Page 172 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

yoğun enteraktif ekonomik ve kültüral ilişkiler, "Kürt sorünu"nun Birinci oünya savaşı son
rasl 0rtadoğır paradigmaslndan çok farkl , yeni bir paradigma içinde ele allnabileceğine işaret
ediyor.
Çoketnili, çokıJluslu ve en önemlisl 8irinci Dünya savaşl sonrasü ortaya çlkan yapllarda var
olan sorunların na§ll bir çözümle ortaya ç ktlğ na ilişkin elimizde bazl öİnekler mevcut. Bun
lan 9öyle slnlrlayabiliriz: sovyetler Birliği örneği, Bwada, en büyük parcanün yani Rusya Fe
derasyonu'nun Birlik'ten ayrılnasıyla sof/etler Birliği dağülm§tlr. sovyet Imperia'sının .liğer
slav parcaları, Ukrayna ve Belarus, kendiliğinden bağünsüz devletler ha]ine gelmişledir. Ba-
ğümsüzlük talebi olmayan Türki cunhuriyellel de kendilerinibirden bağümsüz devletlel olarak
şl a rd ü r-
bulma k zo runda kal n ü
Medeni boşanma, Buna ölnek Çekler ile slovaklarln, karşlllkll mutabakat ile banşçll aynlma-
larldlr; ama h€İ ikisiAvrupa Bifliği çatısl içinde ve çerç€vesi içinde birleşmiş sayıllyorlar, Bu,
nu bilmek, \\medeni boşanma"yl mümkün kl]mlştlr.
Yugoslavya. Kan'| ue son derece sanclll biçimde, savaş yoluyla parçalanmlş ve slİbistan, Ka-
radağ, Makedonya, Hlrvatistan, 8osna Hersek gibi bağlmslz devletler İretmiştir. Kosova da
yine uluslararasl çapta bir sava§ ile yeni ama sorunlu bir statüye yonelmiştir.

A8 bünyesi içinde sorunlu tek ör.ek aelçika'dlr, 0nun dağılacağl da henüı kesin değil.

Birleşik Krallıkdaiskoçya ve Gallere Tony Blair hükümeli taİaflndan sağlanan "yerınden yö
netim" ilkesiyle faİkll bir yapllanmaya gjtmiştir,

/rat savaş yoluyla Kürtler için anlam taşlyan bir "federal" yapı elde etmiştiİ; ancak ülke, he,
nü2 mevcut toprak bütünlüğü içinde mi kalacak, yoksa parçalanacak ml sorusunun cevabl al1-
namayan biİ kanll coğrafya gÖrÜntüsÜndedir.
Türkiye, bu örnekl6rin hiçbirine benıemiyor. Hiçbiri, Türkiye'nin tarihi süreci içinde geçerli
olmadı. Türkiye'nin siyasi kültİrü, hiçbirinin olabilmesjne imkan vermiyor.
Türkiye Kürtleri açlslndan, deği§im ve dönüşüm; Türkiye'nin "demokratik evrimi" araclllğly
la; A8 sürecinin harekete geçird;ği dinamiklerin v€receği sonuçlaı ile gerçekl€şiyor.
Dolayıslyl4 Türkiye'de Kürt sorunlnun çözümü, çok büyük ölçüde, Avrlpa Birliğ; sürecinin
aklbetine Ve Türkiy€'nin demokratiıleşmesine bağll.
Bu baklmdan, Türkiye Kürtleri için AB sürecinin devaml; Türkjye ile Kuzey Irak'taki Kürt yö-
net;minin yakln ilişkileri hayati önem taşyor. 8u §erçevede, Kuzey lrak v€ g€n€l olarak,
lrak'taki Kürt yönetiminin ayakta tutırlmasl da şart ve Türkiye Kürtleli açl5lndan \'çlkar ön
€eljği"ni ifade ediyor.
Bu bağıam içinde, PKK'nln 5ilahll mücadelesi de, kendi5i de "anakronik" bir durumu yansltı
yor. Türkiye'den kopartllacak bil coğrara parçasl üzerinde "Bağlmsl2 Kürdistan" kurma
projesi bı22at bu amaçla eline silah alml§ olan Kürt hareketinin liderj tarafından kaldlrılmlş
ve silahlü mücadele, b;r "mücadele yöntemi" olarak ve "nihai" olarak t€rkedilmişken, 21.
yİzyllln §u zaman diliminde, lrak'la Türkiye'nin NAT0 müttefiki A8D'nin desteğiyle bir Kürt

170