Page 316 - 2018-2021 Çalışma Raporu

suretiyle başvurucuyu Parlamento’da temsilci olarak görmek isteyen seçmen iradesini
yok saymıştır. Bu halkın temsilcilerinin seçimindeki doğruluk ve güven ilkesine aykı-
rılık oluşturur. Sonuç olarak, serbest seçim hakkının ihlal edildiğine ilişkin söz konusu
karar verilmiştir.
Ayrıca Bakanlık açıklamasından anlaşıldığı üzere, görevden uzaklaştırılan seçilmiş be-
lediye başkanları için gerekçe olarak gösterilen soruşturma dosyası içeriklerinin hukuk
dışı ve keyfi olduğu, bu dosyaların pek çoğunun seçimden önceki tarihlere ilişkin oldu-
ğu, seçilmiş belediye başkanlarının görev sırasında çekilmiş bazı video ve görüntüleri-
nin hükümete yakın basın-yayın kuruluşları tarafından manipüle edildiği, kısıtlamada
AİHM’ in serbest seçim hakkının kullanımına ilişkin ortaya konulan kriterlerine uyul-
madığı, kararın gayri hukuki öğeler taşıdığı hususları birlikte değerlendirildiğinde söz
konusu kararın geri alınması gerekliliği hukuken zorunludur.

Bu raporda toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı, düşünce ve ifade özgürlüğü ile paralel
değerlendirilmiştir. Nitekim Anayasa Mahkemesine göre, Anayasanın 25. ve 26. mad-
delerinde düzenlenen ifade özgürlüğünün özel bir biçimi olan Anayasa m. 34’ te düzen-
lenen toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı, bireylerin ortak fikirlerini birlikte
savunmak ve başkalarına duyurmak için bir araya gelebilme imkanını korumayı amaç-
lar. Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı çoğulcu demokrasilerin gelişmesinde
elzem olan farklı düşüncelerin ortaya çıkması, korunması ve yayılmasını güvence altına
almaktadır. Bu kapsamda, kendine özgü özerk işlevine ve uygulama alanına rağmen,
toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı ifade özgürlüğü kapsamında değerlendi-
rilmelidir ve dolayısıyla ifade özgürlüğünün siyasi ve kamu yararını ilgilendiren konu-
larda sınırlandırılmasının daha dar kapsamda olması, toplantı ve gösteri yürüyüşü dü-
zenleme hakkının uygulamasında da gözetilmelidir. Aynı zamanda çoğulculuk, hoşgörü
ve başkalarının düşünce ve inançlarına saygı duymak demokratik toplumun vazgeçil-
mez özelliklerinden biri olduğu gibi, muhalif fikirlerin, çoğunluğun fikirleri nazarında
kışkırtıcı veya rahatsız edici olması durumunda dahi korunarak güvence altına alınması
çoğulculuğun, açık fikirliliğin, hoşgörünün ve demokratik bir toplumun gerekliliğidir
(AYM, 2013/2394 Osman Erbil başvurusu). Bu ilkelerde bakıldığında Diyarbakır’da
gösteri ve yürüyüş hakkı ile bağlantılı olarak ifade özgürlüğünün kolektif bir şekilde
kullanılması, özellikle muhalif kesimler açısından imkansız hale gelmiştir. Gösteri ve
yürüyüşlere katılanlar, şiddete uğramanın yanı sıra, soruşturma ve kovuşturmaya uğra-
maları, tutuklanmaları ve cezalandırılmaları riski ile karşı karşıyadır.
Özellikle son yıllarda toplantı gösteri ve yürüyüşü hakkı kapsamında yapılan etkinlik-
lerde yurttaşların yasadışı slogan atmayanların dahi eylemcilerden bir kısmının atmış
olduğu sloganlar nedeniyle Terörle Mücadele Kanunu 7/2 maddesi gereğince örgüt pro-
pagandası suçunu işledikleri, bir kısım yasadışı örgütün çeşitli internet siteleri veya
basın yayın yoluyla toplumun geneline eylem çağrısında bulunduğu iddiasıyla birden
fazla toplantı gösteri yürüyüşüne katılan yurttaşların birden fazla örgüt propagandası
yaptığı, bunun da örgüt faaliyetlerindeki süreklilik ve yoğunluğu itibariyle, silahlı yasa-
dışı örgüt üyeliği suçunu oluşturacağına ilişkin yargıtay kararları verilmiştir.

Yurttaşların kendi kişisel iradesi veya üyesi/sempatizanı olduğu yasal kurumlar tara-
315