Page 22 - Minnesota Protokolü

DlYARBAKlR BARosU

Ill.HuKUK Dlşl, KEYFi ve YARGlslz lNFAZLAR|N HuKuxiAçlDAN
soRUşTURULMAslNA lllşKlN MoDEL PRoToKoL

rMiNNEsoTA PRoToxoLÜ")

A.Giİiş
Hukuk dlşl, keyfi Ve yarglslz infaz şüphesi, !Lusal veya yerel ceza hukukuna
uygun o[arak soruşturma yapılmasl ve ceza yargl[amaslna başlanmasl i[e 50-
nuçl,anabitir,Ancak bazl ha [[erde, kaynak Ve uzmantık eksiktiğiveya soruştur-
mayl yürütmekLe gölevti kişinin taraftl olmasl soruşturmanln qerektiği gibi
işLemesiniengeLter. B! durumda,cezaitakibatln başantl şekilde sonı]çlanma-
sl olaslllğlazdlr.
Aşağlda ifade editen yorum[aıuy9un oIduğu ötçüde, soruştu rmayl yürütenler
Ve diğer kişiter için,soruşturmanln yürütülmesine itişkin ayrlntltl bar rehbel
niteLiEindedir. Hukuk Dlşl. Keyfi Ve Yarglslz infaltarln Etkiti Şekitde Önlenme-
5ine ve sofuşturulmaslna Dair iLke[er, rehber nitetiğindeki bu ilketeri genel
olarak ortaya koymuştur (bkz. ek 1, para, 9-17). Bu örnek protokot ile, hukuk
dlşl, keyfi ve yarqlslz lnfazLann hukuki a(ldan soruştulu[masına ilişkin o[arak
yot gösterici nitetikteki bu kuratLar ise, bağıayücl niteLik taşlmamaktadl.. Ör-
nek Protokot, ilketer ite ortaya konuLmuş standartlann uygulanmaslna ilişkin
yÖntem[eri göstelmektedir.
Ancak. bu Örnek Protokot,yasaI Ve siyasj düzentemeLerin çeşittitiği nedeniyte,
tüm durumlan kap5ama otanağlndan yok5u nd!r. Aynca, 5oruşturma teknikteri
ütkeden ütkeye değişmektedir ve bunların ulus[ararasl i[ke[elin benimsen-
mesi yotuyta standardize editmesi mümkün değitdjr Bu nedenle, ltketebin
pratikte uygutanmaslnı 5ağtamak üzere, ek yofum[ar yapltma5l gerekli o[-
maktadlt
8u örnek Protokotün B ve c böLümLeri, hukuk dlşl, ke},fi ve yarglslz infaz şüp,
hesibutunan haLterde dahit olmak üzere, şiddet sonucu meydana getmiş,ani,
beklenmeyen veya şüpheti tüm ö[üm haLlerinin soruşturutmaslna itişkin yot
gösterici kurattar içermektedir. Bu yo( 9österici kura[[ar, kanunu uygu[amakta
görevti kamseter ve bağlmslz soauşturma komisyontaal üyeterine yönetıktir
D bötümü, bağ|mslz nitelikte özel soruşturma komisyon[arl kurulmasına iliş-
kin otarak yot gösteriaidir. Bu kurattaı keyfi infazlan soruştı.]rmak üzere ba-
ğımslz komisyontar kurmuş çeşitti devtetterin tecrübelelin€ dayanmaktadlt

8ir Hükümet bağım5ız bir soruştulma komisyonu kurmaya karar Verdiğinde
göz önünde buLundurutmasl qereken bazl htJsusla. vardlt i[k olarak,hakk|nda
soruşturmayapltaCakkim5etel,soruşturmanlntÜmaşama[allnda,uIus[ararasl
hukukun? öngördüğüu5uLi güvenceterden yararlandlnlmahdlt ikinci oLarak,

20