Page 401 - 2014-2016 Çalışma Raporu

d/ Medeni milletlerce elzem olarak tanınan adli teminatı haiznizami bir mahkeme tara-
fından önceden bir yargılama olmaksızın verilen mahkümiyet kararları ile idam cezala-
rının infazı.
2, Yaralı ve hastalar toplanacak ve tedavi edilecektir.

Milletlerarası Kızılhaç Komitesi gibi tarafsız insani bir teşkilAt, anlaşmazlık halinde
taraflara h izmetl erin i arz edebilecekti r.
Anlaşmazlık halindeki Iaraflar, bundan başka; hususi anlaşmalar yolu ile işbu Akdin
diğer hükümlerinin tamamı veya bir kısmını yürürlüğe getirmeye çalışacaklardır.

Yukarıdaki hükümlerin uygulanması anlaşmazhk halinde bulunan tarafların hukuki
durumları üzerinde bir tesir icra etmeyecektir. "
Cenevre Sözleşme|eri 3. Ortak Madde, Uluslararası Örf ve Adet Hukuku'nun en temel
parçalarından biri olarak silahlı çatışmalarda siviller açısından asgari koruma sağlar.
Çatışan tarafların ve çatışmanın nitetiğine bakılmaksızın bu maddeyle, asgari bir koru-
ma sağlanmaya çalışılmıştır. Bu bakımdan silahlı çatışmaların tamamında taraflar isti-
nasız olarak madde kapsamına uymakla yükümlüdür. Türkiye ise hem söz konusu mad-
denİn uluslararası örf ve adet hukukunun bir parçası olması ve hem de Birleşmiş Millet-
lere üye olması nedeniyle bu maddeye uymak ve uygulamak mecburiyetindedir. Madde
içeriğine bakıldığında taraflar açısından maddeye aykırı uygulamaların, insancıI hukuk
açısından savaş suçu niteliğinde olacağı açıktır. Burada sağlanan korumanın asgari
düzeyde olduğu unutulmamalıdır. Bu madde silahlı çatışmalar açısından bir sigorta
görevi görmektedir. Beklenen, çattşan tarafların İnsan Hakları Hukuku'na, en azından
Cenevre Sözleşmeleri ile ek Protokolleri ve İnsancıl Hukuk'un tamamrna uymasıdır.
Sokağa çıkma yasakları, Cenevre Sözleşmeleri Ortak Madde 3 kapsamında değerlendi-
rildiğinde, Cenevre Sözleşmeleri'nin, insancıl hukukun ve u_luslararası hukukun birçok
yönü ile ihlal edildiği görülmekedir.
Sivil insanlar, sokağa çıkma yasağı süresince, büyük oranda ateşli silahlarla yaralanmış-
lardır. Bu insanlar, tedavi olma ve sağlığa erişim hakları e]lerinden alındığı için yaşam-
larını yitirmişlerdir. Cenazeler, ailelerinin gözü önünde günlerce açık alanda bekletilmiş
ve cenazelerİ günlerce aİlelerİne seyrettirme manevİ İşkencesi, günlerce sürdürülmüştür.
Gömülme ile ilgili yasal düzenlemeler yapılarak cenaze]erin apar topar gömülmesi,
yakınlarını bİtmeyen bir yasa tutmasına neden olurken, istenildiğinde yasaların egemen-
ler lehine bir anda değiştirilerek duruma uygun hale getirilmesi hukuk, insan hakları ve
özgürl ükl er açısından tartı şmast z kab u'l edilmez bulunmaktad ır.
Bölgede yaşanan sokağa çıkma yasakları süresince Ceza Mev^]atı askıya alınarak ma-
sumiyet karinesi, sanık hakları, işkence yasağı, mutlak yaşam hakh kuralı uygulanma-
maktadır. Türkiye yarglsı tamamen devre dışı kalmakta, sokağa çıkma yasağı sırasında
yaşanan ihlallerle ilgili olarak etkili soruşturma yürütülmemektedir.
Operasyonlar sonrasında yıkımların gerçekleştiği mahallelerin afet alanı ilan edilmesine
yönelik alınan karar, sivillerin yaşam alanlanna verilmiş tahribatların delillerini ortadan
kaldırılmaya yönelik bir girişim olarak değerlendirilmektedir.
GÖZLEM, TESPiT VE KANAATLER
Heyetimiz, mahallelerdeki inceleme boyunca kolluk güçlerince zırhlı araçlarla yakın
takibe alınmış; yurttaşlardan beyan alınması sırasında, araçlardan inilerek uzun namlulu
silahlarla konuşmaların duyulabileceği yakınlıkta beklenilmiş, hem heyetimiz hem de
213