Page 34 - Mahkeme Kararları Işığında Nafaka Araştırması

MAHKEME KARARLARI IŞIĞINDA NAFAKA ARAŞTIRMASI MAHKEME KARARLARI IŞIĞINDA NAFAKA ARAŞTIRMASI

B. Kadına Yönelik Şiddet yönelik ayrımcılığın bir türü ve bir insan
hakkı ihlali olarak anlaşılmaktadır. İster kamu
Çok boyutlu, köklü ve yapısal bir sorun olan hayatında ister özel hayatta meydana gelsin
kadına yönelik şiddet, kadın ile erkek arasındaki baskı veya rastgele özgürlüğünü engelleme
asimetrik güç ilişkisinden kaynaklanmakta de dâhil kadınların fiziksel, cinsel, psikolojik
ve bu güç ilişkisi toplumsal cinsiyete veya ekonomik zararı veya ızdırabı ile
dayanmaktadır.13 Kadına şiddet olgusunun sonuçlanan veya sonuçlanması muhtemel
temelinde, tüm kurumları biçimlendiren olan tüm eylemler toplumsal cinsiyete dayalı
köklü ve etkili ataerkil güç yapısı ve kadını şiddet anlamına gelir. Sözleşmede, kadına
yerinde tutma amacı yatmaktadır.14 Şiddet, yönelik şiddetin, kadınlarla erkekler arasında
bir tarafıyla kadını sindirme, güçsüzleştirme, tarihten gelen eşit olmayan güç ilişkilerinin
korkutma, hizaya getirme, itaat sağlama, bir tezahürü olduğu ve eşit olmayan güç
cezalandırma işlevi görerek erkeklerin kadınlar ilişkilerinin, erkeklerin kadınlara üstünlüğüne,
üzerinde tahakküm kurma amaçlarına kadınlara yönelik ayrımcılık yapmalarına
hizmet etmektedir. Diğer taraftan da erkek ve kadınların tam anlamıyla ilerlemelerinin
egemenliği, toplumsal cinsiyet düzeni içinde engellenmesine yol açtığı; kadına yönelik
erkekliğin kadınlara verdiği zararın en somut şiddetin yapısal özelliğinin toplumsal cinsiyete
hali olan şiddet yoluyla kendini yeniden dayandığı ve kadınların erkeklere nazaran
üretmektedir.15 daha ast bir konuma zorlandıkları en önemli
Kadınların insan hakları mücadelesinin sosyal mekanizmalardan biri olduğu;
önemli bir kazanımı olan Birleşmiş Milletler kadınların ve kız çocuklarının erkeklerden
Kadınlara Yönelik Her Türlü Ayrımcılığın daha fazla oranda toplumsal cinsiyete dayalı
Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi (CEDAW), şid dete maruz kaldıkları kabul edilmektedir.
kadınlara yönelik kamusal alanda meydana İstanbul Sözleşmesi’nin kadına yönelik şiddeti,
gelen ayrımcılığı tanımlamış ve taraf devletlere ayrımcılığın bir türü ve bir insan hakkı ihlali
ayrımcı yasa ve politikaların bertaraf edilmesi olarak tanımlaması ve şiddetin toplumsal
için sorumluluk yüklemiştir. Ancak CEDAW cinsiyete dayalı olduğunu belirtmesi önem arz
kadına yönelik şiddeti kapsamına al(a)mamıştır. etmektedir.
Feride Acar bunun nedenini şöyle açıklar; Türkiye’de kadına yönelik şiddeti önlemede
CEDAW Sözleşmesi 1979’da yapıldığı zaman mevcut haliyle en iyi mekanizma 6284 sayılı
BM Genel Kurulu’ndaki uluslararası siyasi ve “Ailenin Korunması ve Kadına Yönelik Şiddetin
kültürel ortam, dönemin düşünce yapısı, Önlenmesine’’ dair kanundur. Bu kanun
kadınlara yönelik şiddet konusunun CEDAW’ın kadına yönelik şiddetle mücadele konusunda
metni içerisine alınmasına imkan tanımamıştır. önemli mekanizmalar içermektedir ve
Bu nedenle kadına yönelik şiddet ve bunun İstanbul Sözleşmesi’nin kadına yönelik
bir insan hakkı ihlali meselesi olduğu ancak şiddetle mücadelede ortaya koyduğu kriter
1990’larda uluslararası belgelerde kabul ve standartlara uygun olarak düzenlenmiştir.
edilmeye başlanmıştır. Mevcut durumda Türkiye’de kadına
Kadına yönelik şiddet ve ev içi şiddetin yönelik şiddetle mücadelede en önemli
önlenmesi ile ilgili en önemli uluslararası mekanizmalardan biridir. Kanun kadınların
gelişme “Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi hayatlarındaki erkeğin şiddeti veya şiddet
Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye tehdidi karşısında yalnız ve çaresiz olmadıklarını
İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi” (İstanbul bilmeleri, hayatta kalmaları ve yeni bir hayat
Sözleşmesi)’dir. İstanbul Sözleşmesindeki kurmalarının mümkün olabileceğini sağlaması
tanımıyla kadına yönelik şiddet, kadına bakımından önemli bir koruma sağlamaktadır.

13 - Alev Özkazanç, Cinsellik, Şiddet ve Hukuk, Ankara: Dipnot Yayınları, 2013 s. 242
14 - Yakın, Ertürk, Sınır Tanımayan Şiddet, İstanbul: Metis Yayınları, 2015, s.39
15 - İlknur Hacısoftaoğlu, Nefise Bulgu, “Yedi Dağın Ötesindeki Çocuklar: Güreşte Erkeklik ve Şiddet”, Şiddetin Cinsiyetli yüzleri, der: Betül Yarar,
İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2015, s.117
32