Page 153 - Diyarbakır Barosu Başkanlığı Yeni Anayasa Arayışları Konferansı 3-4 Nisan 2015

D iYARBAKl R BARoS U BAŞKANLlĞü

landığımızdı çok iyi hatıIllyorum, taı.tıŞmanln içinde, dolayll biçimde bu-
lunduğrım ıçin Kemalı5ı anJyasacl eklbl islm \erme}e}lm ama \e isler_
seniz veIirim,sonra şöyle bir iddiada bulurıdu, Dedi ki; bu meclis kuıucu
mecljs değildi, Bu meclis kırrucu meclis yetkisiyle donanmış meclis de_
ğildir. Ne olacak? Ayrı bir kurucu meclis seçilecek. Bu sorun, bakln l92(}
Bülent Taner'jn çok ünlü çok değcrli kitabt vardır. osmanlt Türk Anaya-
sal Girişmeleri kitabı.,. çok değerlidir. Yani Tüfkiye'dcki anayasal mü_
cadelelerin nerelerden nereye gcldiğini çok iyi özet]er- 8] anayasasına
gjrmez. 82 anayasaslna, ama onun öncesinde çok iyidir. 1920 yılında,
l920 yılında meclis kurulur kurulmaz, eski meclisi mebus anın feshedilip.
bir yeni seçim yapılıp, millel meclisinin l920 yılında yeni mi]letvekillerin
oluşmasl için meclis başkanı Mustafa Kemal'in seçim bildirimini ilan
edeıken, kullandığ bir tabif meclisi müessesan labiri. o]acakhr. ve buna
Mustafa Kemal düşlndaki askerler. Kazlm Karabekir baŞta olmak i]zere
ki, hahralannda bunu uzun uzun anlatır; diğer askerierde etrafındaki daha
küçük rütbeli askeIlerde aman meclis böylc bir seçimle gelecek, hem de
kendjlerinin çok denetimde olduğu bir mec]is, Böyle bir seçim]e gelecek
meclis- Biz buna meclisi müessesan demeyclim. Çünkü o zaman bütün
yetkileri elinde toplar:o zaman bizim oldu olarak müdahale etmc yetki-
miz kalmaz- Kurucu meclis olmasın. Taİtışmalardan sonra Mııstafı Ke-
mal'in yaphğı seçim çağlsı bu meclisin salahiyeti fevkaladeye haiz bir
meclis. Yani bir üst olağanüstü yetkilere sahip meclis. Kurucu meclis
değil ama, müessesan meclis değildir. olağanüstü yetkilcre sahip bir
meclis için seçim çağTıslnda bulunması bakın daha l920'de bir kuful dev-
let kııruluyor,o devletin kurucu meclisi olacak. Mec]isin. kurucu meclis
adl altında çağrılmastnın sakncalı oImasrndan bahsediyoruz. Bunun sa-
kıncalı olarak tasarlayan bir iradeden bahsediyoruz.

Biliyorsunuz burada hemen şeyler devreye giriyor. Gene Tiİk anayasa
hukukunun kırrucu Kemalist unsuİlal,nln gündeme getirdikleri şey]er.
Ben anayasa hukukçusu değilim ama bunlar| böyle amatü olarak izledi-
ğim şeyler. Efendim, asli kurucu ilade mi olacak, tali kurucu iİade mi
olacak tartışmasü. Asli kurı]cu irade olursa şöyle olur, tali kurucı] irade
oluİsa böyle olur. Hepsi bu seçilmiş meclisle ilgili konuşuyoruz. Çijnkü
hiçbir güveni yok, Meclise böyle bir yetki verme niyetinde değil bu irade,
Şimdi bu klrüldl.

Bakın bu olumlu nokıalaİdan büyük bir knzanımımtz varsa artük biz her-
halde önümiizdeki dönemde artlk meclisin bu amaçla seçi]miş hem de
şimdi büyük ihıimalle Adalet ve Kalkınma Paflisj bir anayasa önerisini
seçim kampanyasınm merkezine oturacağü için, olacak. Dolayısıyla bi.
anayasa tartlşmasl iizerine yapllmış bir seçim, milletvekili seçiminin mec-
lise bir kurucu irade asli, t]ali hiç önemli değil. Kı]İucu irade yetkisi vere-
ceği tartüşmasü, heİhalde anık önümüzdeki dönemde olmayacak. Ama

l5I