Page 261 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

nik öl(ütlele dayall falklılltlarla il9ili savlan rcdd.d.r. Elansızca dl§lndaki diller€ v€ dins€l
farklıllklara qelince, bunlar kişinjn *çimine bağl hususlardıl. Flang bu hususlann kamu hu-
kuku alanl dlşında bulunduğunu ve kişilerin öz9üllüklelinin özei kullanma a a6lna 9]rdiğini ka-
bui edel. Laik d€v]etin bu alanlaldaki 9örevi, ya§alal il€ çizil€cek çerçeved€ vatandaşlar n dil
ler]ni ve dinlerini tam ve ö29nr biçimd. uygulamalai ve klIlanmalannj sağlamaktr.
Buna go.e f.anrz sisteminde bolge veya azlnll( dill eğitim dil. d€ğildi.. lst€k Jzerine öoreli-
lebil€n dildir. Fİansa bu dillerin [.4illi Eğitim Yüksek Ko,üseyi'nin izni ile ilk ve ana okullarda
s?çmell ders oIaraI dğreti.nine olanak taniml$lr.

Frann, Avrupa Kon§eyi'nıİ Bölge veya A.lnllk Dilleri sö2leşmesi'ni onaylayamamlştlr. Fran-
sa, Avrupa Konslyi'nin bu sözleşnesinjn Fransız Anayasasl/na ayklrl olduğu karannl velmiş,
tjr. 8una değinmemin ned€ni, uluslararasl ya da bölg€s€l örgütler taraflndan oluşturulan
norm önerilerinin ilgili İlkelerin anayasal sist€mlerıne uymaman durumunda/ bunlaİn o ülke_
lerde uygulama olanağlnln bulunmadlğlna işaret €tmektir. Türkiye'nin anayasal çerçevede da-
yaodlğl h!kuksal temeller de Fransa'nlnkine benz€mektediİ.
Ben, anadilin kişinin kimliğinin ayrllmaz parça§l ve küh!rel kimliğin beli19in işarcti old!ğu_
nu, çokdillitoplumiarda kültür€lhakIarla ilgili dürenl€me|€rin, bireyin anadjlini kullanma ö2_
gürluğu uz€nnde yoğunlaşnğlnl düşünüyorum. ote yandan, bireylerin mensup bulunduklarl
gruplara, o d;llerin koİunmasi Ve geliştirilmesi alanında önemli 9örevler dü§mektedir. Bu
gruplar, ulusal yasalar ve devletin talaf olduğu uluslararasl anlaşmalar ile sağlanan haklaİ
çerçevesinde| farkll küllürlerini ve dillerini korumak amaclyla orqanize olmak ve bunun ge_
rektj.diği ek külfetin-h€psini dememek içın jüyük bölğmünü kar§|lamak durumundadırlaf.
8u çaba harcanmaz is€ djl ölümlerine ranlanlİ. Toplumun çokdilli yaplslnü, ancak o dili konu-
şanlar koruyabilir. iletişjmde, tjcarett€ kullanllamayan dil bir sür€ sonra yok olur, Aile içinde
konıJşulsa bile o dili suni teneffüsle veya dlş yardlmla ayakta tutmak her .aman mümkün ola

Küreselleşme evresinde, çokkültürlü toplumlarda, global ekonominin ve uluslararası ticari Ve
mali mekanizmalarln basklsl ile yerel kültürlerin h1.1l b|r şekilde 5ilindiklerini qörüyoru2- Bu
eğilime karşü çeşitiiliğin korunmasl Ve geliştirilmesi önlemleri zaran azaltlcl bir önlem olarak
ilan edılmektedir. Ancak global sermayenin bu konudaki çabaslnın pek de masum olmadlğlnl
düşünüyorum. Üretim birim fiyatınl çok düşür€rek mallnl daha kolay satmak lsteyen global
sermaye/ toplumsal politikayl etkileyen mekanizmalar sayesinde faİklllığl ve bölünmeleri teş
Vik eder görünse bile, asrl amacl, bölünmeyi hlzlandırarak bölünmüş parçalari daha kolay yu,
tulur hale getirm€ktir. Farkll yerelya da ulusal ürünün hitap ettjği klsltll piyasada, az saylda
üretim sonucunda birim ür€tim fiya! a4maktn/ sonuçla bu ürünler rekabet olanaklannı yitir
m€kte Ve global sermaye tarafından daha kolay yutulabilmektedirler,

Bu genel baklştan, konı]mıJza dönersek, Türkiye'de yapllan son lefomlaria özel kurslalda ye
rel veya bol9e dıllerinin oğrenimine olanaı( tanlndlğlnl göruyoluz. alkede yerel dlllerde gazeıe
çlkarllmaktn, kitap yaylmlanmaktadlr. Müıık Ve TV ürünleri yapılmakta, satllmaktadlr. Kl§*
l da olsa televizyon ve radyo yaylllan da yap lyor. ozel TV ve ladyolar re<lam ile ayakta du.
rabiliyorlar. sorunun kamu yayınclllğl il€ aşılmasl is€ ayrlmclllk yaplımadan farkll kültürleİe