Page 176 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

Roban obon: Aşağl yukarl on iki_on beş bin filan,

sotı]: Türkiye'de Kİİtler azınllk olarak 9örinmediği için azlnllk haklarln.lan mıJaf tutulmak
tadlr, ancak !lusun a§li unsurlan olarak kabul€djlmedikleri jçin yine problem yaşanmaktadlİ.
Kürtlerin azlnllk ya da asli uns!r ikilemine açlkılk getirebiljr misjniz?

Baskln oran:8! asljve kurıJcu unsur iddiasl müüiş bir Kemali5t iddiadlr, Bu Kün Kemaliumi-
dir/ bıJnu ylllardır söyleye söyleye d;lımi2de tüy bitti. Ama
şıJ anda Küftlerin d€ bunu telaffuz et-
meye başladıİlarlnl göİfiek büyük mutluluk, çünkü bu mantlkla ne m€mleket yön€tiliİ, ne Kürt-
ler 6ı9ürlüğüne kavuşur. Bu man!İ şudur, '.Asli ve kulucu unsul bugün, resm; ideolojiye göre

Tülklerdir, ben İica edıyorum Kürtleri de Virgülle aylrarak bı]nun yanlna ya:lnlz.'' Peİi, ''a5li ve
kurucu unsı]r" kavram.nl oİtadan kaldl7'ak da, bu memletette yaşayan yetmiş iç milyon kişiyi
asli ve kurucıJ lnsur olarak düşünür 9ibıyapsak olmuyor mu? 8iz bu aşamaya gelemeyecek mi_
yiz hiç? işte biz onun için Ekim 2oo41€ yay]nlanan Azlnllk Raporu.nda dedik ki, ,,,Türk, keli,
mesi,'TÜrk milleti,''Türk vatanl,''Türk halk,'herkesi ifade etmiyor, en azlndan kendine'Kürt'
diyenleri Ve gayrimürlimleri dllllyor, onun için kucaklayicl o|mak ü2ere, qelin bi2 buna'TÜrk,
d€m€yelim, çünkü 'Türk' bir etnik grubun adldlr, 'Türkiyeli'dayelim'' dedik. işte hiç kimsenin
kurucu unsur olmadığı bir ülke, Türkiyelilerden oluşan bil ülk€dir, biz bunu söyledik,
soİü: Açlklamalannlzdan ''Türkiye soİunlanni ıiustafa Kemal çiz9isiyle a§abilir'' jzl€nimi
edindim. 8ence Türİiye'nin en a2 ihtiyacl olan iki ş€y Mustafa Kemal sevgisi Ve düşmanllğl_
dır/ çünkü ikısi de seksen dört ylldlr yeterince var. Türkiye'nin akll yolunu aramaya ;htiya.ı

var. Bu da normalleşmekten ve insanin kendi beynine yönelmesanden geçeİ diye düşainüyonrm.
Michael Gunt r: sorunuza teşekkür edelim. Ki]4lerin, kendileli jçin
oldukça olumsuz olan
Atatürk;lkelerini t,enimsemeleri ger€ktjğini söylemedim. Benim s.iıyledjğin, Atatİrk'ün
]920'lerde ve l930'larda tamamen falkll bir d!rumla ü]ğraştığl v€ bugün/ 2ı. yüzyllda, Ata
türk'ün cesaretine Ve uekaslna lahip bir liderin Türkiye'nin artlk Kürtlere eskiden olduğu gibi
yaklaşma§lnln gerekmedıği, aİsine Kürtlerin 5iya5i, kültür€l ve toplumsal haklannl kuIlanma_
lann] sağlayacak modern politika]ann benimsenebileceği kadaİ ileri ve modern bir ülke haline
qeldjğini pekale idıak edebileceğini anlamamiz 9erektiğiydi. Dolaylslyla, kürtler Atatürk ılı.
ierini kendilerininmiş 9ibi benimsemelidil. aöyle yapnalan, Türkiye'deki Kürtleİin Türkiye'ye

sadlk olduklaİlnl ve Türkiye'nin kuruc!§una sadakatsiz olmadlklannl gasterecektir, BıJna ben-
zer bir duİum benim ülİem olan Amelika aineşik oevletleri'nde otaya
çlktl. son on yll arda
ABD'd€ sağcl kanat Amerikan bayrağlnü kendi sembol]eri olarak sahiplendı, Daha ilerici olan
solcu un§urlar ise bayİağJ sağcl]ar kadar sahiplenmedi. Bence bu bjr taktik hataslydl
çünka
sonuçta bayrak herkesin bayrağldlr. 8enc€ Atatürk de Tülkiy€'de herkesin Atatürküdür. Ata_
türk'ü modern bir biçimde, Kürt]erin de benimseyebileceği bir biçimde yorumlayallm. Benim
5öyl€mek istediğim blydu.

sorui Kuz€y lrak'taki bir Kürdistan']n Türkiye Kürtleri için ne gibi bir getilisj olabillr?
cengjı
Çandar: Evet, sanlyorum bunu söyledim ben. B! soruyu soranln bıJİadan böıgeden o]du_
ğuna eminim. ]rak,ta biİ Kürt devleti oluşumunun hangi format i§inde oluİsa olsun, ister fede_
İal lİak yaplsı içinde, ister bağımslz/ Tülkiyeli bir Kürt için ne anlama geleceğini herk€§ten iyi