Page 169 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

A5ll önemli neden, Türkjye ile iran, bir başka deyimle osmanll-safevi (daha sonra başta Ka-
çar, çeşitli hanedanlaİ) aynllğl ile iran Kürtlerıyle g€ri kalan Kürtler yü.ylllar boyu hiç birlikte
olmamlşlar, hep ayr bulunmuş, ayn 5iyasal ve toplumsal örqütlenmeler içinde yer almışlardlr.
Kİ4ler arasü asll bölünm€ ve ortadoğüı'daki dlğer ulusal toplulı]klarla kar§llaştlrlldlğlnda
mağduriyete uğratlldlklarl görüntüsünü V€recek olan "d€vletsi2lik hali," eş anlamll bir ş€kilde
"üç ayrl d.vlet" slnlr|an içinde kimlikleri ve haklai ya toptan reddedilmiş veya klsltıanmlş
biçimde yaşamaya zorlanmalarlndan, yani parçalanmalaandan kaynaklan yor.

Yani, "Kürt parçalanmasl" Ve Kürtlerin kendi ulusal devletlErinden yoksun kalmalan, "0s-
manll Knrtleri"ne ait bir olqudur.

Bu durıJmda, şunu söylemek mümkündür: Kürt sorunu, bu Kürt topl!luklanndan en azlndan
biri bir "ulus-devlet" şeklinde örgütlenmeden, yani Kürtler, kendi "ulus-devlet"lerine kavuş,
madlk]an sürece devam edecektir. oolaylslyla, Kürt soİunu, bölge çaplnda, Kürtlerin yaşadığl
ülk€ler çaplnda ve ülkelerin uluslararasl politikada sahip olduğu konumdan 6tüİü dİnya ça
p]nda bir "sancü" olmaya da devam edecektir. Bir başka deyimle, "Bağlmsl2 Kürdi5tan" sö2
konırs! oluncaya dek, bir Kürt ulus-devl€ti olana dek, Kürt sorunu çözümsüz ve mahalli-bölge-
se|-uluslararasl sancı olarak kalacaktlr.
Bir ikinci 9e§enek daha var Ve b! ikinci seçen€k, 20. yüzyll sonu Ve içinde bulunduğumuz 2].

yüzyll ylllan ;tibaıyla geçerli hale de 9elmiştir, 0, şudur: Kürt sorü]nı], 0rtadoğu'daki büyük
ulusal topluluklardan biri olan (toplam saylnın 25 milyon olduğu tahmin ediliyor) Kürtler,
ulus devletlerini kurduklan velveya m€vcut devletlerden birini "kendi devletleri" kabul ettik-
leri takdirde yine çözülmüş saylllr.
Bu nokta özelljkle önemli; Kürtl€rin, vatandaşl olarak yaşadlklan devletlerden biİini, "Ayn
bir devlet kurmamlza ger€k blrakmayacak şekilde, bu devlet içinde kendimı2i buluyoruz. Hak-
lanm12l kullanabiliyoruz. Kimliğimire sahibiz. 8u devlet, bi2i de temsjl eden bir devlettir; ayn
bir devlet kurma çabaslna 9irmemjzi gerektirecek bir şey yoktur" duygı]suyla kabullenmeleri
demektir, Yani, Irak, Türkiye ve surjye'den birini veya ikisini, ya da tümünü.
Tabji ki, bu Kürtleİin "rikir değiştirm€sj" anlamlndan ziyade, 5öz konusu bu üç ülkedeki dev,
letlerin "diinüşüme uğramasl" anlamlna geliyor. Kürtlelin, ayn bir "ulus,devlet" kurma ihti-
yacl duymadan/ vatandaşl olduklan bir devleti, kendilerini de temsil eden, kendilerini içinde
bulduklall, Kün kimlikleri jle vatandaşllk bağlndan mutlu olabilecekleri bir d€vletten söz edi
yoruz. Bu, haliyle, Türkiye, Irak veya stıriye'nin kuruluş ve oluşma di'neml€İ;ndeki karakte-
.istiklerinden tarkll bir 90runtüye kavuşmalan, dönuşurne uğramalannl qerektlril, Özellikle,
dünyadaki toplam Kürt nüfus!n!n yaaslndan çoğunu ya da en az yanslnl banndlİmasl bakl-
mlndan Türkjye'nin.
2o. yüzyll sonu, 2l, yüzyll, iki temel qelişme sayesinde, bu imkanl, yani Kürtlerin Tiirkiye'de
v. Irak/ta, \'bölünme"ye yol açmayacak, "aynlma" yolu ile ayn ulus-devlet kurmalanna g€-
rek bırakbrmayacak baş döndürücü değlşiklikleri, bir başka deyjmle bir "yeni paİadigma"yl
beraberinde getiİdi.
Özellikle, 1999 yıll, bu anlamda bir dönüm noktasl sayllmal!dlr. zila Türkiye, J999 yılı so-
nunda, Aralık ayındaki Helsinki zirvesi'nde AB aday ijyesi ilan edilmiş, böylece Tirkiye'nin