Page 187 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

Kişi başlna dül.n milIi galira ı500-2000 dolar civanndadlr.

AyrJca ilimizde sanayi düşük yoğıJnluktadlr, sanayide çallşan işçj sayl9nln toplam istihdamda-
ki payl %4 civanndad|r,

Bit bıJçuk milyonu aşan nüfusıJmuzun yaklaşlk %so'si ı8 yaş altlndadlr, Nerede ıse her yll 40
bin civannda gencimiz hiçbir mesleki eğitim almadan çallşma yaşına gelmektedir. 8u da bi,
zim ciddi düşünnemize nlden olacaı( önemli bır olgudur,
Aynca sokaklanmızda ı0 bine yakın çocuğun çallştğl ve dilendiği, bine yakln çocuğun madde
bağlmllsl olduğu, biİ öğün yemek alabilmek için sabah namazlnda Klzülay önünde kuyruğa qi
r€n 6 bin 5oo'e yakln vatandaşln bulunduğu da saptanmlştlr.
Yukanda ifade ettiğim rakamlar Ve durum Diyarbaklr'ln Ve geniş gerç€vede bölgenjn sosyo-
ekonomik yaplslnln 9eldjği noktayl göst€rmesj açlslndan y€terlldir diye düşünüyorum.
Cumhuriyetin ilk ylllarında ülkenin en gelişmiş sanayj ve ticaret k€ntleri arasında yer alan Di
yarbaklr'ln süreç içerisinde bu özelliğiniyitirmesine V€ 1970'lerde 40.,90'lı ylllarda 50,,9ü-
nümüzde de 63. 5ıraya 9erilemesine ve mutıak yoksullıJğun 7.3o'lar civanna kadar çlkma!|na
s€bep olan nedenler neler idi? iki tem€l nedefl vaİ. Bjrincisi, ü|kemizde ylliardlr uygulanan
yanllş kalklnma politikalan, ikincjsi is€ bölgenin sofü dönemde yaşadlğl çatlşma/şiddet 0rtaml
ve bu ortamln yarattğl yoğun iç 9öç ve teıs 9öç. Bunlar ilimizin ve bölgemi'in yoksullaşma

sürccinibaşlatmlştlr.
scsyoekonomjk gelişmişlik düzeyinin bu kadar gerilemesi
. sağllkslz kentleşme,
. lvlevsimlik işçilik,
. Çocuk işçi]iği.in qün geçtikçe artmaslı
. Nitel ve nicel olarak eğitim ve §ağllk olanaklanna yeterince erişem€me,
. Temel insanj gerek§inimlerden yeterjnce yaıa.lanamama ve yoksun olma,
. suç oranınln birçok alanda aıtmasü,
. Göç,
9ıbi bırçok sorunu da beraberinde qetirmjştir.
ı98o'li ylllarda başlayan olaylar ile biflikte l99o'll ylllarda zorunlu 9öç aklnl başlamış, uzun
yıllar g€çmesine rağmen tüm şiddeti ile d€vam eden göçün yarattlğl olumsuz etkil€ri hafifl€t-
meye yönelik ciddi bir çaba olmamış, sorun katlanarak günümüu e kadar gelmiştir,

zcrunlu 9öçün yanr slra son ylllaİda kl6al kesimde yoksulluğun artmasl ile başlayan ekono,
mik 9öç dalga§ı da bo so.unlarl. daha da artmaslna neden olmuşt!r,
Kentl€r zaten mevcut haliyl€ bile artan nüfusu kaldlracak kapasitede değilken, bu göç dalga
lan çarpık kentleşmeden, k€nts€l altyapı sorunlarına, işsizIiğin anmaslndan yoksulluğun en
derjn biçimde yaşanmaslna ilişkin bjlçok sorunu da beraberind€ getiİmiştiİ,

ilimizdekl istihdam alanlan çeşitli nedenlerl€ artan nüfusa palalel olarak gelişememiştir, lvev
cut potansiyellerin ön€mli bir kısrnlnın da yeterli ve etkin olarak kullanllamadığl da ortadadır,