Page 20 - Minnesota Protokolü

D iYAR BAK lR BARosU

kiml,jğinin betirtenmesinde Ve ötümün nedenive ne şekilde meydana qetdi-

ğinin tespltini o[dukça zortaştlrmaktadlr- 8azl dı]rum[arda, cesedin yumuşak
doku[arlnln çürümesi nedeniyte styrlktaı kesici delici atet yaratarl veya ateşii
sitah yanlğİ gibi travma detitteri yok olmaktadtr, Mağdı]run kimtiğinin tespit
edilmesini 6nlemek veya başka kişitere göz dağl vemek için, ö[ümden önce
veya sonra, failter talafından mağdurlann bedenterinin parça[anması da 9Ö-
rülen diğer durum[ardandlt

Çoğu ütke,otağandüşlve şüphetişekitde meydana gelen ö[üm olgu[annln ne-
denlerini soruşturmak üzere kuruLmuş bir sisteme sahiptiı Bu usulier, nedeni
bitinmeyen ötümterin nedeninjn ortaya çlkartl[acağlnln ve de fai[[erinin, ka-
nı]nla kuru[muş bir mahkeme önünde yargllanacağlnln terninatlnı teşkiI edeı
Ancak. bazl ütketerde, özetlikte ötümlere potisin, askerin Veya başka bir kamu
göfevtisinin neden olduğu durumLarda, bu usu[[er çiğnenmekte Veya su- i5-
timat ediLmektedir Bu durü]mda. nadiren derintemesine ve bağlmslz şekitde
soruşturma yürütütmektedir. sı.]çl,ular hakklnda dava aCllmasl için kutlanü[a,
bite(ek detiLter ya gö2 ardl editmekte ya da gizlenmekte ve infazlara kanşan
kimseler cezalandlll[maktan kurtulmaktadlr.
Uluslararasl top[um, ortak standartlar geliştirilmesine yöneLik ihtiyacl kar

şıtanmasl için, hukuk dlşl, ke\,,fi Ve yar9lslz infazlann önlenmesi ve 5oruştu-
rulmaslna yöne[ik bir dizi il,ke ve tlbbi sorum[u[uk standa([arl oluştulmaya
başlamlştlr 198o'terin baş[ann kadar uzanan bu çatlşmal,aı Hukuk D|şl, Keyfi
veYarql5lz infazlann Etkiti 5ekitde Ön[enmesive soruşturulmaslna Dair ltke,
leiin hazürtanması i[e önemti bir iterteme kaydetmış ve bu itketeı suçun on-
lenmesi Ve Denetimi Komitesi taraf|ndan, Komite'nin 1988 yltlnda Viyana'da
gerçekleşen onuncu Dönem top[antl5lnda tavsıye editmiştir Ek l'de yer atan
bu itketer, Ekonomik ve SosyaI Konsey taraf|ndan 1989/65 sayl ve 24 Mayls
1989 tarihti kararl ite benimsenmiş ve Genet Kurı][ taraflndan 441162 sayl ve
13 Aratlk 1989 tafihti kararüyta kabut editmiştjr.
Bu ilkeler e uyulmaslnln, iki yotia hukuk dlşü, keyfi ve ya19ıslz infazlann aza[,
maslna neden olacağl ümit editmektedir. itk otarak, benimsenen bu usullerin
ötümtere ilişkin soruşturma yap!lmasl slraslnda ku[[anllmasl,başka infaz[ann
meydana çlkanlmasl ve ifşa editmesi için gerektj detilteri sağtayacaktlt Bu
şekitde, infaztarl qerçekteştirmiş kimseLerin, yalqlsal veya siyasal yaptlnmtar
yoluyLa sorum[ı]tuklannln ortaya konutabilmesi mümkün otabitecektiı ikin-
(i olarak. bu standartLarln benimsenme5i, utustaİarasl göztemciterin şüpheti
ötümtere iLişkin yapl[an soruşturma[an değerLendirmeLeri slaasInda, on[ara
yot gÖsterecektiı Bu standartlara uyulmamasl durumunda, özellikte hukuk
dlşl, ke}"fl Ve ya19lsız infaztann gerçekleştiğine inanlLan ülkeler baklmlndan,
bu durum kamuya duyurutarak, uymayan Hükümetlere karşl baskl aracı ola-
rak kuttanllabilecektir. Eğer bir Hükümet tarafslz soluştı]rma usu[[erini be-
nimsemekten kaçlnlyorsa, Hükümetin bu nitetikteki infazlan saklamaya ça-
tlştlğl iztenimi doğabitir. Utus[ararasl top[um tarafından klnanma korkusu.

18