıak, ılı aşama-
d4 Franco r€jimınin dişladlğı siyasal partileri birer birer yasalla§tlrarak/ sinemin için€ dahil

aa