Page 162 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

durumuna düşmemek içın nasll davranacaklarlnl kestirmeleri bu tanlmlaİ|a hayli zor. son
olarak, izmiİ Barosu işlenceyi Önleme Grubu'ndan Avukat Naian Erk€m şöyle diyor: '^Avu.
kattan yararlanma İonusunda TMY taslağlyla getirilen düzenlemel€r davallnln bütün haklan_
nl elinden alıyor... Taslak işkenc€ye ve kötü muameleye kaplyl açarken avukatlann bunlalln
Varlığlnl lGnltlamala.nl da €n9€lleme amacl g'düyor.,,r5
AılnIlk Hıılrrl

Türkiy€'de azlnllklann tanlml ve ıorunmasl konusundaki temel yasal problem/ 8atl'nln yeni
Türkiye cumhuriyeti'ni ilk tanldlğl Lozan Antlaşmasl'nda (l923) ''azlnllk'' teriminin tanlmla_
nış şeklinden kaynaklan.yor. Bu antlaşma uyaınca, Türkiye'de sadece Rum, Eİmeni v€ Yahu-
di gibi gayrimüslimlere azlnllk statüsü Veri]mişti. ı,4odern rürkiye cumhuriyeti'nin Küİt etnik
miraslna sahip Vatandaşlannln da bır azlnllk oiuşturduİlannl inatla redd€trnesi, Mü5lümanlar
araİnda islarİ dinin]n milliyetten önce geldıği ve herhangi bir azlnllk statüsünün ancak gay-
rimüslimleİe resmen tanlnabileceği yoiundaki€ski osmanll jlkesinin lşlğında anla§lllr hale gel,
m€ktedir.

Bu yorum, 19. yüzyılda ve 20, yüzy]lln başlarlnda osmanll İmparatorluğu'nun
çeşjtli mjll]yet-
çilik aklmlan ka§lslnda yava§ yavaş parçalanmaslnln oluşturduğu bir arka Dlan ile birlikte
düşünüldüğünde daha iyi anlaşlIabilir. Nitekim, modern Türkiye cumhuriyetj 8irinci Dünya
savaşl sonraslnda ingili2lerin cesaretlendirmesjyle 8üyük Yunanistan uegaıo iaea'sını ger
çekleştime p€şindeki Yırnanllıara kar§ı Veril€n uzun Ve müthiş bir mücadelenin ve yjne Mütte,
fiklerin zımni desteğiyle BüyÜk Eİmenistan emelini 9erçeİJeştirme sevdaslndaki Ermenilere
karşl verilen, diğeri kadar büyük çaplı olmasa bile yine de ciddi boyıJttaki biİ mİcadel€njn ar_
dlndan kurulmuşıu, son olarak ise, 1925'(eti
Şeyh Saiı isyanl,ndd Künler halifeliği yeniden
ihdas edip Gün€ydoğu Anadolu.da bir Kğİt devleti kurarak yeni laik cumhuriyeti ylkmaya kal-
klşan unsurlar olarak 9örülmü§tü.15

Türkiye'de bugün bile azınllklar hakklnda bu bakış hakimdir. Ömeğin. Temmlz ı996'da mo
oern 'ürliy€'nin ilk islamcl başbakaal o|aa Necm€llin Erbal,ar ..Karderit
şdyle demlşll: bağ
lanmız Vardir. Müslüman kardeşler arasrnda etnik aynmdan daha saçma birş€y yoktur.'r7
Yğrür|ükteki (1982) Tüİk A^ayasas(nn 14, 26,27 ve 28. maddeleri Türk makamlanna, etnik
kimliğin
şiddet içelmeyen bir biçimde ifade edildlği €ylernleri, sadec€ anayasadaki '\Türk'' ta_
nlmlna ayklİ Ve devletjn bü]tünlüğü açlrndan tehlikeıi oıduklaİ geİekçesiyle 5uç sayma yetİisi
Vermektedir. örneğin, 2005 ylllnda Prof_ 8a5kln oran ve Prof, ibra;im Ezde; K;boğlu AB
Uyum Yasaıan'yla i19ili ve hazlrlanmasl bizzat 8aşbakanllk makaml taraflndan istenen biİ ra,
porda "Türk'' slfatln]n Türkiye'd€ki etnik gruplardan yaln], birine ait olduğlnu ve Türkiye'de

"Küİtler" gibi başka etnik 9ruplann da var oldı]ğ!nu ifade ettikleri için yarglya verilmişlerdir,

25 İolga(orkul "Ant_İ.rrcrsch.@. May EncouraqeTonuİ,,, a A r.tr c..bt 26 Nign2006ğl hliyaylndann!kı.n,l,
,b au*i ıüo.3rr, ıi.r6 2006 6rprn w.i.io.ı!* t lnd.t hhl.A.lri{.

Tğ*iy. cumh9riy.if*.k] ilk buyüt xğn 6yan, (ini bkı. Rdb.n ohof, fh. E@E N. of Kuldish Nali*ı]fu and rh.
sh.ikh sald k.ırllion, $ao-]925 (Aun]n,Txi t]niva6ilyofT.l.s Pd$, r9a9).
"R.rah Panirilid.riy]. Röroftj,,i Anİiai 2oro GMİ, ]r oGk ı99a ıanhlishrTv Türlç. yay,.lnda. Mkl6, F@üğ1
Br*üı |4loffilb\ s.fu:a w5i a,@. 3 şLrı ıac4 !. 4 ı