Page 154 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler

ıon yönetjmi bu aşamada Kirtlere milyonlaİca dolarlik silah, glda ve sağllk malzemesi yardl_
mlyapacaktır,0 kadar ki, 16 ocak 1975 tarihli bir clA kriptosunda Barzani'nin ''Şa/et da
vamüzda başarıya ulaşırsak, ABD'nin 51. eyaleti olnaya hazlrm'' dediği ye| a|acakt||-
Tekrar ı1 Mart ı974'€ dönelim. Bu tarıhte Saddam Hüseyin, 1970 Özerklik Antlaşmasl'n]
zaylflatan ve\lpetrol g€lirleri'' ile.'özerklik bölqesınin sjll1.larl// sorunlaİlnl çözümsİ2 blra_
kan 3' sayllı Yasa'yl çlkarttl. 8unun ü2erine, zaten iran ve ABD'den yard,m gormekte olan
8arıani, 5ilahll mücadel€yi teklar başlatİ. Fakat, bil yandan
Şattü1 Arap meselesinde
Iİan'la, diğ€r yandan Kürt Ayaklanmasl'yla tükenen Iİak, Kürt Haİeketi'nden desteğini
çek,
mesi koşuluyla iran'la nasaya oturmaya ra2l oldu. 6 Mart l975'te yapllan cezayiİ Pİot;ko,
lü'nden sonra iran, Bar2ani'ye yaptlğü yardlml kesti Ve ayaklanma, arkaslnda 50 bin ölü blra_
karaİ bastırlldl. Mayls ayü içjnde de Barzani, Kürdistan'ln ö2erkliği için veİilen mücadelenin
sona erdiğini açıklayacak, iran'a geçecek ve hastallğlnl tedavi ettirnek için ı976'da qittiği
ABD/de 1979 yllında ölecektir.

C€zayir Protokolü'nün enesi günü saddam Hüseyin Kürtlerin üzerine yürüdüğünde, 8aİzani
Kissinger'la temasa geçerek yardlm talebinde bulunacaklll, Kissinger'ln cevabl, b; tür yar
dlmlann büyük ülkeler açıslndan nereye oturduğunu göstermek açlslndan önem |idir| ''cavert
action should not be confu1ed with ni|sionary wolk!'' tcizli operasyonlai hayır işiyle kanş_
tlİmamak 9erekır).

saddam Hüs€yin'in kendi|erini zorla ülkenin güneyine yerl€ştirme
9irişimleri İz€İine ı976'da
tekrar ayaklanan Kürtler özellikl€ ı979'dan sonra gerilla savaşrna 9iri§ecekler, 198o_a8 ara-
slndaki iran.I.ak savaşl çlklnca da Humeyai i.an,ndan yi* r".a,. iı"*lı".o,,. irı,, ,i'
ülke arasında Ağusto. l988'de yapllan ateşkes anlaşmaİ sonucu yine terk edilec€klerdir. Irak
kuwetleri deİhal üz€rlerine 9iderek 80o kadar köyü ortadan kaldlracak, tahminen 250 bin
kadar Kurdü ulkenin orta ve qüney ıes;m|erine yer|eşllrec€ı, (DP'nin
elindeki vadileri klmya_
sal silahlarla bombardlmana tutarak bilinmeyen saylda insanln ölnesine yol açacaı, panl5e
kapllan yaklaşlk 70 bin Kürt Türk slnlrrna doğru kaçacak ve 5o binden fazla, lt*iyEv. uo,
nacaktlr. Gerçi bu gazlama olayından 6nce ı,iart l988'de ünlü Ha|epçe olayl olacaktır ve iran
9İdıJlanna yardlm €tmekt€ olan Küİll€r burada da zehini gazla ;ıdürüleceklerdiİ. Fakat,

olaydan iki y,l sonİa A8D Savunma 8akanl ğı'nln yaptlrdlğl biİ araştlma hem Irak'ın hem de
lrafü'ln birbıİlerine ka§l kimyasal 5ılah kUJlandlkjan ve olayln Kirt kıJİbanlannln
çoğunun
çünkü Kürtle;d;sap
Iran taraflndan atllan kimyasal bombalarla öldüğü sonucuna varml§tlr;
tanan siyanür bıJ savaş slraslnda Irak taraf ndan değıl yaln]zca iran taraflndan kullanılmıştır;
Iİaİ hardal gazı kullanmlştlr.
Baha BUth va Kürtler

saddam Hüseyin'in 2 Ağustos ı99o'da Kuvert'i işgaletm€si üzerine ı7 ocak ı99ı'de başla_
yan Körfez savaşl 8[4 Güvenlik Kons€yi'nin 2 Mart ı991'de 686 say l] Karar,la ilan etiıği
geçici ateşkesle son buldu. 8unıJn üzerine Irak tam bir kaosa 9irdi. Güneyde yanl sl;
Şiiledn
İuzeyd€ de Kü4l€İ ll Mart'ta ayaklandllar. Vaktıyle güneye sürülmüş olan xıaıe.yrnır.nu
dönmeye Ve isyana kat,lmayd başladl,ar.