Page 137 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

KADINLAR VE BARIŞ

Yudırrcı EZSaKrENLER

Çai şmalann gölgesinde yagyan/ savaşln aclsınl en çok çeken, sonı]çlanndan en çok etkilenen
kentimiz 0iyarbakır'da hepinizi ağırlamaktan çok memnunuz. Hepiniz Hoş Geldiniz!
sözlerime bir öyküyle başlamak istiyorum, iki genç 60 70 yaşlalında bir kadlnl perişan bir
halde dola§ırken 9örürler. Kadln 962ü yaşll biİ ş€kilde bir kilo un istemektediİ. Gençler unu
ne yapacağlnl sorarlar, Kadln ekmek yapacağlnl 56yler. Gençİer kadlna un değil ekmek allrlar
ve evine qötüİüİler. EVde karşllaşfuklarl tablo şok edicidir. 6enç bir kadün v€ 10 ve ı2 yaşlnda
ıki çocı]k vardlr €vd€ Ve çocuklar açllktan yan baygın vaziyettedir.
Bu Yıllar iincesinin bir öyküsü değil. Daha iki gün önce Diyarbaklr'da yaşanan gerçek bir olay-
dlr. Köyleİ boşaltllarak zorla göç ettirilip D]yarbakır'a, 8ağlar'a yerleşenler araslnda sadece
kadln ve çocuklann yaşadlğı pek çok ev var bugün, Evin erkekleri ya cezaevindeler ya yaşamla-
nnl yitirdil€r, Kadlnlar ve §ocuklar açllkla, yoksullukla baş başa kaldllar. Belediy€mizin Kadln
Me.kezı'ne g€len pek çok kadln, köylerjnin zorla bo§altlmasınln etkilerini hala üz€rlerinden
atamadlklarlnl, unutmadlklannl ve gec€leri çlğllklarla lykudan uyandlklannl anlatlyorlar. Ça
tlşmalar er ya da 9eç bir gün duracak, ancak kadlnlarln ve çocuklarln yaralarlnln 5aİılması da,
ha uzun ylllar alacak. Çatlşma döneminin etkisinin 9ider;lmesı için topllmun rehabilitasyona
]htiyacl var. Ancak çatlşmanln k€ndisini bile henüz kabul etmeyen bir yönetim, rchabilitasyonu
g€rçekleştlremiyor. Bu da sorunlann derinleşmesine yol açlyor. Örneğin, uluslararasl belgeler
de de yer alan, yerinden edilen/göç ettjrilenlerin ihtiyaçlannln kanşlanmasl için sosyal bir
program gerekiyoi. Ancak bugÜne kadar yapülan Ve adlna da "5233 sayılı TerÖr Ve TerÖrle
ıIücadeleden Doğan zararlann Ka§llanması Hakklnda Kanun" denilen kanun kapsamlnda ya-
pllan ödemeler son derece azdlİ. Göç ettirilenlerin köylerine dönmelerini ya da 90ç ettikleri
yerl€rd€ yen] bir yaşam kurmalannl sağlayabilecek nitelikte değ]ldır. Bu ailelerin çoğu kentle-
rin vaİoşlannda yoksulluk ve işs]zlikle baş başa bırakllmlştlr. sosyal dok1] çöküntü ile katü
kanlyadlr. Sokakta çallşan çocuklann, madde bağlmlllarınln, çeteler]n, fuhuş, kumar 9ibi 9os-
yal dokuyu çökertecek olgulann arvnası gelecek için büynk bir tehlike ar2 etmektedir,
8u nedenle sorunu iki noktada ele almak istiyorum. Bunlardan birincisi kadlnlann savaştan
nasll etkilendikleri; ikinci5i ise kadln bakrş açlslyla savaşa nasll bakmak gerektiği.

Benden dnceki konuşmacılann da dikkat ç.ktiği 9ibi çatlşma ya da 5avaşlarda en çok kadlnlar
mağdur oluyor, şiddete, taci2e Ve tecavüze marıJz kallyor. En çok kadünlal yoksullaşlyor, mülk-
süzüeşiyor, yeılerind€n ediliyor, yaşam boyu 5ülen sosyal, ekonomik ve psikolojik sorunlarla bo-
ğuşmak 2orunda kallyorlar. Yerind€n edılen, ülkelerin içinde ya da ülkelerinden 9öç ettirilen
milyonlarca kişiden %80'ina kadınlal ve çocuklann oluşturduğu unutulmamall.
silahll çatl§ma dönemlerinde kadınlar, toplumda hayati bir rol oynuyorlar- Bir yandan banş
için çaba gösterjrken öte yandan sosyal hayatln örgütlenmesi, beslenme, ha5ta ve yaralılar n