Page 230 - 2014-2016 Çalışma Raporu

TEBLİĞ TARİHi | 02.12.20|5
ACIKLAMALAR : Diyarbakır Valiliğinin 02.12.20|5 tarihli basın duyurusuyla
5442 sayılı İl İdaresi Kanunun ll/C maddesi uyarınca ortaya çıkan şiddet eylemleri
nedeniyle bozu]an asayiş ve güven orlamının tekrar tesis edilmesi amacıyla Diyarbakır
ili Sur ilçesinin çeşitli mahallerinde sokağa çıkma yasağı ilan edilmiş ve 02.12.2015
tarihli kararla da defaten ve devamla süre gelmiş davanın açıldığı güne kadar sokağa
çıkma yasağı 1-2 gün ara verilmesine rağmen uzatılmıştır. Davalı idarenin sokağa çık-
ma yasağü ve bu yasağın uzatılmasına ilişkin işlem Anayasal hükümlere,yasaya ve hu-
kuka açıkça aykırı olduğundan işlemin iptali gerekmektedir. Şöyle ki;

Anayasanın 2.Maddesinde Türkiye Cumhuriyeti Devletinin bir hukuk devleti olduğu,
13.maddesinde ise temel hak ve özgürlüklerin nasıl ve ne şekilde sınırlanacağı,l5 mad-
desinde Temel hak ve hürriyetlerinin kullanılmasrnın durdurulması,Anayasanın 17
maddesi Kişinin dokunulmazlığı,maddi ve manevi varlrğı,Anayasanın 19 maddesi
Kişi hürriyeti ve güvenliği,Anayasanın 23 maddesi Yerleşme ve Seyahat Özgürlü-
ğü,Anayasanın l20 maddesinde olağanüstü Hal İlanı Koşulları,2935 sayılı Olağanüs-
tü Hal Kanunu 1l maddesinin Şiddet Hareketlerinde Alınacak Tedbirler ve 1420
sayılı Sıkıyönetim Kanunu 3/1 maddesinde Sokağa çıkma yasağı ile ilgili düzenleme-
lerle ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir.

Anayasanın 13.maddesinde " Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızınyal-
nızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı o[arak ve ancak kanunla
sınırlanabilir. Bu sınırlama]ar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düze-
ninin ve lAik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz." hükmüne
yer verilmiştir.
Anayasanın 15 maddesinde " Savaş,seferberlik,sıkıyönetim veya olağanüstü halller-
de,milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla,durumun
gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen dur-
durulabilir veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabi-
lir." hükmüne yer verilmiştir. Koşulların oluşmaması nedeniyle Anayasanın açık amir
hükmüne rağmen sokağa çıkma yasaklarının uygulanması Anayasal bir suçtur. Bu mad-
de kapsamında Olaganüstü hai veya Sıkıyönetim ilan etmeksizin sokağa çıkma yasağı
ilan edilemez.
Anayasanın i7 maddesi "Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı" ve Anaya-
sanın 19 maddesi "Kişi hi.irriyeti ve güvenliği" bağlamında sokağa ÇIKMA YASAK-
LARIM UYGULANMASI HALİNDE Anayasal teminat altına alınan hakların ihlalini
doğurur.
Anayasanın 23.maddesinde ise bireylerin seyahat özgürlüğü güvenceye bağlanmıştır.
Öte yandan Avrupa insan Hakları Mahkemesi de bir çok kararında özgürlüklerin genel
nitelikli sınırlamasının demokratik b,ir toplumun gereklerine ve sözleşme hükümlerine
aykırı olduğu beliıtilmiştir.
2) Öte yandan 5442 İl İdaresi Kanunun 11/c maddesi idareye asayiş ve güvenliğin ko-
nınmasl için önlem alma yetkisi vermekle birlikte bireylerin özgürlüklerini tümüyle
ortadan kaldıracak sokağa çıkma yasağı gibi genel nitelikli bir sınırlama yetkisi verme-
miştir. Bu durumda Diyarbakır Sur İlçesi ve Mahalleierinde 69 günden beridir uygula-
340