Page 237 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler
P. 237
etmiş sorıra bu partilerle biİlikte, ilk demokratik genel s.çimlere gitmiştir, Adolfo su6rez,
kendisiyle aynl düşünceyi paylaşmayan büyük küçük tüm siyasi patileri bu sürecin aktörleri
arasına dahil etmek için, büyük bir demokrasi sava§ıml vermiştir. Bütü,ı blnlan, k€ndi§ini
kulkı]yla izleyen Franco'cu kurumlan, demokrasjye müdahaleden uzak tutarak ve aynllkçı
Bask teröİünün qiderek tlrmanan eylemleri altlnda yapabiImjştir.
Bi indiği gibi, anayasa sürecifli başlatan Kral Juan carlo§ olmı,ştur, ilk demokratik s,çimlerden
çlLan parlamentoya/ dünyada eşi 96fülmemiş bir şekilde kuruculuk görevi v€rmiş, sandlğln yan-
;lttlğl toplumsal uzlaşıyl, qeleceğin ispanyasl'nü taçlandllacak Magna carta'ya ta§lmak istemiş
tir. Bu girişim, hiç kıJşku yok ki, ispanya'ya çağ at|atmayı amaçlamlştlr, Unutmayallm kl, ana-
ya$ayı hazlrlayan parlamentoda, o dönemde Türkiye dahil demokratlk olma iddia5]ndaki birçok
ülked€ yasadlşl sayllan Komünist Parti de vardlr, o parlam€ntoda, söylemleri v€ politikala,yla
ay1llkçüdenebilecek bölge partileri vardlr. işte anayasa, tüm bu partilerin katkllarlyla hazlrlan
mlş ve halkln büyük biİ çoğunl!ğu taraflndan onaylanmlştlr, 8u nedenle, ]978 Anayasasl'nln,
önce, bir toplumsal uzlaşma anayasasl olduğunu vuİgulamakta yaraİ val,
he, ş€yden
Ne yazlk ki milliyetçi 8ask panilğri, bu geniş toplufisal mutabakatln jçinde yer a mamüştlr,
pllv'nin tüumu, her zaman oldü]ğu gibi çelişkilidir, sahjp olacağl özerklik statüsü nedeniyle
anaya§ayı istemiş, ama m€rke2i devleti, bunu ilerideki amaçlarına ulaşmaslna imkan ver€cek
ölçüd€ aqlk hale getirmediği ıçin gerektiği şekilde sahipl€nmemjştjr, Terör örgütü EfA ve sos-
yai tabanını oluştuıan siyasi partiler de, doğal olarak, sözünü ettiğimiz toplumsal uzlaşlnün dl,
şında kalmıştlr.
ispanyol Anayasasü'nln bir başka temel özelliği son der€ce demokratik bir anayasa olmasldlr,
Anayasayl in€el€diğimjzde açlkça 9örüleceği üzere, kadem€li demokratikleşme sür€cinin mi
marlaanln temel amacü, ispanya'da €vrensel demokrasi standa'tlarlna uygun bir İejimi yerleş
t]rmektir. Toplumsal mutabakat araylşl, Franco rejiminin baş düşmanl Komünist Parti'nin ya-
sa laştlrllmasl/ böl9e partilerin]n özerklik istemleİinin karşllanmasl, e§as itibarıyla, lspan
ya'da ileri derecede demokratjk bir rejime geçme arzusı]nun somut gö5t€rgeleridir,
ispanyol Anayasasl'nın b;r başka temel özelliği, kuşkusu, en özgün olanü, bir "özerklikler
arıayasasl" olmasıdlİ. Anayasanln g€tirdiği sistemde, ö2€İklikler. ilke olarak, simetrik bir te-
mele oturtulmuştur. Bütün ülkenin 17 bölge ve milliyete bölündüğü bir sistem öngörülmüştür,
Bu tüm€edeki 'imilliyet" kavraml, simetriyi bozan temel kavramdlr, oolaylslyla, anayasa her
ne kadar s;metriyi esas almlşsa da, içind€ bazl asimetrik kavİamlan korumu§tur, Çeli§kili 9ibi
g6rünen bu dırrum, anayasanln toplumsal mutabakata dayall olmas nln ve demokratik bir ni
;e ik taşlmas nln doğal biİ sonucudur. Çünkü PNV başta olmak üzere bölge partileri için asi-
m.tri olmazsa olmaz bir koş(]l olarak öne 5ürülmüştür,
Danokraıiı Anara$
ispanyol Anayasasl'nln demokratik nitelik taşldlğ! ve 1, maddesinin ilk flkraslnda kay{l1 oldu-
ğıl gibi, ıemotratik ve sosyal hukuk devleti esasüna dayandlğl hususunda, anayasa hü]kukçulan
iemfikirdir.l Demokratik hukuk devl€ti, her şeyden önce, hukuk!n üstünlüğün€ dayall ve te-
ı Jo.a Faliİ l.zan6, Pamon cdbn.lo E Andrcs d. Bl.s, La ı.,,n,,d n d,frrr'ltr,spano], ||tlaÜid: s
85

