Page 27 - Diyarbakır Barosu Sempozyum Ab Sürecinde İnsan Hakları Demokratikleşme Ve Uygulama Sorunları
P. 27
aracllığıyla yapabildiğj en jyi şey budur ve cjddj bİ yukandan devrim
çabasıdür, çok 2or bir iştir Çok zo. bi. iştiı çünkü devamh bir surette sağdan
tepki geliyoı memleketi Parçalıyorsunuz diyorla.. So]dan tepkj ge]iyoı bu
Türkiye'nin bağımsüzlığlna ayklrıdır diyorIar. Bu, niye Türkiye'nin
bağlm§Elığına aykı.ı ol§un ? Bı] tam teısjnediı Baknız, Sevr Anlamasl taslağı
l920'de hiç tartlşılmadı, müttefikler hazlrladılar taslağı ve o§manı
Hükümetine yo|ladılar, padişaha geldi, okudu, imzalaması gerekiyordu. bjr
cevap verdi, Pek biljnmez, ama anıtsaİ bir cevaPtlr. cevapta, mesela
kaPjtülasyonIar konusunda diyordu ki, biz mali kapitülasyonlann ge.i
getürilm€sinj reddediyoruz. Ged getililmesinin sebebi 1914'de t€k talaflü
olarak lttihat Ve Terakki kaldürmlş diğer kapjtüIa§yonlan. Biz iktisadi ve mali
kapitİlasyonlarün ge.i getirilmesini .eddediyoruz, çünkü bu bjzim gelişmem'zi
geciktirir. Bu da çok enteresan; adli kaPitülasyonları reddetmiyor. Diyor ki,
adli kaPitülasyonlaı konı]sunda bir hukuk .eformu komite§i, komisyonu
kuralım ve biz de katülallm. Ne dedilel, biliyo. musunuz ? Şerjatün geçerli
olduğu bir hukuk düzeninde sizin bize devamlı müdahaIe etmeniz
kaçınılmazdıı Nasrettjn Hocanln meşhur şu fikrasl; Nasrettin Hoca bir gün
yürürken. aylntn biri ensesine pat diye bi. tane tokat atmış. Nasrettjn Hoca
dönmüş, tanımlyor, €tmiyoı vulmaslna hiçbir sebeP yok, yanllşlık olduğunu
düşüne.ek yürümeye devam etmjş. Arkasından bi. tane daha tokat yemiş...
Avrupa'dan ad]i kapitülasyon]ann konma§l için gelecek sille]eri
karşılamayacağl bilincine varılmüştı ki adli kaPitülasyonlan reddediyorum
demek yerine, bir komisyon ku.allm dediler. Türkiye'de ParçalanacağE,
parçaIanacağtz demenin bir anlam, olmadığ, gibi, bağımsızllğımlza müdahale
demenin de hiçbir anlamü yoktuı Türkiye eğe. 1920'deki bjlinci elde
edebi]irse ve Türkiye'de bu insan hakla.ına ve azınİk haklarlna uymayan
düzenin devam ettiği sürece, AvruPa'nın müdaha]esinjn engellemesjnin
mümkün olmadlğ,na varlrsak, işte o zaman siz bağlmsEİğa kavuşmuş
olursunuz. o müdahalelerj engel]emenin tek çaresi budur. onun için bu uyum
paketleri önemlidİ. yetersirdir ama önemlidir.
soru: B€nim sorum sayın Baskın Hocama olacak. Avrupa Bir]iği'nin
Türkiye'ye ev ödevi ve.diğini söylediniz. sirce Tülkiye ev ödevini yaptı ml ?
Prof. Dı Baskin oran: Bunu uyum Paketle.iy]e yapmaya çaışlyor,
Soru: sayln Baskln Hocama ola€ak sorum, osmanh'dan bu yana
Türkiy€'de en büyük talihsizliğimizin taklit etme olduğunu düşünüyorum;
Esra Fermanl da öyleydi, bugünkü uyum yasalan da öyle. Ne zaman bjrilerinj
taklit etmekten çıklp, tarihin öncüsü olabili.iz? Omutlu musunuz? Bu konuda
ne düşünüyo.sunUz?
21

