Page 358 - 2014-2016 Çalışma Raporu

meydana geldiği yapılara itfaiye araçlarının müdahalesi güvenlik gerekçesiyle kolluk
güçleri tarafindan engellenmektedir. Bu hususta belediye itfaiye görevlilerinin tutanak-
ları tarafımızca tespit edilmiştir.
Çatışmalı sürecin devam ettiği günlerde Şeyh Mutahhar Camisine ait Dört Ayaklı Mina-
reye adını veren taş sütunların (ayak) isabet alınarak ağır hasar görmüştür. Minareye
yoğun ağır silah ateşine bağlı doku kayıpları olduğu kurumumuz tarafından tespit edil-
mıştır.
Çatışmalı Ortamın hüküm sürdüğü Suriçi bölgesinde sokağa çıkma yasakları hala de-
vam etmekedir. Bu ortamda Paşa Hamamı'nda yangın başlatıcı silahların kullanılması-
na bağlı yangın çıkmıştır. Sokağa çıkma yasağı uygulaması devam ediyor olması nede-
niyle hasar tarafımızca tespit edilmemiştir. Ancak Paşa Hamamı'nda çıkan yanglna
ilişkin fotoğraflar ve videolar basından elde edilmiştir.
Yasağın devam ettiği aynı bölgede Fatih Paşa mahallesinde yer alan ve daha önceki
çatışma ortamından da hasar görmüş Kurşunlu Cami'nin de yanmakta olduğunu bilgisi
basına yansıyan fotoğraflardan ve videolardan elde edilmiştir.

Çatışmalı ortam nedeniyle Ermeni Kilisesi, Surp Gıragos Kilise dış cephesinin kurşun-
ladığı, ince işlemelerin tahrip edildiği tespit edilmiştir.
Tarih içinde ev sahipliği yaptığı veya koruduğu sayıslz medeniyetin tüm sanatsal, poli-
tik ve kültürel birikimlerinin izlerini taşlyan, günümüze neredeyse bütünsel bir şekilde
erişmiş muhteşem bir kale alanı da dahil olmak üzere Diyarbakır Tahkimatı'nı betimle-
yen Diyarbakır Surları ve çağlar boyunca medeniyetler yaratan nehirlerinden biri olan
Dicle Nehri ve nehrin oluşturduğu bereketli vadi, Hevsel Bahçeleri kültürel Peyjaz
alanını oluşturmaktadır.
Suriçi bölgesinin korunabilmesi, antik kent dokusunun korunması için Diyarbakır Kül-
türel ve Tbaiat Varlılarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 29. 09. 1988 tarih ve 38
sayılı karar ile Suriçi bölgesi Diyarbakır Kentsel Sit Alanı olarak ilan edilmiştir. Aynca
aynı karar ile Diyarbakır Kentsel Sit Alanı dışında kalan sur dibinden itibaren, 50 metre
genişliğinde bir şerit, 2863 sayılı Kültür ve tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsa-
mında Surların Koruma Alanı' olarak tespit edilmiştir.
4 Temmuz 2015 tarihinde Diyarbakır Ka]esi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı
t NESCO tarafından Dünya Mirası olarak tescil edilmiştir. Bu tarihten itibaren Türki-
ye'nin de tarafolduğu uluslararası yasalar tarafindan da Suriçi tampon bölgesi, Surlar ve
Hevsel Bahçelerini de içeren Dicle Vadisi koruma altına alınmıştır.

Ancak 06. 09. 201 5 tarihinden buyana belirli aralıklar ile verilen sokağa çıkma yasakları
kararları ile başlayan çatışmalı ortamından kaynaklı Dünya Mirası olan Surlara hunhar-
ca saldırı gerçekleşmektedir. Hukuk örgütleri olarak yukarıda da belirniğimiz ijzere
sokağa çıkma yasakları nedeniyle tahribata uğrayan alanlara gidip tespit yapamamakta-
yız.Ye türibat alanları bilgisine sınırlı sayıda ulaşmış bulunmaktayız. Mahalle sakinle-
ri tarafından tatafımıza ulaştırılan video ve görüntüler neticesinde durumun vahametin-
den kaygı duymaktayız. Sadece bizlerin değil gelecek nesillerin de görmeye, dokunma-
ya hakkı olduğu Diyarbakır Surları ve suriçi yapılarını korumak insanlığın en temel
sorumluluklarındandır. Bu sorumluluk ile yapıları korumaya çalışan halk ve dostları da
katledilmektedir. İnsanlık tarihinin en zalim ve utanç durumlanndan biri olan bu saldın-
lara karşı sessiz kalmayın.
Dünya Kültür Mirası listesine alınarak koruma atına alınan Diyarbakır Surlarına ve sur
l70