Page 42 - Mahkeme Kararları Işığında Nafaka Araştırması

MAHKEME KARARLARI IŞIĞINDA NAFAKA ARAŞTIRMASI MAHKEME KARARLARI IŞIĞINDA NAFAKA ARAŞTIRMASI

ÖNERİLER

1. Mahkemeler tarafından, 6284 Sayılı Kanun Ancak bu konuda uygulama birliği yoktur,
5/4 Maddesi gereğince talep olmasa her ilde farklı içeriklerde oluşturulmuş
bile şiddete maruz kalanın geçimini matbu formların salt ilgilinin ve muhtarın
sağlamaya yetecek uygun miktarda tedbir beyanına dayalı olarak doldurulduğu
nafakası bağlanmasına karar verilebilir. Bu gözlemlenmektedir. Oysa bu konuda
düzenleme, Medeni Kanun Madde 169 uygulama birliğine ihtiyaç vardır. Resmi
ile aynı niteliktedir. Medeni Kanun Madde veriler yanında bankalara, ticaret siciline,
169 gereği derhal başkaca bir araştırma tarım müdürlüklerine ilişkin araştırma
yapılmasına gerek olmadan ve talebe yapılarak ve tanıklarla ya da ilgili diğer
ihtiyaç olmaksızın evlilik birliğini koruyucu kişilerle görüşülerek, yerinde inceleme
önlemler kapsamında hâkim kendiliğinden yapılarak yaşam düzeyine ilişkin ayrıntılı ve
tedbir alabilir ve nafakaya hükmedebilir. gerekçeli uzman raporunun mahkemeye
Uygulamada tedbir nafakası hakkında sunulması gerekir.
karar vermek için ön inceleme aşaması 6. Uygulamada boşanma ve ferilerine ilişkin
ve hatta sosyal inceleme raporunun
beklenmesi bu konudaki düzenlemenin açılan davalarda adli yardım talebi daha çok
ruhuna aykırıdır. Tedbir nafakası geçici kadınlar tarafından istenmektedir. Fakat son
nitelikte bir tedbir olup acil ve öncelikle dönemlerde adli yardım talepleri titizlikle
araştırılmadan ve kadının dezavantajlı
karar verilmesi gereken hususlardandır.
konumu gözetilmeden red edilmektedir.
2. Nafaka tutarının belirlenmesi ile ilgili Bu durum, mahkeme harç ve masraflarını
tanınan takdir yetkisinin, tarafların karşılıklı karşılayamadığı için birçok kadının
mali durumları gözetilerek daha gerçekçi davasının düşmesine ve bu kadınların hak
ve hakkaniyete uygun biçimde kullanılması arama özgürlüklerini kullanamamasına
gerekmektedir. sebebiyet vermektedir. Zira son dönemde
sıkça karşılaşılan problemlerden biri de
3. Eşlerden birine ait aile konutunun baro üzerinden adli yardım talepli dava
evlilik sonrasında malik olmayan ve ihtiyaç
duyan eşin veya çocukların barınmasına açılmamış ise “kişinin kendisini özel vekil ile
temsil ettirmesi” gerekçesi ile adli yardım
özgülenmesi konusunda hâkime tak taleplerinin red edilmesidir. Bu durum adli
dir yetkisi tanıyan bir yasal düzenleme yardımın ruhuna ve Hukuk Muhakemeleri
öngörülmelidir. Böylece boşandığında Kanunu düzenlemelerine aykırıdır. Özellikle
barınacak yeri olmayan kadınlar boşanma
kararı konusunda ekonomik şiddet nafakaya ilişkin açılmış olan davalarda adli
yardım talebinin daha esnek uygulanması
baskısından kurtulacaktır.
gerektiği kanaatindeyiz.
4. Aile Mahkemesi hâkimlerinin toplumsal 7. Boşanma davalarının açıkça olmasa bile
cinsiyet eşitliği eğitimi almaları ve bunun neredeyse hepsinde şiddet vakası veya
belli periyotlarla tekrarlanması sağlanmalı; tehlikesi vardır. Bu gerçek dikkate alınmadan
yine bu birimlerde çalışan uzmanların aynı aile hukukunda arabuluculuğun getirilmesi
eğitimi almış kişilerden seçilmelidir.
İstanbul Sözleşmesi Madde 48’e aykırı
5. Mahkemeler yargılama sürecinde nafaka düşmektedir. Yürürlükteki hukukta hâkimin
miktarını belirlemede önemli bir kriter ön inceleme duruşmasında tarafları
olarak kabul ettiği “sosyal ve ekonomik sulhe teşvik etme görevi vardır ve bu
durum araştırmasını’’ etkili bir araştırma nedenle aile hukukunda arabuluculuğa
olarak yerine getirmemektedir. Ekonomik ilişkin bir düzenlemeye ayrıca gerek
durum araştırması uygulamada kolluk bulunmamaktadır.
tarafından form doldurularak yapılmaktadır.

40