Page 134 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

nizm kadlnıan ulusal ve militari5t mekani2malarln g€rici inşalanna karşl koruyan bir işlev
görüyor. Dlğ€r yandan, savaşa da;r yaşad]klan tecrübe bir bilinçle birleştjğinde, yaralaİ]n 9a
nlmasında, yanlmanln durduru|masında Ve etkili eylemlerin 6İgütlenmesinde kadlnlar öne
çl_
klyor. savaı sürdüren taraflara mensup kadlnlan kes€n ortak yanlar sayesinde, diyalo9 zemi
njnin yaratllmaslnda rol oynlyorlar.
"Barlş" görüşmelerini ise, genelde erkekleİ, yani savaşanlar yürütüyor, Pazarlıklan, anlaş
malan, kapall kapllar arkaslndaki toplantllan €rkekler yaplyor. 8u nedenle kadlnlar, çatüı
manın bitirilm€sinde tem€l aktör olarak 9örülmüyor ama savaşın toplumsal €tkisini, kampla§
mayll diyaıogsuzluğu aza'tan/ yaralar]n derin eşmesini engelleyen, baİüşln tesisi için alt yapı
hazlrlayan bir rol oynadıklan kabulediliyor.

Örneğin, irlanda'da dikkate değer bir kad n banş mücadelesi Var. oncelikle kadln merkezl€li
aracıllğlyla/ cemaatler arasl kaynaşma için bjr zemin sağlandı. Farklı aidiyetler içind€ki ka
dlnlaİ, yaşadlklan ortak sorunıarl ve deneyim]eri birlikte keşfettiler. Bu tanlıkllk üzerinden,
Belfastll işçi kad|nlaın bir projesi olan Kadln Destek Ağl, birbirine \1düşman'' ulusal projelere
sahıp iki etnik gruptan kadınlanfl bir ittifakl haline geldi. Kendini ''kolektif feminıst ses'' ola_
rak adlandlran Kadın o€stek Ağl,
çatlşmayl durduramadl ama diyalog zemin;fıi 9üçlendirdi.
islail ve F'listin'de de feminist kadınlar oldırkça etkili banş çallşmalan gerçekıeştırdiler. Ör_

neğin, Feminist Nova deqisinden kadlnlar Tel AviV meydanlnda jeneratöl Ve slaytlarla san_
sÜrlü işgal fotoğraflarlnl gösterdiler, Eylemlerini Kudüs'te başlatan ''siyahll Kadlnlar'' 6nce
bö|geye, ardlndan dünyaya yaydllar. Kadlnlal ve Barlş Koalisyonu ile Bat
Şalom, israil Ve Fi_
listinlı farkl siyasal arka planlara sahip kadlnlann ittifakl olarak, toplumsal cinsiyeti temel
alan barl' siyasetinj yapan kampanyalar, konferanslaı yaratl6l, etkin, poritit
şiddet dışl kıt_
lesel €y emler düzenlendi. Kadlnlar, ınce ince işlenmlş bir ban§ örtüsü d]ktiler. Bunlar. kad n_
larln barll surecind€ muhatap a lnmaslnl sağlamad tabii... ı.JIus|araras| aIanda başlayar oa
nş görüşme masalarlnda, kadlnlann diktiği örtü bile yoktu. Barış görüşm€lerine ıatılmak is,
teyen isİailli Ve Fjlistinli kadlnlar\\erkeklerin askeri geçmGleri ban§ln önünde enqe|...'' dedi_
ler. Ge.çekten de bu görüşmelerd€n hala bariş çıkmadl.,. Ama cemaatler araslnda bir jttifak
zemıni oluştu ve kadlnlar arasl.ıda, şidd€t mekanizmalarlnın ortakllğl konusunda ortak baklş
qeliştı,

8osna He6ek'te de onemli deneyimler yaynd|. Örneğin, Siydhll Kadln eylemleri, italya1 fe.
ministleri taraflndan buraya taşlndl. Her
çarşamba yap lan siyahll gösterilerde, tecavüzleri di-
]e getirdikçe hain ve cadl ilan edildiler, buna rağmen '.Ben hainim'' yazıll döVizlerle eylemle-
rini sürdüİdüler, Bu süreçte tecavüz mağdurlanna destek
ça'lşmalan yürüt€n l\,4edica da
önemli bir ü]luslararasl destek ağl yarattü, yapt ğl somut çaIl§malaİla yaylld ve kadünlann da-
yanlşma merkezi haline geldi. Ama tüm bunlar, feministlerin banş görüşm€lerinin aktörü ol_
maslna yaramadl. 1995 Dayton Antlaşmas Öncesi ve sonİa5ındaki siyasi hamleler erkeklere
aitti... Femini§t hareket ise, qüçlendi v€ uiuslararasllaştl.
Türkiye'de de y€teri kadar €tkin yürütü emeyen bar mücadelesinde, kadlnlal genellikle 9örü
ş
nür oldular. Çatlşma sürecınde gelişen özel politikalaİın ve toplumsal kllllmalarln da etkisiyle
kadln uzeindell şiddet. clrsel ağ,rllı|l olarak anll Öle|||kIe, 90n on yll iÇlnde gellşe. ve lad,n

ü32