Page 35 - 6- DİYARBAKIR BAROSU PANEL TAHİR ELÇİ VE İNSAN HAKLARI

Tahir Elçi ve 1,15an Haklarl Mücadelcsi

dokunamaması halinin a)nramamanm adalet ve hukuk sistemi içerisin-
de nas gelişebildiğini zannediyolum hesap etmek mümkiiİı olabilir Bu
tabi ki bizi onun haklı olarak alrımcılrk sahibi diye ııırguladığı mese-
le vardı daha da işliyor aslında. Ve tabi bununla ilgili davalarında ama
uluslararası hüuk literatüründe hak standartiarında baktüğlmrz zaman
sinsi bir arrtmcılık uygulaması diye hrnak içinde bir Wrgu]ama vaı

Yani bir tür dolayll ayrımcıllk bu direk bir ayrtmclhk türü değil dolaylı
bir aynmctltk meselesidiı

Bunun teşhisi tabi direk alrımcılık uygulamasına göre daha zor
duı Avrupa birliği hukukunda bir direktifle hayır ben al,rrmcılık yap-
madlm diyenin ispat mükellefinin taşlmasl gibi hukuki isPat mükelle-
finin yer değiştirdiği bir türe ilişkin biİ hukuki standart geliştirilmiştiı
Henüz bu huİuİumuzda bu ölçüde mevcut değil. Dolalısıyla bu açldan
baktlğımlz zaman hem ulus]ararası hukuk standartlan açısındaı hem
de bunun sosyal bilimler tartışmalanmlzdaki önemi itibarıyle tesPit
olduğunu düşünüyorum. Şimdi burada tabi ayrıca işkence meselesi
durumlan aslrnda giderek ,lnsaıı Hak]annııı yeterince kurulamaması
sonucu ihlalle tanrmlanabilir ama işkence konusunda benzer ağrr ihlal
durumlarında bunların diğer bazı şartlarla birlikte gelişmesiveya ortaya
çıkmasr durumu bizi başka bir durumla karşı karşıya getiriyoı

Bir insan hakkının korunmasrndaki yetersizlik ve dolapsıyla or-
taya çıkan ihlalliği insan hakkrnın tanrnmamasıdıı Eğer sistematik ola-
rak bu ortaya çıkmış durumdaysa tanlnmamasr meselesi tanma yani
hakkrn tanrnmasr meselesi insan onuruyla ilgili bir meselediı Yani sizin
insan olarakvasıflandırılıp vasıflandınlmamanız ile ilgili bir mesele. Bu
ölçüde ağrr oluı

Dolayısıyla şimdi sadece bu kısa paragraftan çrkarabileceğimiz
çok ders çok derinlemesine ana]ize sevk eden ve insanoğlunun kendi
Pratiğiyle ortaya koyarak sistem içinde 8eliştirmeye çalıştrğü bir tecrü-
be vaı Burada tabi bu l,urgu başka açıdan da değer taşıyoı Mütevazi
yokul insanlann mücadelesine gilişmeleri meselesi 2002 1ılındaki o
lurgusundaki işkence meselesinin iistün değerde standartlarla mağduı
taraflndan 8etirilmesi meselesinde de bu taftışma vardt asltnda bakar
sanız. Yani şöyle buradaki mesele haklarınızı aıaym yani hak arama öz-
gürlüğii l,urgusu değildiı Hak arama özgür]üğü daha liberaldir Bura-
daki konu adalete erişim değildiı Çünkü hak arama özgülüğü eşittir