Page 164 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

biri olarak tanlnmak istiyorlar. Bunun, Kürtlerin de Türk aslllllar qibi Türk]ye cumhuriye
ti'nin eşit paydaşlarl olduğır çlkarsamaslna gideceği düşünülebilir, zira azınllk statüsü tüm
demokratik haklan garantılese de Türkiye Cumhuriyeti'nin ortak külrucusu ve ortak sahibi ol_
manln getjreceği tam eşitlikten daha azlna tekabül edecektir.
ABo, İı{ PERSPEKTiFLERi

Türkiye Kürt nüfusu için yeterli refoİmlar hayata geçirememesine İağmen ABD-Türk]ye dost-
luğU devam etmektedir, Hatta b! dostluk Türkiye'nin sovyet taleplerine ka4l direnebilnresi
için Truman Doktrini Ve l\rarshall Planl çeİçevesinde Amerikan yard mlnln geldiği ]940'l yll
lann sonlar na dayanmaktad]r. Türkiye, ABD'nin kahlaman ve değerli bir müttefiki olduğunu
özellikle Kore savaŞ'nda (l950-53) ispatlamrşt r. Böylece, ik] ülkenin ortak jeopolitik men-
faat]eri her iki laraf iç]n de değerli olan bir stlatej]k ittifaka zemin haz rlafilş Ve ]95z'de Ku-
zey Atlantik Antlaşmasl Teşkilatl'na (NAT0) gilerek b! durumu resm]leştiren Türkiye, sovyet
yayllmacülüğlna karş ittifakln qüneydoğu kanadünr güVenceye almüştlr. Amerika Birleşik Dev
letleri aynca, jeostratejik açldan büyük önem taşlyan 0rtadoğu'daki diğer devletler için örnek
teşkil eden Türkiye'ye, laik demokratik bir lvlüs]üman devlet olarak da itibar göstermeye baş
laml§tlr.
ABD, turt('ye'.in, esli Yı]go5,dvya ve soolal'ye isıi"ar gel'rmeye yaro,mcl ola,, llal,, irdn.
Afganistan Ve Suriye gib] "baş na buyruk" ülkelerden kaynaklanan terör]2m Ve siyasi tehd]tler
le mücadele eden stlatejik bir müttefik olarak sahip oIduğu önemi Soğuk sava§ dönemi kapan,
dlktan sonla da dile qetirmeyi sürdüldü. Türkiye'n]n ekonomik ve askeri açldan kendi kend]ne
yeterliliğini adlrmaya yönelik işb]rliği faaliyetler] çe(evesinde AB0 Türkiye'ye kredi ve yar-
dlm olarak ekonomialanlnda 12,5 ffilyar dolar, askeri alanda ise 14 m]lyar dolardan fazla pa
ra verdi. A8o-Türk]ye i]işkileri siratejik enerji işbir]iği/ t]caret Ve yat nm, qüvenlik bağlar,
bölgesel ]stikraİ Ve insan haklarnda ileleme gbi alanlara odaklanmış olarak devam ed]yor.
Ameİika Birleşik Devletleli Ve Türkiye arasünda birkaç yüldan beri b]r l\,4ü§terek Ekonomik Ko
misyon ve bir Ticaret Ve Yailllm Çerçeve Anlaşmasr var. ABD-Türkiye ticaret denges] hemen
hemeneşit.Herülkediğerineyaklaşlk]milyardolarllkihracatyapüyor.AmerikaBirleşikDeV
letleri Tülkiye'nin üçüncü büyük ihracat pazarl. 2o02 ylllnda iki ülke b]r Ekonom]k 0rtakl k
Kom]syonu kurmak suretiyle aralanndak] ekonomik iişkileri ar!rma niyetlerini oriaya koydu
lar. ABD Ticaret Bakanllğl, Türk]ye'yi ABD ihracai ve yatlrlmlan açlslndan "Gelişmekte 0lan
Biyik Paıa/' ilan etti- Türkiye ekonomisinde 20o1/de meydana gelen ani çöküşte ABD öze
likle Uluslarar;s Para Fonı] (I1,4F) kana]lyla Tülkiye'ye ekonomik Ve siyasi destek sağamay
5ürdürdu. Bu yardlm Türkiye ekonomisinin toparlanmas nda çok yarar1l o du.

Türkiye'deki Kürt sorunu elbette bazen 9üçlük yalatlyor. Örneğin, ABD Dlşişleri Bakanllğr'nln
dünyadaki bütün ülkeler için her yll yaylnladlğl ]nsan haklar raporunda Türkiye daima ]ine-
nin ilk s ralar nda yer almakta. Bunun düşlnda Ameİ]ka Birleşik DeVletleri zaman zaman Tür
kiye'dPli Kurtüerin ou.LnJyla '|9i'i o,dral belini hu5ul ara değiniyor. 0,r"ğin, AğJdOs
}999'da Demokrasi, insan Haklan Ve Çallşmadan Sorum u ABD Dlşişleri Bakan Yardlmcl§ü
Harold Hongju Koh Türkiye'yi z]yaret ed]p çok çeşit]i kesimlerden kişi erle görüşmeler yapt.
Koh, Türkiye'nin kendi5]ni PKK'ya karş savunma hakkln teslim etmekle billikte, Kürt sor!