Page 275 - Diyarbakır Barosu Türkiye'de Kürtler Barış Süreci İçin Temel Gereksinimler
P. 275
güvence altına" allyor. Anayasanln 2. maddesi devl€tin ve ispanyol Ulusunun birliğine ve bera-
berliğine vurgu yaparak ö2erklik haklannl ve bölgesel yönetimlerini olu§turabileceğini belirtj-
yor. üçüncü bölümde de madde l43 ve diğerleri özerkliğ€ ilişkin düzenlemeler yaplyoİ.
Belçika fed€ral bir anayasa v€ sistem ile yönetılmekte. 8üyük Blitanya'da iskoçya ve Galler
ülktsi otonom böıgelerdir. isveç Ve Finlandiya'da Laponya'da yaşayan Laponlar (Eskimolar)
otonomi hakklna sahipler- Finlandiya'nln başkenti Helsinki ikidilli bir şehir. sokak isimleİin-
den, eğitime kadar Fince ve isveççe dillerini görü6ünür. Çünkü orada her iki dili konuşanlar
birbirleİinin hakklnl gözetirler, 2ira Finlandiya Devleti bu hakkı korur Ve qö,etir, Bu ülkeler
var oıan sorunlarınl A8 standartlan çerçevesjnde demokratik ve sıVil bir biçimde çözdü, za,
ma. ıaman çlkan sorunların çözümünü uluslararasl hukuk çerçev€sinde aradl, Ve bu süreç sü,
rüyor. Tek uluslu olan Federal Almanya cumhuriyeti'nde jkiyll kadar önce kimi siyasal konu
larda merkezi yön törpülenerek f€deral d€vlet yaplsl daha da 9üçlendirildi,
ispanya'da Franco diktatörlüğü dön€mine göle GsM H kişi başlna iki katlna çlkmlştür, Katalon
ya ve 8ask b6lgesi ekonomik, sosyal açldan gelilmiştir, Bu bölgeler merkezi hükümete bu açt-
dan yük olmamakta, hatta genel kalkınmaya da destek sunmaktadlr, Çünkü federal s]stem bjr
toplumsal kalklnma modeli, hak Ve öıgİrlüklerinin koründuğu ve toplumsal refah düz€yinin sağ-
landlğl bir yapllanmadlr.
Türkiye cumhuriy€ti'nin kuruluş!nun 84. ylllndaytz, "Ölçülebilecek tüm göstergeler 0oğu Ve
Gİneydoğu Anadolu Bölgelerin;n ülkemizin her yönden en geri bölqeleri olduğunu bİtün çlp-
lakllğlyla ortaya koymaktadlr. Bun!n temel nedeni merkezi hükümetlerin ırygulayageldikleri
aynmcülık, red v€ inkardlr. Bunda ekonomik ve sosyal nedenler olduğu kadaf politik nedenler
oldüğunu da kabul etmek qerekir."1TESEV araştlrmaslnln böl9€y€ yöneljk veril€ri, Birleşmiş
Milletler Kalklnma Örgütü'nün (UNDP) insani Kalk!nma Türkiye Raporu (Human Develop-
ment Report-Turkey 2oo4) Gelişmişlik Endeksi değerleri ve diğer rakamlal bilinçli geri bırak-
tlnlma politikaslnln sonuçlan.
sistematik 1. Ve 2. kuşak insan haklan ihlallerine değinmeyeceğim, 0 alanda 1924'ten bu ya-
na laşadüklanmlzl Allah kjmseye göstermesin, Dilimi2e, yerleşim yerlerinin, coğrafik alanla-
iln (k;y, dağ vb. yenerjn) Künçe veya diğer otantik isimlerine bile tahammül edilemeyen bir
Biİ de son 20 ylldlr süren çatl§ma ortamlnln yarattğl çokboyutlu altüst oluşu 9öz 6nüne allr
ve buna ]923'ten bu yana zaman zaman devlet ve hükümet yetkililerinin yerine g€tirilmeyen
sözlerini de ("Türk ve Kürt karderiği," "Kürt realitesini tanlyoruz," "AB'y€ qiden yol Dıyar-
baklr'dan geçer," Vd.) ekl€rsek, Kürtlerin devlete kar§ı bir qüv€n bunalıml ya§adığlnl söyle,
84 ,1ldlr bu ülkede yaşadıklartmız, siyasal, ekonomik, sosyal deneyim, Kürt kökenli milyonlar,
ca -ürkiye cumhuriyeti yurtlaşl ile devIet ara9nda bir güven bunallmlna yol açmlşiİ, Çünkü
a lihffi Ymü.in,.d., Drr! f 6 iftldüu A^adolu'da srral E Ek@ohik Ö@llkbl, fEsEv Aa,ıüMl, ( i§ğnt0l| TEs Ev

