Page 121 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

YAşAı{Aı{ sAvAşTA ÖzGÜti otAtüI Ö]ıEMİ

FiıirxOÇAu
lllerhaba Arkadatlar,

Üçüncü oturumda çatlşma sürecine toplumsal cinsiy€t açlsündan baklşl tartı3cağlz, Bu otu-
rurnda özetle banş sir€cinde cinsiyete yönelik problemler için na51l çözümler geliştirilebilir,
banı sürecine kadlnln ka!llml nasll 5ağlanabilir, cinsiyet ayrümclllğlna kar§l cinslyet duyarll
ç62ünler için hangi araçlar geli§tirilmelidir, kadlnlaİln özel sorunlarlna cevap bulmak için
han9i politikalar geliştiriımelidir sofijlanna yanlt aramaya çallşacağlz,
Konuşmacl olarak arkadaşlarlma söz vermeden önce bir iki konuya değinmek istiyorum, sa-

bahki oturumda bir konuşmacl h€r çatlşmanln taraflar açıslndan "bizim çatlşma farklldlr,
öreldir" 9ibi yorumlandlğtnl s6yledi. Kuşkusuz bütün çatlşmalaın, sava§lann benz€r ve tem€l
özel ikleri var, ama öznel olanl gözden kaçlrmamak gerekir diye dü§ünüyorum, Umuyorırm ki,
bu oturumda bu öznel olana dair de sorular v€ yanltlar üretilebilir, Çünkü genel olarak, ö2el-
likle Birleşmit Milletler belgeleri ve çallşmalannda ça!şan taraflar, birbirine eşit ]ki etnik
grup, ik] eşit devlet gibi al9llanlyor. Çoğunlukla savaşlar böyle de gerçekleşiyor olabilir, Ama
burada söz konusu olan çatlşmaya baktlğımlzda yaklaşık yjrmi beş yll süren bir çatlşmadan
5öz .debilir;z. Kİrt sorununun çörümsüılüğünden kaynaklanan bir isyan bana göre burada ya-
şanan çatüşmanln n€deni. DördÜ klsa, biri nispeten u2un sayllabilecek ateşkesler bir yana blra
gelen bılqi not
krlı6a çok gzun Ve kesintisi2 bir çatşma süleci. Konferansl düz€nleyenlerden
lannda "çatlşma slraslnda evdeki rolü dominant olan erkek birden evden uzaklaşlr, kadln bu
nedenle güçlenir, yalnlz başlna kallr ya da uzün süre erk€k ya cezaevindedir, ya uzaktadlr, bü
tün torunlan kadın çözmek zorundadlr. Erkek geldikten sonra cjnsiyet rollerinin sorgulanma-
slnda şöyle şöyle probl€mler ya9nır" 9ibi saptamalar var- o yüzden diyorum ki, öznel olana
dikkat çekmek gerekir. Buradaki jsyanl, ba§Ianglçta erkeklerin başlattlğt doğru b€lki ama,
yaygln medyadan da, muhalif medyadan da öğrendiğimiz kadarlyla biliniyor ki, bugün dünya-
n n tek illegal kadln 6r9ütü bu çatşmanln sonucunda ortaya çlkmlş bil örgüt Ve bilebildlğim
kadanyla bu, benzerleriyl€ klyaslanmayacak ölçüde üyesi olan bir örgüt, Dolaylslyla qenel oIa
rak çatlşmalarda erkek odakll yorumlar]n dlşlnda bir durumla kaĞl karşlyayl2, Yine kadınla
r n siVil alandaki qüçlenmesi, erkekler olmadlğl ]çin, hayatn yükü onlann omuz]arlna kalır Ve
qüçlenirler 9ibi değerlendiİiliyor. au konularda ne kadar aİaştlrma yaplldü? Yeni çlkan kitap-
lar, araİlran kadlnlar var ama gö2lemlerimiz€ dayanarak en azından §öyle diyebiliriz ki, sivil
alanda kadlnlar n güçlenmesi tek başına erkekler evden gittiği ve kadlnlar yaln], kaldlğı için
değil. Belki bu da bil n€den, ama burada siVil alandaki demokrasi mücadel€sinin bil sonucu
olarakkadlnlannkimliklerinin,hayatlarlnlndeğiştiğinivegüçlendikleriyorumunuyapabilirjz
v€ bu da yanllş olmaz diye düşünüyorum, Bölgede Ve Varoşlarda yapllan ve kimi zaman bir
m]lyon insan,ı kat ldlğl gösterileİde kadlnlarln k]tlesel katlllml, bu açldan jkna edici blr
veri,.. Öte yandan erkeklerin ce2aevinden ya da çatışmadan dönme meselesine qelince, yine bi-