Page 138 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

baklmı gibi işleri büyük bir beceri ile yerine getiİiyorlar, Erk€klelin yer almasl,
çatlşmalaİda
yaşamlnl yitirmesi/ cezaevinde olması gjbi dulumlarda kadinlar çocuklann ve toplumun yaşa-
mınl idame ettirmesi içın olağanüstü bir çaba harcıyorlar. Yukanda da kısaca değindiğim gibi
0iyalbaklr bu konuda yapllacak araştlrma]ar jçin bir laboratual gibidir,
Kadlnlar sadec€ mağdur olduklarl için değil ataerkil toplum taraflndan üretilen mi]itarizme
karşl oldukian için de salaşa karşldlllar. Milliyetçilik, militarizm ve ataerki birbirleü.inden
bağlmslz olarak ışleme2. iktidarl, egemenlioi, basküyl, boyun €ğdirmeyi, hiyeİarşiyi, yengi ve
yanıl9iyi hedefl€y€n elkek egemen sistem/ kad n ve erkek araslndaki ezme ve ezilme ilişkisini
dığer tüm jlişki biçimlerine de yayan bir şiddet Ve iktidar biçimidil, slcak savaş dönemlerinde
uygulanan erkek hakimiyetindeki şiddet ordu taraflndan kontrol edilir. l\rilitarizm ise, ataerkil
şidd€tiyayglnlaştlrlp 9üçlendirmenin yanl 5ira, baskı, tektipieştirm€ı tam itaat, hoşgörüsüzlük
9ibı özellikl€rin toplumda yaygınlaşmaslnl sağlar.
Ataerkil devrin başlanqlcından b€ri kadlnıar savaşln ganimetleli olarak gönilmüştüİ. Çatlşan
taraflar ceza görmeyeceklerini bilerek çoğüı kez kadrnlara tecavüz etmekte, bazen de biİ savaş
Ve terörizm taktiği olarak sist€matik tecavüzü kul]anmaktadlllar. Bu tip durumlarda kadına
yönelik şiddet Ve kadlnrn insan haklar nln ihlali, her yaştan kadlnln karşllaştlğl bir davranişülr.

savaşta bu d€nli mağdur oıan kadlnlann banş n gerçekleştirilebilmesi için aktif v€ €şit bir şe
kilde rol almalaı gerekıyor. Ama elbette kadlnlann, banşln qüvence altlna allnmasl Ve sürdü_
rülmesinde eşit rol oynayacakıarsa, polıtik ve ekonomik açldan qüçıendirilme|eri/ ayrlca karar
alma mekanızmalaİınln her düzeyınde yeteni bir biçimde temsil edilmeleri gerekmektediİ.
Başta 8irleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin ı325 saylll Kaİarı olmak İ2ere pek çok !lus_
lararasl belg€d€ bu gelekliliğe yer verilmektedir. Güvenlik Kon§eyi karannda kadlnlann çatlş
malann önl€nmesi, çözümlenmesi Ve barlşln te5isindeki önemlj rollerine dikkat çekilerek ''ba_
rlş ve güvenliğin korunması çabalarlna kadlnlann dahil edilmel€rjnin Ve €şit katlllmlaınln
ön€mi ve de çatlşmalann dnlenmesi ve çözümlenmesiyle ilgili kararlann allnmaslnda İolleri-
nin artnlmaş 9erekliliği'' vurgulanlyor.
Aynı b€lgede üye d€vletler, \.çatlşmalaan onlenmesi, yüİütülmesi ve çözümlenmesiyl€ iqili
ulu5al, bölges€l ve u]uslararasl kurı]m ve mekanizmalarda kad nlann her karar verme düze_
yinde daha fazla temsil edilmelelini sağlamaya'' teşVik ediliyor. Ayıca bütün ilqili taİaflar
banş anıaşmalaİnln görüşülmesi ve uygulanmasl slraslnda toplumsal cinsiyet baklş açlınl be_
nimsemey€ davet ediliyor.
Üsküp oeklarasyonu olarak anlian, Avrupa Konseyi Kadln,Erkek Eşjtliğini izleme Komite,
si'nio (cDtG) Düzenlediği 'Demokrdtiİleşme ve Barlşln inys.nda silahl Çallşmalarln Önlen.
mesinde Kadlnln Rolü" konulu 5. Avrırpa Kadlndan sorumlu Bakanlar Konferansl'nln sonl]ç
Belgesi'nde de çatlşma önlem€ ve çözümtjnde, banş 5ürecini oiuştulmada ve
çatışma sonlası
demokratik süreçlerin oluşumunda kadlnlar]n önemli rolüne dikkat çekilerek şu tıneri|ere yer

Anlaynazlıldçatışma duıumundan önce ve sonra uluslararasl insan haklarınln uygulanmasüna
toplumsal cin§iyete duyarll bir baküş açlslyla yaklaŞlmaslnln qerekliliğini v€ askeri
çatl§manln
ıadln ve €İkek İzerinde farkll bir etİi blraktığlnl Vurgulaİ,

ü6