Page 124 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

zınl heİ yerde 5özimüıle ve bedenjmizle toplumsal cinsiyet baklş açlsl hakkında konu§mam1.1n
bir nedeni var. 0 dört küçük klza gülümsedim ve yürümeye devam ettim/ bila2 bec€riksizce ama
yine de.,.

Öyleyse banş süreçlerine toplumsal cinsiyet bakls açın hakklnda konuşmaml2ln g€rekli oluşu_
nurı iık nedeni bu- Eğer kadlnıar €n temel insan haklan olan doiaşlm ve iletişim haklannl kulla_
şidd€ti dlş,
nlrken koİku duyacaklarsa, o takdirde bir kadlnln diyelim barüş mİzakerelerin€ veya
layan eyleml6re katllman olanakslz hale 9€lil.
çATlş AL^ı (^0tİUıR! ı{AstL ETKİLER?

0 zaman bu llsa incelerneye apaçlk bir gerçek ile başlayallmI Gen€ı olarak düşünüldüğünde, si,
lahll çatlşma kim* için haylrll değildir. erkekler hem de kadlnlar silahll çatlşmadan mağ,
'en
dur olurlar. oyleys€ y|Jkaİıda 5ö2ü edilen nedenin dlşlnda, banş sürecine kadln bakıını vurguıa-

8ence bu, iki 629ül nedenle gereıli. Birincisi oldukça açık: silahll
çatlşma, kadlnlan €rkekleİ_
den faİk' bıçimd€ etkiıer. Hem erkekleri hem de kadlnlan ilgilendiren hayatlnl yitirme Veya ya_
ralanma korkusunı]n dışlnda s'lahll çatışmalar fuhırşu, kadln kaçakçlllğınl, tecavürü ve cinsel
tacizj artlnİ.' silah|l çatışmalarln kadlnlann insan onü]runa yön€lik (çoğu zaman stratejik nıte
likte) saldınlara yol açtığl gerçeği, Roma !llslaraİasl c€za Mahkemesi'nin (Ihe Rome statute
of the InEmational c.jninal coult) tecayfu, .ir§E| köl€Jik, zoİla fıJhuş yaptlrrna, zoİla hamile
blralma ve zoİla kısırlaştlıma da dahil cinsel
şiddet ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddet€ ilişkin
5uçlan ilk kez kodifiye eden tüzüğü taraflndan da kabul edilmiştır.'Ama bu sateie on yıı once
gerçekleşmiştil. Daha önce bu tür suçlar savaşln ''doğal'' sonuçlan olarak görijlüyordıl; maale_
sef baıılarl zaman raman hala b€nzeİ ştyler savunsa da.
Aynl derec€de dikkat çekmeyen öteki neden, toplumı]n savaş öncesinde ve 5lraslnda yenid€n
9e_
len€ksell€§mesidir. BU da kadlnlann çatlşmayı engellemek ya da s€yrini değiştirmek anlam nda
Var olan politjk v€ kültürel potansiyellerinin marjinall€ştirilmesi ile sonuçlanlr. savaş, her tül
yuntaşln kurumsallaşmış politikaya muhalefet etrne konusundaki gücünü ortadan kaldırır. ama
kadınlann yurttaşlar olarak gğçlerinı kullanma haklarl
çifte olumsuzlanmaya uğrar. savas ıa_
manlnda, kadln'arln haklanndan va?qeçe.e| görevlerin€ yoöunla;mala.ı içln basnç yap.l ı 8ı
görevler neredeyse tanım gereği erkekierini ve u]usun atalarln. dest€klen€leri,
cephe gel sjni
ayakta tutmaıarl, beslemeleli ve desbklemeleri, ülkenin nİfusunun en ufak bir yalpalama ol_
makslzln büyümesi doğrultusunda ardl arkasl kesılmeksizln devamlı doğ!rmalar|dlr. Öy|eyse sa
vaş patriarkanln en çlplak yo2İnd€n, deyim yerindeyse man!ısal sonucundan başka bjr
ğildir. şey d€_

Ünlü pasifist ve feminist 8etty Reardon'un ifadesiyle, patriarka ile savas ya da ''savaş sistemi''
araslndaki kopma2 bağ b!.ada ö.el olarak üz€rinde duracağim bir konu, eu one.menjn an am-
llllğ]nln teslim edilmesi için ülk€nin Slrbistan'da olduğıJ gibi f]ilen savaş duİümunda olmasl ge
l B |z hnp:/^iw.un.o,9fuftfuatch/darc.da,/..d.,
hrm tind. Kad,nlara Kary H.r TunJ Ay.fr. l,ğ . ÖnhGi U ]u5
cra.a\ jöle§İr\i ü(roAw,
2 Th. Rdft sğlut of tn lntfulional cl ninal cdun lin bk.. htlrr^^w.u.,or9/ra*n.cr^&r hhl,
|22