Page 81 - Diyarbakır Barosu İstanbul Protokolü

l5TANBUL PRoToKoLÜ

BöLtjM V

lşKENcENIN FlzlKsEL DELlLLERl

161.lşkencenin betgelendirilmesinin zorun[u unsurLarlndan birj de 9ö19ü ta-
nlğl ve işkence mağdurunun tanlkL|ğldlr, lşkencenin fizlksel deti[[erinin var
olduğu durumda bu, birine işkence yap|l,dlğlnl doğrutayan önemti bir detil,dir
Ama böyLesi şiddet eytemtefi çoğuntukta katlcl bif izya da nedbe btrakmaya-
cağl için fizikset deLitterin yoktuğu, işkencenin yapltmadlğl şek[inde yorum-
tanmamaIldlr.
162. Hastatarln adta amaç[l tlbbi değerLendirmeteri objektif ve tarafslz o[a-
rak yürütütmetidir 0eğe.lendirme[eı hekimin klinik uzmanhğlnl ve mesLeki
deneyimini temeI atmatldır. lyi ve doğru hazmetin etik zoruntutuğu, mesLe-
ki güvenitırtiği 5ağ[amak ve sürdürmek için doğru[uk Ve tarafslzLlktan ödün
velmemeyi gerektiriL GÖzaltlna aİnan kişi Ve tutuklulann değerlendirmesini
yapan hekimter mümkün5e, işkence Ve diğer fizık5et ve psikotojik istismann
betgeaendiriLmesa konür5!nda özel eğitım görmüş kişil,er otmatldlr Bu hekim-
[eı hastanın tutuk[ıJ butunduğu bötqedeki hapishane koşu[[an Ve uygulanan
aşkence yöntemteri ite işkencenin sonladan meydana çlkan etkileri konı]sun-
da bilgiti otmatldlı Tlbbi rapor gerçeklere dayanmall Ve çok dikkatti ifade
editmetidir Özet terimLer kullanmaktan kaçlnllma[ldıt slradan insan[alln
antayabitmesi için tlbbi terimtefin hepsi açlkça tarif editmelidir. Hekim, adti
tlbbi değertendi.meyi talep eden resmi görevlinin tüm maddi 9erçekteri ak-
tardlğlnl Varsaymama[ldlr. Hekim sorumlutuğu; tlbbi değertendirmeyi tatep
eden makamln oL9uya itişkin bitdirimi ite it9asiz ya da tam tersi bite oLsa; itgıti
oLduğunu düşündüğü tüm maddi gerçekterin açığa çlkarl[maslnl ve rapora
yazllmaslnı qerektirit lşken(e veya diğer kötü muamete biçim[eli ite uyumtu
but9utar hiçbir şekilde ad[i tlp raporundan çlkarllmamaİdlr.

A. Göİüşme şekıi
16]- Bu bölümde ete atlnan öneriter öze[[ikle tutuklu oLmayan kişi[er[e yapl-
tan görüşmelerde uygı.rtanabitir Görüşme ve muayene yeri, mümkün ol,duğu
kadar qüvenLi Ve rahat olma[ld!r. Aynntl[ı bir görüşme ve muayene yapabil
m€k jçın yetefti 2aman aylrllmaIldIt lşkencenin fizikset Veya p5ikolojik de-
ğertendirmesini yapabitmek için 2-4 saat arası bir süre yeterti otmayabitir.
Daha da önemlisi, değerLendirmenin yapltdlğı herhan9i bir 2amanda görüş-
me dinamikLeri, kişinin içtenliğinden ötürü yüzüne yanslyan 9üç5üzlük duy-
9uLarl, gelecekte soruşturmaya uğrama korkusu, otanLardan utanma, hayatta
kaLmaktan ötürü suçtuLuk duyma gibi duruma özgü değişkenter işkence de-
neyimi ortamlnl taklit edebitir. Bu kişinin anksiyetesini ve onun gerekli/i[gi-
l,i bit9iyi açlkl,amaya direncini artlrabi[i.. Değerlendirmeyi tamamlamak için
jkincive mümkünse üçüncü 9örüşmeler programa a[lnmaLldlı