Page 82 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler
P. 82
sürdüğü İritik demokrasiye geçi§ d6n€mi boyunca, radikal milliyetçi l€nadln l\ıllmll'' milliyet_
çileri içine 9iİmeye zorladlğlyoğun İekabet ylzİnden, PNV'nin milljyetçiler n€zdındeki inan
dlnclllğ nl yitirme ve bunun sonucu olarak da Ba5k milliyetç;liği davaslnln önde gelen temsi!
cısi olaİak sahip olduğu ayncalikli konumu kaybetme korkusuyla merkezle işbirliği yapmakta
9üçliik çekmesiydi.
[ılerkeıi hükümetin d€mokrasiye geçiş döneminde uyguladlğl uzlaşma yöntemlerinden biri,
l977'nin Ekim aylnda, yani ilk serb€st seçimlerden sadece dört ay sonra genel af çlkarmak ol
muştu, Muhafazakar Başbakan Adolfo strarez bu afil çlkarmakla şiddet baskl diyalektjğini kö
künden halletmeye çallşmaktaydl;2ira onun için bu af'.geçmişin silindiğini'' ima etmekte ve
böylece içtenlikli bir "kaĞl]lkll bağlşlama jesti" anlamlna 9elmekteydi.ır 8u af boş bir vaat
olarak kalmadl. Aralık ayl geldiğinde Bask mahkÜmlarln sonuncusu da hapisten sallverilmişti.
Fakat sueİez'in kuman tutmadl. Çunka ETA silahll mücadeleden vazg€çm€ye yanaşmadl.
Genel af nasl| "kaĞlllklI bir bağl§lama jesti'' olarak düşünüldİyse, milliy€tçi taleplerin iç€raği
üzelinde uzlaşma sağlamak için de başka ıJzlaşma tedbirleri d€vreye sokı]ldu- Franco dönemi_
n:r sonuna gelindiğ.nde, k.sm€n rejmin J. ter mill.yetçi ispanya tahayyülune tepk olarak,
demokratik mı]halefetin bir bütün halinde Bask ülkesinin (aynl zamanda Katalonya'nln ve da
ha az derecede olmak üzere Galicia'nln) dil5el, kültürel Ve ulusal farkllllklar]nln tanlnmaslna
Ve hatta biİ miktar kendi kaderini tayin hakkı verilmesine yönelik taşra milliyetçiljk emellerini
sahiplenmiş olmasl, merkezin ]çerik konusunda v€rdiği bu ı]2laşmacı tavizleri büyük ölçüde
kolaylaştlrdl. 8u, anayasa üzerinde bır tüİ uzlaşmanin da kaplnnl açtl, Bu uzlaşmanln öründe
anayasanln dilsel/ kültÜrel ve ulıJsal çoğulculuğun tanlnma9nl içer€n 21 3.2. ve 3.3. maddeleli
ile yetkilerin devredilmesi ve böıgesel "özerklıkler''in ya da kendi k€ndini yöneten toplultrkla_
rln 0luşturulmaslna ilirkin usul mekanjzmalarünln ana hatlarlnl belirleyen vIiI. Bölümü var
dl.ı! Dilstl, küıtür€lve ulusal çoğulculuğun resmen tanınmaslaynca bölge*lözerklik yasala
rlnda da yer alacaki. Anayasadakj hükümler her ne kadar açlkça federal nitelik taşlmamak
taysa da, bölgeler için yaratllan bürokrasi kadlolar]nln sayısınln artmasln,n yanl sıra, fiili ola-
rak asimetrik bir federal devletin ortaya çlkmasl sonucunı] doğurdular.
Ne var ki, P1,1V'nin lllmil Bask milliyetçisi milletvekilleri Katalan mesleİtaşlannln aksine
anayasa uzlaşmaslna iftza koymayl kabul etmeyip, anayasanln onaylanmasl için Arallk
l978'de yapılan halk oylamaslna katılmamayl savundular. Bu arada ETA ile organik bağl
olan seçim koa]isyonlan da anayasaya \\Haylr// oyu v€rilmesi için faaı biçimde kampanya yü_
rüttüler. sonuçta, haik oylamas|nln 8a5k İlke9indeki sonucu, Katalonya da_ilginçtir ki- ja
u chan.l Pmll, E9lfudd.fu.la.ia 1975.2ooalBz*lo^a: PlalayJana9,2oo1). s.2r].
ı] iola..İ nrd..lrı 9.4ri4 eJvagn,l, rJdd.rld.l.r|
^.9
lrnmrvağ., oıa.l9.nyoÜtopraklann,nv.ululunun,ynlmaı bnıiğ.. dayall öltp, bu uluju olu§tud.6ll,r!İ.ri.v. ğj
l..İ.lfult di. "Ka*ilyadil Debr. rc5nikpanyo d dir.' 1.2 madd.d.lğy. d.nilnkt dr: "isBnyr,n]n düa.rd 1.1
d.altoduklal t.id İ..d.]yönd.n bplu ukLarda o toplu uoun !!.rıj5iJn. göE rc$i dillerd]l.,i r.r. madd.d. pyl. d..iı
@ltdir:"llpana'i,nç.§il]idil].rini.yaratt,ğüı.nginiİÖ..sayg,9ğn.ril...kv.korunacaıbrkÜlirmir.!dr,]i]97s
rind.rap,lan bd ştrlara q.dl b.k, ! n, bİ, Edi
töl üli.i F.r^ando Ga4ido Fa la,nnydıllğ c@.nlarios. ıa connifu.,d. Mad.id: Ed rorialclv i25, ı9s5).
(
3l)

